IN DE VOETSPOREN VAN….

De Engelsen hebben er een uitdrukking voor ‘either you love it or you hate it’ – je haat het of je bent er gek op. Ik heb het over de Netflix serie ‘Emily in Paris’. Nou even niet meteen stoppen met lezen a.u.b.

Zelden heb ik zoveel kwaliteitsbladen, -kranten en andere nieuwsbrengers zoveel gal zien spuien op een serie als deze. Van Le Figaro tot The Guardian, van het NRC tot De Volkskrant, van de Vogue tot de Cosmopolitan en zo kan ik nog een hele tijd doorgaan; ‘Emily in Paris’ loopt over van de clichés, of van de waarheden? De serie gemaakt door Darren Star, de man achter kijkcijferkanonnen als ‘Beverly Hills 90210’ en ‘Sex and the City’. Het was één van Netflix’s meest populaire series in 2020. In de eerste 28 dagen van seizoen 1 keken maar liefst 58 miljoen mensen toe hoe Emily naar Parijs verhuisde. In 2021 volgde seizoen 2 en ondanks alle kritieken overtrof seizoen 2, seizoen 1 in kijkcijfers.

En laten we nou eerlijk zijn. Wat is er nou heerlijker dan tijdens al die Corona ellende even te ‘bingen’ en te kijken naar een extreem geïdealiseerde versie van Parijs, die de stad laat zien via een instagram-filter. Een smetteloos Parijs met straten waar geen dakloze is te zien. Alles ziet er precies zo uit als Parijs wordt voorgesteld in de reisbrochures. Statige Haussmann panden uit de 19^e eeuw, een lommerrijk pleintje met een fontein. In dit wonderbaarlijke universum neemt niemand ooit de metro, alle vrouwen zijn dun, modieus zoals een echte Parisiënne betaamt, rijk en hebben meerdere (getrouwde) minnaars en de mannen zijn vrijwel altijd knap en succesvol. Het is een vermenigvuldiging van alle min of meer grove clichés van de hoofdstad als lichtstad, stad van de liefde en mode zoals we die kennen van films als  American in Paris (1951) waarin Gene Kelly, een kunstschilder, verliefd wordt op een mademoiselle gespeeld door Leslie Caron. Of Sabrina (1954), Audry Hepburn gehuld in Givenchy, die afreist naar Parijs om te leren koken bij de strenge kookschool Le Cordon Bleu.  Niet te vergeten Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain (2001), een dromerig verhaal van een serveerster die op Montmartre de liefde vindt met als gevolg dat een eindeloze stroom Amerikanen en Japanners afreisden naar Parijs om zich massaal te laten rondleiden langs de Sacré Coeur en Place du Tertre.  Denk ook aan Paris Je t’Aime (2006), waar maar liefst 20 internationaal vermaarde regisseurs een lofzang brengen op de lichtstad en de liefde: ‘One city, 10 million hearts, one love story’. En last but not least Midnight in Paris (2011) waarin oer-Amerikanen tot leven komen: Hemmingway, Gertrude Stein, Man Ray en de Fitzgeralds, misschien wel de aanstichters van de Amerikaanse fascinatie voor de Franse hoofdstad.

 

Wilfred de Bruijn - Op zoek naar mijn Frankrijk

Het leuke van deze serie is om te zien hoe schokkend, arrogant en kritisch de Amerikanen zijn over de Franse cultuur. Alle clichés, waar of gedeeltelijk waar, komen voorbij.  Noem een cliché over Fransen en Frankrijk en het zit erin. De Fransen die in de serie voorbij komen zijn steevast nonchalant, lui, cynisch en arrogant en niet punctueel. ’s Morgens beginnen ze niet te vroeg, lunchpauzes duren minstens twee uur, waar ook de witte wijn nog eens rijkelijk vloeit. Ze steken een peuk op zodra ze de sportschool uitkomen, ze flaneren en flirten, maken constant seksuele toespelingen en zijn allemaal ontrouw. Verder natuurlijk de botte obers, de vileine vrouwen en de povere hygiëne (denk maar eens aan de Franse toiletten). Ook de in Parijs wonende Nederlander Wilfred de Bruijn schreef er een boekje over. In, Op zoek naar mijn Frankrijk, neemt De Bruijn ons mee achter de schermen van het Franse land, achter de façades en geeft ons een verbazend inkijkje achter de voordeur. Hij ontrafelt naar aanleiding van zijn ervaringen en zijn verbazing over de gewoontes en mores in Frankrijk de ziel van het land.

