Paris FvdV is een niet commercieel weblog speciaal voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

Privacy verklaring: Indien u weblog Paris FvdV, dat bij Google-Blogger is ondergebracht, leest en reageert op de blogs van Paris FvdV, doet u dat vrijwillig en is uw IP-adres en mailadres - indien u dat vermeld - bekend en wordt opgeslagen. Ook uw schuilnaam waaronder uw reageert wordt opgeslagen. Paris FvdV zal uw gegevens nooit aan derden doorgeven. We houden uw gegevens privé, tenzij de wet of rechtelijke macht ons dwingt uw gegevens aan hen te verstrekken. Datalekken in het systeem vallen onder de verantwoordelijkheid van Google-Blogger. Door weblog Paris FvdV te bezoeken en/of de op of via deze weblog aangeboden informatie te gebruiken, verklaart u zich akkoord met de toepasselijkheid van deze disclaimer. Google gebruikt cookies om services te leveren en verkeer te analyseren dus uw IP-adres en user-agent zijn bij Google bekend, samen met prestatie- en beveiligingsstatistieken om servicekwaliteit te garanderen, gebruiksstatistieken te genereren, misbruik te detecteren en maatregelen te treffen.

vrijdag 18 januari 2019

PARIJS 2015, EEN JAAR OM NOOIT TE VERGETEN


…nooit komen uitingen van haat in deze wereld tot rust door haat, maar door niet te haten komen ze tot rust, dat is een eeuwige wet.

Boeddha.

Januari 2015, Parijs is verbijsterd

Het 10e en 11e arrondissement zijn boeiende arrondissementen, met namen die klinken als een klok: République, Bastille, Nation, allemaal bekend als mijlpalen uit de Parijse geschiedenis. Maar het is ook een boeiende buurt. Sommige delen zijn heel volks, andere delen weer heel trendy, kosmopolitisch, bruisend van het moderne leven. Deze wijk wordt ook wel het hippe oosten genoemd. Nog maar 30 jaar geleden was dit nog een echte arbeiderswijk en krioelde het van de bordelen. Vandaag de dag is het 11e vooral een levendig deel van de stad, geheel gewijd aan een Bourgondische levensstijl met vele terrassen, trendy kroegen, nachtclubs en restaurants. Jonge modeontwerpers, Bohemiens en andere eigenzinnige kunstenaars hebben zich hier gevestigd en vertonen hun werk in de vele kunstgaleries. In de rue de Charonne, rue de Lappe, rue Duval, rue Keller, overal rijzen galerieën als paddenstoelen uit de grond. 's Nachts is dit het rijk van de nachtvlinders, te vinden in de trendy latino dancings en andere hippe kroegen van de rue Faubourg-Saint-Antoine, de rue de Lappe of de rue Oberkampf. Het 10e is de buurt van het Canal Saint-Martin, geliefd bij jong en hip Parijs. Bobo; bourgeois-bohémien, links, creatief en met genoeg geld om uit te gaan. Zo enkele dagen na de Nieuwjaarsviering 2014/2015 had niemand het gevoel dat het juist hier in 2015 zo mis zou kunnen gaan.

De rue Nicolas Appert 10 waar de redactie van Charlie Hebdo was gevestigd

Woensdag 7 januari 2015, 11.30 uur. Een zwarte Citroën C3 rijdt de rue Nicolas Appert in en stopt voor het huisnummer 6 waar de archieven van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo gevestigd zijn. Twee gemaskerde mannen, de broers Chérif (32 jaar) en Saïd (34 jaar) Kouachi, uitgerust met kogelwerende vesten en kalasjnikovs stappen uit en zijn op zoek naar de redactie van het tijdschrift. Deze is echter gevestigd op nummer 10. Al snel bemerken ze hun vergissing. Bij de ingang op nummer 10 ontmoeten ze Corrine Rey, tekenares bij het blad en bekend onder de naam Coco. Onder bedreiging toetst zij de geheime toegangscode in van de voordeur. De twee blijken goed op de hoogte te zijn van de plaatselijke situatie, na eerdere bedreigingen was de redactie gevestigd op een geheim adres. Vlakbij de receptie zijn twee mannen aanwezig, die onmiddellijk onder vuur worden genomen. Een van hen, een onderhoudsmedewerker, bezwijkt vrijwel onmiddellijk aan zijn verwondingen. Via de trap spoeden zij zich naar de tweede verdieping, waar op dat moment de wekelijkse redactievergadering aan de gang is, de enige gelegenheid waar alle redacteuren bijeen waren.

Een hommage aan de slachtoffers van het satirische magazine Charlie Hebdo

Elf personen worden in het kantoor standrechtelijk geëxecuteerd. Acht journalisten, een bezoeker en een aanwezige politieagent, die daar was ter bescherming van hoofdredacteur Stéphane Charbonnier. Deze had, na eerdere bedreigingen, persoonlijke beveiliging van de Franse staat toegewezen gekregen.
De namen: Stéphane Charbonnier (Charb), Jean Cabut (Cabu), Bernard Verlhac (Tignous), Georges Wolinski (Wolinski), Philippe Honoré, Bernard Maris, Michel Renaud, Moustapha Ourrad, Elsa Cayat, Frédéric Boisseau, Franck Brinsolaro (agent en bewaker). De Joodse Elsa Cayat , zij was het enige vrouwelijke slachtoffer van de aanslag op het satirische weekblad. De 54-jarige was een psychoanalytica en had een tweewekelijkse rubriek, ‘Charlie Divan’, in het blad.

Ter nagedachtenis aan de laffe moord op de politieagent Ahmed Merabet

Na de aanslag vluchten de daders naar buiten en komen in een vuurgevecht met de inmiddels toegesnelde politie. Het beeld dat de agent Ahmed Merabet, op de boulevard Richard Lenoir tegenover de rue Moufle, bloedend van dichtbij nogmaals door het hoofd wordt geschoten, zorgt voor wereldwijde ontzetting. Merabet stierf ter plekke, en dit bracht het aantal dodelijke slachtoffers op twaalf. Het was de dodelijkste aanslag tot dan toe in Frankrijk sinds de Algerijnse Oorlog. Direct na de aanslag startte de politie een klopjacht op de daders, die vluchtten in een zwarte Citroen C3, maar al snel van auto wisselen. Uiteindelijk wordt het duo twee dagen later aangetroffen in het dorpje Dammartin-en-Goële, vlakbij Parijs waar ze bij een politiebestorming laat in de middag worden doodgeschoten. Aan de bestorming gingen uren van onzekerheid en een belegering met honderden agenten en speciale eenheden vooraf.