 

Voor de zeldzamen die de serie nog niet kennen, in de serie Emily in Paris, wurmt de hoofdpersoon zich al ellebogend naar het hart van de Franse samenleving. Emily krijgt de kans om naar Parijs te verhuizen voor een jaar omdat haar baas, die normaal zou gaan, zwanger is. Hun bedrijf in Chicago heeft een kleiner Frans reclamebureau ‘Savoir’  overgenomen en Emily gaat daar werken om zo de Amerikaanse zienswijze op marketing over te brengen. Ze spreekt echter geen woord Frans, houdt van doorbakken steaks, en antwoord dat ze Private Ryan heeft gezien als haar onderbuurman haar vertelt dat hij uit Normandië komt. Ze krijgt de taak om hun sociale mediastrategie te vernieuwen. Emily's nieuwe leven in Parijs is gevuld met bedwelmende avonturen en verrassende uitdagingen terwijl ze jongleert met het verkennen van haar collega's, het maken van vrienden waarbij ze tevens werk, vrienden en de liefde probeert te combineren, maar desondanks toch nog verwikkeld raakt in een aantal nieuwe romances. In deel 2 heeft ze inmiddels haar weg gevonden in Parijs, maar worstelt nog altijd met de eigenaardigheden van het Franse leven. Nadat ze in een driehoeksverhouding belandt met haar buurman en haar eerste echte Franse vriendin, is ze vastbesloten zich volledig op haar werk te focussen, waar het haar ook niet makkelijk wordt gemaakt. Maar dan ontmoet ze tijdens Franse les een mede-expat die haar zowel irriteert als intrigeert… Kortom het verhaal heeft niets om het lijf maar laat je wel Parijs zien op haar mooist.

 

Filmlocaties

Rest mij om je in deze blog mee te nemen langs de prachtige en voornaamste filmlocaties zodat je bij een volgend bezoek kunt aantonen dat je in de voetsporen bent geweest van Emily in Parijs. Misschien nog wel leuk om te weten is dat Emily wordt gespeeld door Lily Collins, de dochter van Phil Collins. Haar vader mag dan multimiljonair zijn maar door haar modellenwerk en acteer carrière is zij dat zelf ook. Volgens het blad Cosmopolitan haakte Lily ongeveer € 265.500 per aflevering binnen. Voor een seizoen al 2,65 miljoen euro. Zij speelt niet alleen de hoofdrol maar zij is ook nog eens  de producer van de Netflix-show. Clever meisje dus. Haar totale vermogen wordt geschat op 22 miljoen euro. In de serie speelt Emily dat zij worstelt met de Franse taal maar in het echt is zij tweetalig opgevoed. Ze is geboren in het Verenigd Koninkrijk, maar toen ze vijf jaar oud was scheidden haar ouders. Op dat moment verhuisden zij en haar moeder naar Los Angeles terwijl haar vader naar Zwitserland verhuisde. Haar broertjes zijn half Zwitsers dus zij begon al op jonge leeftijd Frans met hen te praten. Excuus, ik dwaal weer af, de filmlocaties:

 

Passage de la Vérité - Foto © Pierre Guernier - 'French Moments'

Savoir

In Parijs werkt Emily voor het fictieve Franse reclamebureau ‘Savoir’. De filmlocatie bevindt zich op een pittoresk binnenplein, de place de Valois, gelegen naast het Palais Royal en vlakbij een van de mooiste passages van Parijs Galerie Vero-Dodat, in het eerste arrondissement. Via de rue des Bons Enfants en een merkwaardige korte overdekte passage, de Passage Vérité die dateert uit 1750 bereik je de Place de Valois. In het verleden waren hier boekverkopers en prenten-handelaren gehuisvest. De place de Valois werd in 1790 voor het publiek geopend en was oorspronkelijk bekend als de Cour des Fontaines. Valois verwijst naar  Louis Philippe I (1773 - 1850), de laatste koning van de Fransen van 1830 tot 1848.

 

Chambre de bonne

De zolderkamers, vaak in prestigieuze gebouwen van de Parijse Bourgeoisie, waren ooit bedoeld voor de dienstmeisjes, ‘les petites bonnes’. Die mochten natuurlijk niet bij de familie slapen en kregen de restruimte op zolder. Meestal onder het zinken dak, met een eigen trap naar de zesde of zevende verdieping en piepklein; minder dan 9m². Maar niet in Emily in Paris. De meidenkamer die Emily betrekt is 40 m² groot, heeft een volledig uitgeruste keuken heeft minstens drie ramen en is gelegen aan de place de l’Estrapade 1, in het vijfde arrondissement.

Chambre de bonne van Emily aan de place de l'Estrapade - Foto © Netflix

Place de l'Estrapade bevond zich ooit buiten stadsmuur van Philippe-Auguste en kende een gruwelijk verleden. Estrapade' is een verbastering van strappado. De strappado is een martelmethode waarbij de beul de armen van het slachtoffer aan touwen vastbindt, meestal achter hun rug, ze vervolgens optilt totdat ze worden opgehangen zonder het lichaam de grond te laten raken. Het was een van de meest gruwelijke martelmethoden die van de middeleeuwen tot de 17e eeuw aan deserteurs van het leger werden toegebracht. Tegenwoordig is het plein een stille en rustige plek, vol met banken en een perfecte plek om een ​​tijdje te zitten en een ​​goed boek te lezen. Emily organiseerde hier haar verjaardag door buiten een tafel neer te zetten en met vrienden te dineren. In realiteit is dit onmogelijk in Parijs, maar in deze romkom, romantische komedie, kan het.

 

Gabriel’s restaurant

De man die Emily’s hart onregelmatig doet kloppen, tevens haar onderbuurman Gabriel, heeft dankzij een rijke geldschieter (Antoine Lambert, eigenaar van het parfumhuis Lavaux) een restaurant. In de serie ‘Les Deux Compères’ genaamd. In werkelijkheid is dit het restaurant met de rode gevel Terra Nera, gevestigd aan de rue des Fossés Saint-Jacques 18, in het vijfde arrondissement. Je kunt hier echter geen steak tartare eten maar wel Italiaanse pastagerechten.

 

Les Deux Compères - Foto screen shot Emily in Paris

Bijzondere locaties

Mede dankzij de serie krijgen we mooie beelden te zien van locaties in Parijs die onbekend zijn bij de meeste bezoekers aan de Franse hoofdstad. Zoals het Hôtel d’Evreux aan de place Vendôme waar het bureau Savoir een party organiseert speciaal voor influencers. Het herenhuis, gelegen in de noordwestelijke hoek van het plein, grenst aan het Hôtel Crozat op nr. 17 en het Hôtel de Fontpertuis op nr. 21. Het werd tussen 1706 en 1708 gebouwd door architect Pierre Bullet achter een gevel ontworpen door Jules Hardouin-Mansart, voor Antoine Crozat, toen een van de rijkste mannen van Parijs. Het gebouw kwam in 1896 in het bezit van de bank Crédit Foncier de France. In 2003 werd het historische complex aangekocht door de emir van Qatar voor de lieve som van 230 miljoen euro en in 2009 volledig gerestaureerd. Het huisvest nu de Parijse kantoren van het advocatenkantoor White & Case en receptieruimtes voor privé feesten van het cateringbedrijf Potel et Chabot.