Ludieke hommages aan Charb, Cabu, Tignous en Wolinski

Een dag eerder, donderdag 8 januari, wordt een agente in opleiding, Clarissa Jean-Philippe, slechts 25 jaar oud, willekeurig neergeschoten op straat in de Parijse wijk Montrouge. Daarbij raakt ook nog eens een andere agent gewond. Aanvankelijk kon men geen direct verband leggen met de overige gebeurtenissen. Want in de dag die daarop volgt worden nog eens 17 mensen gedood, onder meer tijdens een gijzeling in een Joodse supermarkt.  De gijzelnemer, Amedy Coulibaly, houdt vrijdag 9 januari een nog onbekend aantal mensen vast. Hij dreigt hen te vermoorden als het pand in het dorp waar de broers Chérif zich verschuilen zou worden bestormd. Bij de uiteindelijke bestorming van de winkel, die parallel liep aan die in Dammartin, wordt ook Coulibaly doodgeschoten. Vier gijzelaars overleven de gijzeling niet; ze werden onmiddellijk door de terrorist gedood toen hij de winkel betrad. De overige gijzelaars hebben het pand levend kunnen verlaten.

Elk jaar worden de aanslagen van januari 2015 herdacht

De dagen na de aanslagen is de wereld verbijsterd. Snel is de leus 'Je suis Charlie' geboren. In het wapen van Parijs staat 'Fluctuat nec mergitur', dit betekent letterlijk: 'Ze wordt geteisterd door de golven, maar gaat niet ten onder'. Op zondag 11 januari lopen zeker 1,5 miljoen mensen mee in de “de grootste manifestatie uit de Franse geschiedenis ooit", aldus de Franse minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Cazeneuve. Ook in andere Franse steden waren manifestaties tegen terrorisme. In totaal zouden zeker 3,7 miljoen mensen op de been zijn geweest. Eensgezind tegen terrorisme, angst en voor vrijheid van meningsuiting. Cartoonisten wereldwijd pakten hun potlood om de omgekomen collega's te eren en de wereld duidelijk maken zich nooit de mond te laten snoeren. Wat weinigen weten is dat Charlie Hebdo het geld, ingezameld na de aanslag (ruim 4,3 miljoen euro), heeft geschonken aan de nabestaanden van deze laffe terreuraanslag.

Het beeld dat de agent Ahmed Merabet, op de boulevard Richard Lenoir tegenover de rue Moufle, bloedend van dichtbij nogmaals door het hoofd wordt geschoten, zorgde voor wereldwijde ontzetting

Elk jaar wordt deze aanslag op 7 januari herdacht door een kranslegging in de rue Nicolas Appert en dit vormde voor mij de aanleiding om het voor Parijs zo dramatische jaar 2015 nog eens op papier te zetten. Mede ook naar aanleiding van het zien van de documentaire 13 Novembre: Fluctuat Nec Mergitur waar overlevenden en hulpverleners hun verhaal vertellen over angst, saamhorigheid en moed tijdens de terreuraanslagen in Parijs van 13 november 2015. Een uiterst beklemmende reportage van de gebroeders Naudet die al eerder verschillende prijzen kregen voor de documentaire 9/11 die ze maakten over de aanslag op de Twin Towers in New York, waar ze destijds bij toeval aanwezig waren.
Als huiswerk heb ik alle plaatsen opnieuw bezocht waar de littekens en stille getuigenissen van deze laffe aanslagen nog steeds zichtbaar en voelbaar zijn door middel van graffiti, muurschilderingen en gedenkplaten met namen van alle slachtoffers. Bij het nalopen van de gebeurtenissen van vrijdag 13 november 2015 valt mij de volslagen willekeur op van de dodenrit die de terroristen maakten langs de diverse terrassen in het 10e en 11e arrondissement. Voor alle slachtoffers gold; ‘op het verkeerde moment op de verkeerde plaats’. Op een mooie herfstavond genietend op een terras van een vriendschap en een vriendschappelijke voetbalwedstrijd op tv.

Vrijdag 13 november 2015 zal de boeken ingaan als een van de zwartste dagen uit de Franse geschiedenis. Het belooft een zachte herfstdag te worden en Parijs is druk met de Parijse fotoweek waar elk jaar weer duizenden fotoliefhebbers Paris Photo, Fotofever en Photo Saint Germain bezoeken. Die avond speelt het Duitse elftal een vriendschappelijke wedststijd tegen de Fransen in het Stade de France in de voorstad Saint-Denis, waar het Franse team eens het nationale elftal van Brazilië versloeg in de WK-finale van 1998. De terrassen van de cafés in de stad, voorzien van grote beeldschermen, vullen zich met voetballiefhebbers om niets te missen van de wedstrijd die om 21.00 uur begint. Het stadion is totaal uitverkocht met 80.000 mensen waaronder de Franse President François Hollande. 