Hôtel d’Evreux aan de place Vendôme

Hôtel d’Evreux - Foto Wikimedia

 

Musée des Arts Forains

In aflevering 7 organiseert ‘Savoir’ een event in het kermismuseum van Parijs. De plek gesitueerd in een kwadrant  tussen de rue des Pirogues de Bercy, rue Baron le Roy, avenue des Terroirs de France en de rue l'heureux. Is 1,5 hectare groot en inmiddels benoemd tot cultureel erfgoed. Slechts één keer per jaar heb je de kans om als 'gewone' bezoeker’ binnen te kijken in één van de best bewaarde geheimen van Parijs. Een juweeltje, dat alléén tijdens de  kerstperiode geopend is voor het publiek. Normaal kun je hier uitsluitend terecht op afspraak. Het is gevestigd op een van de mooiste verborgen stukjes Parijs in de oude wijndepots van Bercy. In een van de voormalige wijnmagazijnen, gebouwd door een leerling van Eiffel, is het kermismuseum gevestigd. De Fransman Jean-Paul Favand verzamelde gedurende 35 jaar duizenden zeldzame objecten, daterend van 1850 tot 1930, uit de wereld van; kermissen, entertainment, variété, theater en music hall. Het is een van de belangrijkste particuliere kermis kunstcollecties van de wereld, zo uniek, dat het zelfs als decor diende in de heerlijke film van Woody Allen, 'Midnight in Paris' en nu ook voor de Netflix serie Emily in Paris.

 

Een uniek stukje Parijs; Musée dea Arts Forains

Café de l’Homme

Gevestigd in het Palais de Chaillot. Het Palais de Chaillot is gebouwd voor de Wereldtentoonstelling van 1937 op de plek waar eerder het Palais du Trocadéro stond. Het paleis herbergt de Cité de l'architecture et du patrimoine inclusief het Musée des Monuments Français, het Musée de l'Homme, een etnologisch museum, het Musée national de la Marine en het Théatre national de Chaillot. Maar ook een restaurant voor al je evenementen met een magisch uitzicht op de Eiffeltoren. In de serie is het het Parfumhuis Maison Laveaux die hier een exclusief champagne evenement organiseert.

 

Uitzicht vanuit het terras van het Café de l'Homme

Hôtel de la Monnaie

Pierre Cadault is een ouder wordende modeontwerper die relevant probeert te blijven terwijl hij concurreert met streetwear-merken en moderne modetrends. Hij is een man die ooit aan de top stond maar in de serie duidelijk moeite heeft met veranderende tijden en steeds veranderende trends. Voor Emily is Pierre echter nog steeds een legende die ze wil binnenhalen om zichzelf te bewijzen aan haar Savoir-collega's. Pierre lijkt een Franse versie te zijn van high-fashion designers zoals wijlen Karl Lagerfeld of Donatella Versace. Beide designers zijn legendes in hun vakgebied, die constant hun uiterste best doen om hun merken populair te houden. Tijdens de Paris Fashion Week organiseert ‘Savoir’ een modeshow in La Monnaie de Paris.

De binnenplaats van het Hôtel de la Monnaie dat diende als decor voor de modeshow van het karakter Pierre Cadault

Vanuit de square du Vert-Galant, een verborgen pleintje op de kop van de Île de la Cité, heb je een prachtig uitzicht op een van de langste façades aan de Seine, 117 meter lang, en nog steeds een goed voorbeeld van de pre-revolutionaire Franse neoklassieke architectuur. Het Hôtel de la Monnaie, gelegen aan de quai de Conti nr. 11, in het 6e arrondissement, is een gebouw uit de 18e eeuw en het meesterwerk van de architect Jaques Denis Antoine (1733-1801). Het herbergt nog steeds een onderdeel van de Munt van Parijs, een van de belangrijkste monetaire werkplaatsen in Frankrijk en het Musée de la Monnaie de Paris. De eerste steen werd gelegd op 30 april 1771 en het gehele gebouw werd voltooid amper vier jaar later in 1775. De Munt is een van de oudste instellingen van Frankrijk en de oudste onderneming ter wereld. Medio 2011 sloot het gebouw aan de quai de conti zijn deuren voor een ingrijpende verbouwing en herontwikkeling als onderdeel van het stadsproject ‘MétaLmorphoses’. Zes jaar duurde de verbouwing met als doel een nieuwe culturele openbare gelegenheid waar bezoekers permanent de schatten kunnen bewonderen van de historische collecties van de Monnaie de Paris, die nog nooit eerder aan het publiek zijn getoond. Dit aangevuld met ruimtes voor tijdelijke tentoonstellingen met werken van hedendaagse kunstenaars.