Vrijdag 13 november 2015 zal de boeken ingaan als een van de zwartste dagen uit de Franse geschiedenis

Vier mannen; Salah Abdeslan, Bilal Hadfi, Mohamed Al-Mahmod en Ahmad al Mohammad (mogelijk een valse naam) proberen zich toegang te verschaffen, maar worden bij de controle opgemerkt doordat zij niet in het bezit zijn van toegangskaarten voor de wedstrijd. De eerste felle explosie klinkt in de 20e minuut van de wedstrijd. Bilal Hadfi blaast zich buiten het stadion op, bij ‘porte H’ aan de avenue Jules Rinet, met zijn eigen bomgordel. In eerste instantie wordt gedacht aan een gasexplosie. 10 Minuten later, 21.30 uur, volgt een tweede knal bij ‘Porte D’ en om 21.53 uur volgt een derde explosie. Drie daders hebben zichzelf opgeblazen waarvan een bij een McDonald’s, aan de rue de la Cokerie, net buiten het stadion. Er vallen in totaal vijf doden waaronder drie terroristen en negen zwaargewonden. De president wordt onmiddellijk naar zijn Elysee-paleis gebracht en zijn eveneens aanwezige minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve, naar diens eigen ministerie op de Place Beauvau. Niemand kan dan nog vermoeden welke drama’s er zich die nacht en de daar op volgende ochtend zullen afspelen.

Le Petit Cambodge en Le Carillon aan de rue Bichat in het 10e arrondissement

In de tussentijd rijdt een zwarte Seat Leon de rue Bichat in, in het 10e arrondissement. In de auto drie mannen: Abdelhamid Abaaoud, Shakib Akrouh en Brahim Abdeslam. Het is 21.25 uur. De rue Bichat grenst aan het Hôpital Saint-Louis. De auto stopt op de hoek bij de rue Alibert. Twee mannen met Kalasjnikovs stappen uit en beginnen te schieten. Eerst nemen ze het terras van Le Carillon onder vuur tot er niemand meer beweegt. Daarna is het tegenoverliggende Le Petit Cambodge aan de beurt. In blinde paniek vluchten de mensen van het terras naar binnen. Koelbloedig worden de nodige salvo’s afgevuurd door de open deur. Er vallen vijftien doden en tien zwaargewonden.

Ik noem ze de littekens van de stad, de gedenkplaten van de slachtoffers van 13 november 2015. Hier aan de muur van het Hôpital Saint-Louis aan de rue Bichat

De twee terroristen stappen in of er niets aan de hand is en zetten koers richting het Canal Saint Martin, naar de rue de la Fontaine-au-Roi. Hooguit vijf minuten lopen vanaf Le Carillon en Le Petit Cambodge. Ze stoppen opnieuw bij pizzeria La Casa Nostra en de tegenover gelegen bar À la bonne bière op de hoek van rue Faubourg du Temple. 7 minuten later, 21.32 uur. Opnieuw worden honderden schoten gelost, Vijf mensen komen om het leven waaronder twee meisjes die net uit een nabijgelegen jeugdherberg zijn gelopen.

À la bonne bière op de hoek van rue Faubourg du Temple waar vijf slachtoffers vallen te betreuren

De dodenrit zet zich voort richting Bastille. Om 21.36 uur stopt de Seat voor het terras van La Belle Équipe. Het terras zit vol met jonge mensen die hier graag afspreken voor een koffietje of een goed glas wijn. Er wordt op dat moment een verjaardag gevierd. De Kalasjnikovs vuren ongenadig honderden kogels af.  Net zolang tot iedereen is omgevallen. Er vallen twintig doden in het restaurant dat slechts plaats biedt aan 28 mensen en negen zwaargewonden. Onder de doden Djamila, de vrouw van de eigenaar Gregory Reibenberg. Ze overlijd in zijn armen. Een jaar later heeft hij een boek geschreven over die avond in november en de tijd erna: ‘Une belle Équipe’.

De dodenrit zet zich voort richting Bastille. Om 21.36 uur stopt de Seat voor het terras van La Belle Équipe

Het is 21.39 uur. De Fiat Leon stopt op de Boulevard Voltaire 253. Een van de mannen loopt rustig het restaurant Comptoir Voltaire binnen. Bij de bar loopt een vriendelijke serveerster op hem af. Op dat moment detoneert de man zijn bomgordel. De aanwezige bewakingscamera’s filmen het ongenadig. De serveerster raakt zwaar gewond. De terrorist Brahim Abdeslam,  de oudere broer van Salah Abdeslam, wordt nog gereanimeerd door de eigenaar die stopt op het moment dat hij de resten van de bomgordel ontdekt.

Comptoir Voltaire waar een van de terroristen zichzelf opblaast in het volle restaurant

21.50 uur. Op dat moment parkeert iemand een zwarte VW-Polo bij de concertzaal Bataclan aan de boulevard Voltaire 50. Daar wordt op dat moment een concert gehouden van de Amerikaanse band Eagles of Death Metal, als onderdeel van hun Zipper Down tour. Het concert dat om 21.00 uur was begonnen was die avond met 1.500 man afgeladen vol. Ondanks de naam speelt de groep geen metal maar blues rock. Het publiek is divers, van jong tot oud, er zijn ouders met hun tienerkinderen. "De sfeer was uiterst gemoedelijk, de zanger maakte grapjes en er werd gedanst. Bij het liedje ‘Kiss the devil, op de gitaarsolo’s, hoorde ik achter me een reeks ontploffingen. Ik zag dat de gitarist zich vreemd gedroeg. Hij keek op een onnatuurlijke wijze naar de deuren van de zaal. Instinctief draaide ik mijn gezicht ook naar die richting. Twee deuren gingen plots open, het werd helemaal donker. Ik zag drie silhouetten de zaal binnenkomen”, aldus een ooggetuige.

Het Bataclan theater aan de boulevard Voltaire 50

Het zijn drie zwaar bewapende terroristen, Omar Ismail Mostefai, Samy Aminour en Foued Mohamed-Aggad die de concertzaal binnendringen. De verkoper van cd's en T-shirts van Eagles of Death Metal, die vlak bij de ingang zit, wordt als een van de eersten doodgeschoten. Er zijn drie beveiligers, die machteloos staan tegenover machinegeweren - ook zij worden meteen gedood. Met automatische vuurwapens wordt vanaf het balkon geschoten op de bezoekers. Verschillende malen herlaadden ze hun wapens ondertussen roepend "Allahoe akbar". De paniek is groot en bezoekers proberen weg te komen via de twee nooduitgangen die, met gevaar voor eigen leven, geopend zijn door Didi, hoofd van de beveiliging.

Een van de nooddeuren van de Bataclan voorzien van een mural door Banksy en het raam met daaronder de voetafdrukken van de zwangere vrouw die in blinde paniek probeerde te vluchten

We kennen allemaal de beelden van Daniel Psenny, redacteur van Le Monde, die nog steeds op ons netvlies staan gebrand. Bezoekers van theater Bataclan die in blinde paniek het gebouw ontvluchten, via de nooduitgangen in de passage Saint-Pierre Amelot, terwijl de terroristen hun wapens aan het herladen zijn. Sommigen hun zwaar gewonde vrienden achter zich aanslepend. Of de zwangere vrouw die uit het raam bungelt en zich vastklampt aan een vensterbank. De Française wist gelukkig ongedeerd te blijven dankzij een onbekende man die haar omhoog hielp. Minder dan drie uren later hebben de drie terroristen 90 mensen gedood en 99 anderen zwaar gewond. 00.20 Uur; op dat moment vallen commando’s van de BRI (Brigades de Recherche et d’Intervention) en RAID (Recherche, Assistance, Intervention, Dissuasion) de Bataclan binnen. Een terrorist komt om door politiekogels waardoor zijn bomgordel ontploft.  De twee overige terroristen blazen zichzelf op met hun bomgordel. Een minuut en zes seconden, langer duurt de aanval niet. Overal in de zaal en op de trappen liggen zielloze lichamen in grote plassen bloed terwijl onophoudelijk mobiele telefoons blijven rinkelen.

In minder dan drie uren hebben de drie terroristen in de Bataclan 90 mensen gedood en 99 anderen zwaar gewond

Tijdens de aanslagen van 13 november 2015 vielen 130 doden en meer dan 350 gewonden. Onder hen bevonden zich drie Nederlanders. Een van hen raakte lichtgewond, twee anderen zwaargewond.
Een jaar na de aanslagen lagen er nog steeds 20 mensen in het ziekenhuis. Zeker 50 kinderen groeien door de aanslagen op met het gemis van een of twee ouders, en meer dan 1000 mensen verloren een familielid.
Er waren acht aanslagplegers, zes kwamen om door eigen toedoen, een zevende door een politiekogel en de achtste, Salah Abdeslam, kon of wilde zijn bomgordel niet tot ontsteking brengen. Hij werd na 126 dagen opgepakt in de wijk Molenbeek te Brussel.

Laten we hopen dat 'pas' staat voor nooit meer

Frankrijk won de wedstrijd met 2-0 en de toeschouwers konden na de wedstrijd het stadion veilig verlaten. Het Duitse elftal heeft uit veiligheidsoverwegingen de nacht in het stadion doorgebracht.
Een jaar later opende de Bataclan weer zijn deuren met een concert van Sting. De zanger begon zijn optreden met een minuut stilte ter nagedachtenis aan de negentig mensen die hun leven in de zaal verloren. Sting vroeg geen vergoeding voor zijn optreden.
In de jaren daarna maken geheime operaties een einde aan de levens van nog eens zeven terroristen die gezien werden als het brein achter deze aanvallen. Parijs riep hierbij de hulp in van Amerikaanse, Britse en zelfs Russische en Chinese collega’s.

Bronnen: 13 Novembre: Fluctuat Nec Mergitur, Le Parisien, Le Monde, Le Figaro, AD, NRC, Liberation, La Depeche, l’Express, De Telegraaf.

woensdag 9 januari 2019

RUSLAND IN PARIJS


Toegegeven de rue de Crimée, in het 19e arrondissement, is niet de mooiste straat van Parijs maar er bevinden zich wel een aantal juweeltjes. Een daarvan is de pont Draguage. Een van de laatste hefbruggen van de hoofdstad, gelegen aan de overgang van het Bassin de la Villette en het Canal de l’Ourcq. De brug uit 1885 kent nog zo’n 9000 manoeuvres per jaar.
Een stukje verder in de straat, op nummer 83 zit de boulanger Poîlane en daar kun je terecht voor het lekkerste brood van Parijs: de miche Poilâne. De Egyptenaren bakten duizenden jaren geleden het eerste gistbrood. De warme bakkers van boulangerie Lionel Poilâne bakken alles nog op dezelfde manier. De bloem is 100% steengemalen tarwe. Het deeg van zuurdesem met de hand gerold en in houtovens gebakken. De ovens zijn van steen en gietijzer, gemodelleerd naar voorbeelden uit het oude Rome en het hout brandt onder de stenen vloer. Kenmerkend aan de miche Poilâne is een compact, vochtig brood met een knapperige buitenkant. Het hele proces van begin tot eind duurt zes uur. Het hout geeft het brood een licht rokerige smaak. 

De pont Draguage uit 1885 en de bakkerij Poîlane op nummer 83

Pain Poilâne is een begrip in Frankrijk. Het is het enige brood dat bekend is onder de naam van de bakker en hij wordt niet voor niets "le Roi du Pain" genoemd. Gevraagd naar zijn succesrecept weten de bakkers bij Poilâne slechts één antwoord. "Wanneer er een geheim voor het Pain Poilâne is, dan zijn het de handen". Want het belangrijkste beginsel bij Poilâne is tot op heden, dat het deeg uitsluitend met de hand wordt verwerkt, bewerkt en gevormd, en lang mag lang rusten alvorens het uiteindelijk de houtoven ingaat. Op deze wijze gedijt de bakkerij goed, zijn de broden geliefd, maar groeit vooral de vraag naar de oorspronkelijke Pain Poilâne. Het brood van Lionel Poilâne wordt verkocht in meer dan 600 winkels en aan honderden restaurants.
Nu hoor ik je denken wat heeft dat nou te maken met Rusland in Parijs? Daarvoor lopen we nog een stukje verder naar nummer 93

Het fresco van Saint-Serge de Radonège en de koperen plaat bij de poort

Saint-Serge
Een eenvoudig hek met rechts een koperen plaat met opschrift: ‘Institut de Theologie Orthodoxe et Église Saint-Serge’ trekt mijn aandacht. De poort staat op een kier dus nodigt uit om naar binnen te gaan. Een klein steegje omzoomd met oude muren waarover een oude wijnstok kronkelt leidt naar een klein kleurrijk huisje versierd met een fresco. Onderzoek later leert mij dat dit een afbeelding is van Saint-Serge de Radonège. Links van het huisje loopt een verlaten, langzaam glooiend pad, naar boven. Ik passeer een vervallen houten constructie met het opschrift librairie en plotseling ontdek ik aan de rechterzijde, hoog gelegen op een heuvel een houten kerk.