 

Het Atelier des Lumières tijdens de voorstelling over Vincent van Gogh

Atelier des Lumières

Een sprookjesachtige plek waar Emily en Gabriel mijmeren tijdens een meeslepende lichtshow gewijd aan Vincent van Gogh. Op 19 mei 2018 schreef ik al over het Atelier des Lumières. Tussen Bastille en Nation in het 11e arrondissement ligt de rue Saint-Maur. Op nummer 38, verscholen achter een eenvoudige gevel gaat een stukje geschiedenis schuil uit de 19e eeuw. Eens, sinds 1835, was in dit pand de metaalgieterij gevestigd van de familie Plichon. Nu, 183 jaar later en 9 miljoen euro aan ontwikkelingskosten verder, heeft Parijs zijn eerste digitale kunstcentrum, klaar voor tentoonstellingen van de 21e eeuw.  Vier jaar lang is er gewerkt aan de transformatie van de vroegere ijzersmelterij tot een centrum van digitale kunst. Een hal van 10 meter hoog met een oppervlakte van 2000 m², voorzien van 140 videoprojectoren en een ruimtelijk geluidssysteem van 50 Nexo luidsprekers op de muren en bas-subwoofers op de grond vormen de basis voor de grootste vaste video-installatie ter wereld, waar je letterlijk wordt ondergedompeld in beeld, beweging en geluid.

 

Andere trendy venues 

Koffie met vrienden: Café de la Nouvelle Mairie, rue des Fossés 69, 8^e arrondissement 

Bar ‘Le Très Particulier’ in het Hôtel Particulier Montmartre, Avenue Junot Pavillon D 23, 18^e arrondissement. Verborgen in Montmartre deze grote gezinswoning, die toebehoorde aan de familie Hermès en een herenhuis is geworden. Geclassificeerd als historisch monument en een van de laatste overblijfselen van de Maquis de Montmartre. Het Hôtel Particulier Montmartre biedt een unieke hotelervaring met slechts vijf suites tussen 35 en 85 m², allemaal individueel ontworpen door verschillende kunstenaars en beeldend kunstenaars. In deze unieke en onverwachte sfeer kun je je stoutste verlangens uitleven, aldus het hotel.

 Bar ‘Le Très Particulier’ in het Hôtel Particulier Montmartre

Emily’s lunchadres, gelegen naast Savoir is Bistro Valois, place Valois in het 1^e arrondissement. 

Nog een lunchadres gelegen in het centrum van de Ralph Lauren-winkel en combineert een typisch Amerikaans karakter met een vleugje Parijs-chique. Ralph’s aan de boulevard Saint Germain 173 in het 6^e arrondissement. 

Een restaurant annex brasserie met een typisch Parijse allure gevestigd op het île-Saint-Louis met uitzicht op de Notre Dame, waar je kunt genieten van het beroemde ijs van Berthillon: Le Flore en île, quai d’Orléans 42 in het 4^e arrondissement.

Le Flore en île

 

De typische crêpes, de flinterdunne pannenkoekjes mogen natuurlijk niet ontbreken. Emily’s favoriete adres is Crêperie Lulu la Nantaise aan de rue de Lancry vlakbij het Canal Saint Martin, 10^e arrondissement. 

De hele nacht uitzinnig dansen op het ritme van een live band met ‘Versions Originales’ die de grootste klassiekers uit de jaren 50 tot heden ten gehore brengt: van Aretha Franklin tot Adèle, van Joe Cocker tot Lenny Kravitz. Zes artiesten, gitaar, bas, drums, piano en twee zangers begeleiden de dans op Soul, R&B en Pop tunes. Favoriet van Emily en haar hartsvriendin Mindy: Roxie, rue de Ponthieu 23 in het 8^e arrondissement.

 

La salle Roxie Paris

De beroemde Gay Bar in de Marais; Le Raidd, rue du Temple 23 in het 4^e arrondissement. Raidd, de beruchte 'douchebar', verwelkomt een trendy mix van jongeren en andere voyeuristische internationals in de Marais die niet alleen komen voor de dure drankjes maar zich verdringen om naar de schaars geklede go-go-jongens te lonken die zich uitkleden en inzepen in de glazen douche bij de bar.