Plotseling ontdek ik aan de rechterzijde, hoog gelegen op een heuvel een houten kerkje

Welkom bij een van de vele verborgen schatten van Parijs. De église Saint-Serge-de- Redonège, een Russische  Orthodoxe kerk. Op de top van de heuvel, tussen de berken, een klein charmant houten kerkje in gekleurd hout (rood, bruin en goud). Met aan weerszijden twee houten trappen die naar de bovengelegen gebedsruimte leiden. Het kerkje is gebouwd rond 1850 door pastor Fr. von Bodelschwing en deed toen dienst als een Duitse Lutherse kerk speciaal voor Duitse immigrantenarbeiders werkzaam in de gipsindustrie. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het pand verbeurd verklaard en kwam leeg te staan. De Franse overheid verkocht het pand aan de Orthodoxe gemeenschap om dienst te gaan doen als gebedsruimte voor de vele verdreven Russische gelovigen, die de revolutie van 1917 in hun thuisland waren ontvlucht en zich vestigden in Parijs, waar de enige Orthodoxe kathedraal van Frankrijk te vinden was: De Cathédrale d'Alexandre-Nevsky. Maar daarover straks meer.

Een ander Russisch architectonisch element: een carillon leunend tegen de noordkant met arcades in ‘kokochnik’ (een traditionele kroonvormige hoofdtooi)

De kerk werd vernoemd naar een Russische monnik die leefde in de 14e eeuw. Deze jonge Barthélémy (de latere Serge van Radonège) werd geboren in Rostov, ten noorden van Moskou. Na de dood van zijn ouders trekt hij zich met zijn broer terug in de bossen om daar een kapel te bouwen gewijd aan de Heilige Drie-eenheid. Na zijn benoeming tot monnik sticht hij een klooster waarvan hijzelf de eerste abt wordt. Hij wordt adviseur van de prinsen van het Russische hof, maar blijft ook verbonden met eenvoudige gelovigen. Serge sterft op 25 september 1391 op 78 jarige leeftijd. In 1422 werd hij heilig verklaard met name voor zijn werk als spirituele vernieuwer van de Orthodoxe Kerk in Rusland.

De muren langs de trap werden beschilderd tussen 1925 en 1927 door Dimitri Semionovich Stelletsky

De muren langs de trap werden beschilderd tussen 1925 en 1927 door Dimitri Semionovich Stelletsky, voorstellend heiligen die het Orthodoxe geloof vertegenwoordigen. Sommige heiligen hebben een rol in hun hand met religieuze teksten. Binnen in de kerk zijn de muren bedekt met fresco’s, maar het juweel van de kerk is ongetwijfeld de iconostase (een wand samengesteld uit iconen die de altaar ruimte afschermt voor blikken van gelovigen). De narthex (voorportaal), is versierd met scenes uit het Oude Testament. Twaalf heiligen die de orthodoxe feesten symboliseren zijn op de zijkanten van het schip geschilderd. In het midden van het transept, verschijnt een Christus omringd door drie dieren en een personage dat symbool staat voor een evangelist. De koninklijke poorten die uitkomen op het heiligdom zijn authentieke werken uit de zestiende eeuw (Moskouse School) die werden gekocht bij een antiquair in Berlijn. 

Het juweel van de kerk is ongetwijfeld de iconostase
Photo Courtesy – met toestemming van - Clara & Constance, weblog ‘So Many Paris’

Een ander Russisch architectonisch element: een carillon leunend tegen de noordkant met arcades in ‘kokochnik’ (een traditionele kroonvormige hoofdtooi). Een Russische traditie wil dat wanneer de klokken luiden iedereen stil blijft staan. Vergeet vooral niet om een bezoek te brengen aan de tuin rondom de kerk.

Deze Russische parel is dagelijks geopend van 18.00 uur tot 19.00 uur en op zondag van 10.00 uur tot 12.30 uur. Vergeet niet dat je hier in een kerk bent en dus het nodige respect moet tonen. Tevens is het goed om te weten dat je noch je armen noch je benen mag kruisen. Alle bezoekers moeten de armen bedekken en mannen betreden de kerk blootshoofds. Vergeet ook niet om na het bezoek te doneren voor de broodnodige restauratie.
Metrostation: Botzaris, lijn 7b - Laumiere, Ourq, lijn 5

Deze Russische parel is dagelijks geopend van 18.00 uur tot 19.00 uur en op zondag van 10.00 uur tot 12.30 uur
Photo Courtesy – met toestemming van - Clara & Constance, weblog ‘So Many Paris’


Alexandre-Nevsky
Een andere Russische parel is te vinden in de rue Daru nummer 8, vlakbij het parc Monceau. Daar staat een Byzantijns - Russische kathedraal uit 1861. Een juweeltje met vijf gouden koepels die voorzien zijn van een  zogenaamde ‘Chafior’ torenspits.  Dit jaar, om exact te zijn op 15 september 2011, bestaat de Cathédrale d'Alexandre-Nevsky 158 jaar. In de afgelopen anderhalve eeuw is de kathedraal dè belangrijkste Russische attractie in de stad. Het is in 1983 uitgeroepen tot een beschermd architectonisch monument.

De Cathédrale d'Alexandre-Nevsky in het 8e arrondissement

De oprichting van de kerk is een initiatief van pater Joseph Vasiliev die uiteindelijk na 14 jaar lang touwtrekken persoonlijk toestemming kreeg van Napoleon III tot de bouw van deze kerk, die pas in 1922 een kathedraal werd. De bouw werd gefinancierd door giften. Bijdragen kwamen niet alleen van Russen, maar ook van de Serviërs, Bulgaren, Grieken en zelfs van de Fransen. Een van de eerste donoren was tsaar Alexander II, die bijna in de handen van terroristen stierf tijdens een bezoek aan Parijs in 1867. De kathedraal is toegankelijk voor bezoekers op dinsdag, vrijdag en zondag van 15.00 uur tot 17.00 uur. De kerk staat vol met prachtige iconen die glanzen in de gloed van de vele kaarsen. Muurschilderingen zijn er te zien van Albert Alexandrovitch Benois. Onder de koepels weerklinken prachtige liturgische gezangen. De emotie is voelbaar en de wierook doet de rest.  Pablo Picasso trouwde hier met zijn geliefde, de Russische danseres Olga Khokhlova. Beroemde begrafenissen vonden hier plaats, waaronder die van de Russische schrijver  Ivan Toergenjev in 1883; de Russisch Franse kunstschilder Wassily Kandinsky in 1944 en de schrijver en dichter Ivan Bunin in 1953.
Metrostation: Ternes, Courcelles, lijn 2.


La Sainte-Trinité de Paris
Zondag 4 december 2016 was de officiële inwijdingsceremonie van de Cathédrale de la Sainte-Trinité de Paris dat in de volksmond Kremlin-sur-Seine wordt genoemd. De kathedraal van de Heilige Drie-eenhied, werd geopend door de Patriarch van Moskou; Kiryll. Prachtig gelegen tegenover de Seine in het 7e arrondissement. Met een wat vreemde skyline die wordt gedomineerd door de vijf zacht glooiende matgouden koepels, de vijf Russische kruisen met op de achtergrond de 324 meter hoge Eiffeltoren.

Vanwege de gouden koepels wordt deze kerk ook wel Kremlin-sur-Seine genoemd

Het project werd geboren in het najaar van 2007, tijdens een bezoek van Alexis II, de patriarch van Moskou en van de Russisch-orthodoxe Kerk en kreeg onmiddellijk steun van de toenmalige Franse President Nicolas Sarkozy, die zo de banden tussen Rusland en Frankrijk wilde versterken. Vladimir Poetin zegde ruim 100 miljoen euro's toe voor de bouw van een Russisch-orthodoxe kathedraal in het centrum van Parijs. De plek moest alleen nog gevonden worden. Al snel kwam vanuit het Hôtel de Ville het voorstel de plek van het Franse meteorologisch Instituut aan te wijzen voor de bouw van dit Russische monument. Moeilijkheid was dat de plek, tegenover de pont de l'Alma te boek stond als Unesco historisch erfgoed. Tevens moest de bouw passen in de omgeving van het Museum Branly, Palais l'Alma en de Eiffeltoren, allen op loopafstand. Op het grondgebied van 4655 m² werd plaats gemaakt voor een orthodoxe Kathedraal, een administratiegebouw, een educatief en een cultureel centrum, compleet met een bibliotheek, boekwinkel, twee expositieruimtes en een horecagelegenheid. Om het gebouw een minimalistische uitvoering te geven koos de architect voor een lichte kalkzand hardsteen uit de Bourgognestreek en in plaats van vijf glanzende koepels werd gekozen voor koepels met een matte bladgouden finish voorzien van een orthodox kruis.

Cathédrale de la Sainte-Trinité en het Centre Spirituel et Culturel Orthodoxe Russe

CSCOR: Cathédrale de la Sainte-Trinité de Paris, Centre Spirituel et Culturel Orthodoxe Russe, avenue Rapp 2, quai Branly 1-5 en  rue de l’Université 192.
Metrostation Alma-Marceau, lijn 9

Parijs en omgeving heeft nog verschillende andere Russisch orthodoxe plaatsen, de kleine kerk, la petite église des Trois-Saints-Docteurs in de rue Pétel 5 (15e, metrostation Vaugirard, lijn 12) en de begraafplaats bij de 'petite église Notre Dame-de l'Assomption'. Rue Léo Lagrange 8 in het voorstadje Sainte-Geneviève-des-Bois. (RER - Sainte-Geneviève-des-Bois) Hier liggen sinds 1927 meer dan 10.000 Russen begraven.

dinsdag 1 januari 2019

PARIJSE ONTDEKKINGEN


Met Sint Nicolaas kreeg ik van mijn zoon en zijn vriendin een Parijsgidsje cadeau voor mijn verzameling die inmiddels de 350 overschrijdt. ‘Paris in Stride, an insider’s walking guide’ van Jessie Kanelos Weiner en Sarah Moroz, ISBN 978-0-8478-6125-5. Een boekje vol met prachtige tekeningen van Parijs en bijzondere locaties opgetekend door twee ex-pats die jaren in Parijs hebben gewoond. In alle Parijsboeken (in mijn bezit) wordt ik geconfronteerd met een inhoud die in de meeste gidsen van Parijs te vinden is en waar ik 95% al van ken. Voor mij is steeds die 5%, wat ik niet ken, van belang. Maar dit boekje verraste mij in het bijzonder door een veelvoud van locaties die ik nog nooit gezien of bezocht heb. In de komende blogs ga ik je daarmee verrassen. Maar goed dan moet ik deze locaties wel eerst zelf bezocht hebben. Dus met een volle to-do-lijst ben ik de afgelopen weken tweemaal naar Parijs afgereisd.

Het boekje neemt mij mee naar een aantal bijzondere plekken in het 4e arrondissement, de Marais. De Marais is de wijk met de hoogste concentratie aan architectonische schatten, ooit een moeras, in de zestiende eeuw drooggelegd en ontwikkeld tot een aristocratische woonwijk. In de negentiende eeuw werd de wijk volledig genegeerd door Baron Haussmann en gelukkig in 1960 gered van de sloop door de toenmalige minister van Cultuur André Malraux. Dankzij hem is de Marais nu een van de elegantste en hipste wijken van Parijs, bezaaid met boetieks, galerieën en restaurants. Hart van de homoscene en de thuisbasis van de Joodse gemeenschap.

Nummer 5 van de rue de Lobeau

Salle Saint Jean
Mijn ontdekkingstocht begint aan de achterkant van het stadhuis  op nummer 5 van de rue de Lobeau. In de Salle Saint Jean van het Hôtel de Ville worden regelmatig gratis (foto)tentoonstellingen gehouden. Het is wel kort dag maar tot en met 5 januari 2019 is daar de expositie te zien ‘Photographier Paris’. De tentoonstelling neemt je mee op ontdekkingstocht door de stad. De foto’s van 16 fotografen nodigen je uit om door Parijs te dwalen door middel van portretten, landschappen en monumenten van hun keuze. De foto’s onthullen de nieuwe levendige en vaak gezellige uitstraling van de stad; origineel, grappig, melancholisch, kleurrijk, chaotisch of stil. De route van de expositie neemt je onder andere naar de wijken Belleville en Ménilmontand, gezien door de lens van Thomas Bolvin. Ola Rindal verrast met dromerige beelden. Lucille Boiron houdt zich bezig met immigranten terwijl Laurent Chardon zich geïnspireerd voelt door de transformatie die de stad doormaakt. Paulien Oltheten vond haar inspiratie in de wijk Olympiade. Samen met de overige 11 fotografen bevestigt Parijs opnieuw haar steun voor de fotografie als medium voor een verfrissende kijk op de stad. De tentoonstelling is ook nog eens fraai vormgegeven. Hou dus de website van het stadhuis in de gaten want in deze zaal vinden regelmatig (gratis) tentoonstellingen plaats van een hoog niveau.

Elk jaar worden meerdere tentoonstellingen georganiseerd in de Salle Saint Jean van het Hôtel de Ville. Hier foto's van de expositie ‘Photographier Paris’

Association Azzedine Alaïa
We steken de drukke rue de Rivoli over en lopen langs het warenhuis BHV de rue des Archives in. Vervolgens de eerste rechts, de rue de la Verrerie. Op nummer 18 opende op 10 november 2018 de nieuwe boekwinkel van het Maison Alaïa. De boekenplanken van deze winkel, die is ingericht met schatten uit de privécollectie van de modeontwerper Azzedine Alaïa, zijn gevuld met bijzonder boeken, vaak eenmalige uitgaven, over kunst, design, mode, fotografie en architectuur.

De nieuwe boekwinkel van het Maison Alaïa

Azzedine Alaïa, de Frans-Tunesische modeontwerper die bekend stond om zijn hedendaagse eigenzinnige ontwerpen waaronder de zogenoemde 'form fitting' couture waar de ontwerper kleding beschouwde als een tweede huid. In alles bewandelde hij zijn eigen weg. Zo weigerde hij mee te doen aan de Parijse modeweken om zijn collectie gelijktijdig met andere toonaangevende modehuizen te presenteren. “Ik geef pas een show als mijn collectie klaar is!” In de jaren tachtig creëerde hij de eerste supermodellen die over zijn catwalk schreden. Naomi Cambell, Linda Evangelista, Christy Turlington, Cindy Crawford, Stephanie Seymour en Claudia Schiffer. Zijn dood op 18 november 2017, hij stierf door hartfalen, choqueerde de hele modebranche. De naam Alaïa werd synoniem voor glamour, sensualiteit, stijl, zelfvertrouwen, comfort en sexappeal. Hij kleedde vrouwen over de hele wereld, van Hollywood tot het wittehuis. Zijn kleding werd o.a. gedragen door grote namen als Grace Jones, Michelle Obama, Naomi Cambell, Lady Gaga, Victoria Beckham en Tina Turner. Azzedine Alaïa werd 82 jaar oud.

La Librairie Azzedine Alaïa, vol met persoonlijke verzamelingen van zeldzame kunst, mode en fotografie

Het pand aan de rue de la Verrerie is het voormalige woonhuis van Monsieur Azzedine en kwam in 1988 in zijn bezit. Daarvoor was het een magazijn van het warenhuis BHV. Vervolgens werd het volledig gerenoveerd en ingericht door de Amerikaanse schilder en filmmaker Julian Schnabel. Het pand bestaat uit twee gebouwen met meerdere verdiepingen, gescheiden door een binnenplaats met een glazen dak en werd sindsdien gebruikt als woonhuis, expositieruimte en voor zijn modeshows.

De ingang van het woonhuis van Monsieur Allaïa in de Marais

Nu een jaar na zijn plotselinge overlijden krijgt zijn erfenis een gezicht door de opening van La Librairie Azzedine Alaïa, vol met persoonlijke verzamelingen van zeldzame kunst, mode en fotografie. Hoogtepunten buiten de prachtige collectie boeken zijn de kroonluchters van Serge Mouille, Marmeren tafelbladen die Monsieur Allaïa zelf heeft gevonden op een vismarkt verwerkt op voeten ontworpen door de Amerikaans kunstenaar Kris Ruhs. Torenhoge smeedijzeren deuren, verwerkt als decoratie panelen opgegraven uit de kelder waar meer als een halve eeuw aan verzamelingen lagen opgeslagen. Bij binnenkomt valt meteen het ‘blauwe’ portret op van de ontwerper gemaakt van olieverf en gebroken servies gemaakt door Julien Schnabel. Een serie van twee maar het ‘rode’ portret is uitgeleend aan het Musée d’Orsay.

De ruimte waar regelmatig zijn modeshows waren te zien is nu in gebruik voor tentoonstellingen met het oeuvre van de overleden couturier zelf

De Association Azzedine Alaïa werd in 2007 opgericht door de couturier, zijn partner de Duitse kunstschilder Christopher Von Weyhle en de Italiaanse galeriehouder Carla Sozzani. Zij is ook de initiatiefneemster van La Librairie. In januari 2019 opent er ook nog eens een café in de ruimte waar vroeger een klein boetiekje zat van Alaï’s tweelingzus Hafida. De ruimte waar regelmatig zijn modeshows waren te zien is nu in gebruik voor tentoonstellingen met het oeuvre van de overleden couturier zelf. De Marais heeft er weer een bijzondere locatie bij.

Lafayette Anticipations
We gaan terug naar de rue des Archives en vervolgen rechts de straat en nemen de tweede straat links, de rue du Plâtre. Hier stonden in de 13e eeuw de pakhuizen voor de opslag van gips, een product uit steengroeven in de heuvels ten noorden van Parijs. Op nummer 9 een prachtig industrieel pand uit 1891, ooit eigendom van warenhuis BHV, dat geheel is gerenoveerd naar een ontwerp van de beroemde Nederlandse architect Rem Koolhaas (zijn eerste werk ooit in Parijs) en zijn architectenbureau OMA. We staan voor de Fondation d’Entreprise Galeries Lafayette. Kortweg Lafayette Anticipations, het nieuwe mekka voor hedendaagse kunst open sinds 10 maart 2018.

De Fondation d’Entreprise Galeries Lafayette. Kortweg Lafayette Anticipations, het nieuwe mekka voor hedendaagse kunst

Het OMA, Office for Metropolitan Architecture, kreeg in 2012 de opdracht om de bestaande structuur, met behoud van het industriële erfgoed, om te vormen tot een multifunctioneel productie- en tentoonstellingscentrum waar de Fondation d’Entreprise Galeries Lafayette zou worden ondergebracht. Mede dankzij Rem Koolhaas is de oorspronkelijke staat van het 19e -eeuwse gebouw volledig bewaard gebleven. Op de binnenplaats creëerde hij een stalen toren van glas met twee mobiele vloeren, die elk kunnen opsplitsen in twee ongelijke delen waardoor er vier onafhankelijke platforms ontstaan, die ruimte en perspectief bieden voor (toekomstige) tentoonstellingen.

Simon Fujiwara met ‘Likeness’ waar Anne Frank centraal staat

Het gebouw met een totale oppervlakte van 2500 m², is eigendom van de Fondation Galeries Lafayette en een fonds, ‘Fonds de Dotation’ van de familie Moulin. Ginette Moulin is een Franse zakenvrouw en de voorzitter en meerderheids-aandeelhouder van Galeries Lafayette. Dit nieuwe mekka voor hedendaagse kunst omschrijft zichzelf als een laboratorium van innovatie en experimenten voor de makers van kunst, mode en design, of voor iedereen die zijn creativiteit wil uiten en hun werk aan de wereld willen tonen door middel van tentoonstellingen, workshops of andere geavanceerde optredens. Een grote gereedschapskist waarmee kunstenaars hun actievermogen kunnen vergroten om zo nieuwe ideeën naar voren te brengen en te delen met een groot publiek. Lafayette Anticipations heeft zich als doel gesteld om drie tot vier  grote tentoonstellingen per jaar te organiseren en eens in de drie jaar een gastcurator uit te nodigen uit het buitenland. Het ambitieuze programma staat onder leiding van de directeur van de stichting Francois Quintin met een aardige CV. Eerder werkte hij als curator van de Fondation Cartier, leidde zeven jaar een centrum voor hedendaagsekunst in de Champagne-Ardenne streek en runde drie jaar lang een van de beste fotogaleries in Parijs; Galerie Xippas. Lafayette Anticipations werkt ook nauw samen met het Centre Pompidou, het Nationaal Archief, de Kunsthalle te Basel en het MoMa te New York.

Het intrigerende verhaal rond het imago van Joanne Sally

Tot 6 januari 2019 is er de eerste solo show te zien van Simon Fujiwara met ‘Likeness’ waar Anne Frank centraal staat, het ‘Happy Museum’ en het intrigerende verhaal rond het imago van Joanne Sally. Een onderwijzeres die tegen wil en dank het slachtoffer werd van gestolen topless foto’s op het internet wat leidde tot ontslag op staande voet. De impact van social media op indringende wijze verteld. Op de begane grond maak je kennis met de ‘real world of empathy’ in een speciaal daarvoor gebouwde simulator.

Dit unieke kunstcentrum is geopend op maandag, woensdag en zondag van 11.00 uur tot 20.00 uur. Donderdag, vrijdag en zaterdag van 11.00 uur tot 22.00 uur. Gesloten op dinsdag.
De À Rebours-winkel aan de achterzijde in de rue Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie, is dagelijks geopend van 11.00 uur tot 20.00 uur, behalve op dinsdag en op zondag van 13.00 tot 20.00 uur.
In het pand is ook een café restaurant gevestigd; Wild + the Moon, elke dag geopend van 9.00 tot 22.00 uur, behalve op dinsdagen.

Niemand kent John Hamon, toch kent elke Parijzenaar zijn gezicht 

John Hamon
Niemand kent John Hamon. Toch kent elke Parijzenaar zijn gezicht. Simpel door zijn gezicht al 18 jaar lang te exposeren op vele muren en op de raarste plekken in Parijs, al meer dan 15 jaar lang. Tot op heden zijn posters van hem verschenen in 33 landen en 77 steden. John Hamon is een mysterie, en ja het is zijn echte naam. John Hamon is een van de meest herkenbare gezichten in de stad geworden met één enkel portret. Een man met een draad omrande bril, een warrig hoofd met een goofy grijns op zijn gezicht. Het is een foto van zijn paspoort toen hij 19 jaar was, en ja dat is zijn echte gezicht. Inmiddels is John Hamon de beroemdste man van de hoofdstad geworden. Op Instagram heeft hij duizenden volgers en heeft slechts een zin achter zijn profiel staan: C'est la promotion qui fait l'artiste ou le degré zéro de l'art“ – Het is de promotie die de artiest maakt of de nulgraad van de kunst. John Hamon is kunstenaar en woont in Parijs, maar niemand kent John Hamon.

Ik wens jullie weer veel leesplezier met mijn eerste blog in het nieuwe jaar. Ik beloof dat er nog velen zullen volgen. Mijn wensen voor jullie, spannende avonturen in Parijs in goede gezondheid. Een van mijn voornemens is een nieuwe reisgids over Parijs dat in samenwerking met Edicola Deventer gaat uitkomen in de tweede helft van 2019. Mijn eerste reisgids ‘Ongewoon Parijs’ is inmiddels aan zijn derde druk bezig.