Emily , vriendin Camille en haar baas bij ‘Savoir’, Sylvie lunchen met uitzicht op de piramide van het Louvre bij Café Marly, rue de rivoli 93 in het eerste arrondissement. 

Genieten van een prachtig uitzicht over Parijs op het dak van Galeries la Fayette bij Tortuga onder leiding van chef-kok Julien Sebag. Galeries Lafayette Paris Haussmann, boulevard Haussmann 40, 9^e arrondissement.

 

Kortom, redenen genoeg om Parijs te herontdekken nu de lente weer op komst is.

EIFFEL

Op 28 oktober 2021 ging hij in Nederland in première, de film EIFFEL, over de bouw van de Eiffeltoren, de creatie van ingenieur Gustave Eiffel (1832-1923). Het heeft als het ware tot 2020 / 2021 geduurd alvorens de Fransen effectief een internationale film maakten over de bouw en de romantiek achter de Eiffeltoren. Als een gepassioneerd lief-hebber van Parijs moest ik de film natuurlijk gaan zien, alhoewel ik van de vooraf gelezen recensies niet lyrisch werd: Een historisch gegeven waar een romance aan de haren wordt bijgesleept met als gevolg een hoop middelmatigheid – Je voelt gewoon aan alles dat de makers van deze film naarstig op zoek zijn geweest naar een lekker commercieel kader om dit verhaal te vatten – Wie zin heeft in drakerige romantiek zit helemaal goed bij deze zwierige reclamespot voor de Franse hoofdstad – Een muffe cocktail met schaamteloos kitscherige liefdes-beslommeringen – Een gemiste kans, deze uit de lucht gegrepen keukenmeidenroman – Wat een zoete romantische komedie – Een gemiste kans want met de allure van de stad van de liefde moet je het toch beter doen. Tony French Meller verzint banale romantiek als inspiratie voor de Eiffeltoren.

Bronnen: Film Totaal, Volkskrant, Trouw, NRC, De Telegraaf, IMDb - Foto © Pathé

 

Even voor de duidelijkheid, het zijn niet mijn woorden, want ik ging er natuurlijk naar toe met mijn Parijse roze bril op. Eiffel is alles behalve een slechte film, alleen volgt de film net iets te veel het romantische spoor. De romantische ader neemt te veel ruimte in met een proces dat permanent verweven is tussen twee tijdperken met een overvloed aan flashbacks. Maar de beelden over het tot stand komen van hèt beroemdste fallussymbool van Frankrijk zijn episch te noemen. Met behulp van de nodige CGI, Computer Generated Imagery worden de verschillende stadia van het bouwproces van de toren schitterend in beeld gebracht. CGI wordt veel gebruikt voor video games maar ook voor films. Een bekend voorbeeld is de film Hugo geregisseerd door Martin Scorsese. die zich afspeelt in het Parijs zo rond 1930. Hugo Cabret is een 12-jarige weesjongetje dat in de muren van het treinstation Gare Montparnasse woont. Begin 2012 won Martin Scorsese met Hugo de Golden Globe voor beste regisseur. De film werd ook genomineerd voor elf Academy Awards (Oscars) in 2012, waarvan het er uiteindelijk vijf in de wacht sleepte. Maar ik dwaal af.

Foto © Pathé 

 

Een stalen monument voor de liefde

De film begint in 1858 bij de bouw van een spoorbrug over de Garonne in de Franse stad Bordeaux. De brug, ontworpen door Stanislas de la Laroche-Tolay en Paul Régnauld wordt gebouwd onder leiding van civiel ingenieur Gustave Eiffel. Daar ontmoet Eiffel de mooie Adrienne Bourgès op een soiree van een van de geldschieters van de brug. Via flashbacks leren we hoe de jonge Gustave haar het hof maakt maar toch het huwelijksbootje mist. Na een succesvolle samenwerking met Frédéric-Auguste Bartholdi, waarvoor hij het skelet van het  Vrijheidsbeeld verzorgde, ligt de wereld aan zijn voeten. De Franse overheid vraagt hem om mee te dingen naar een ontwerp voor de Wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs. Het moet iets spectaculairs worden maar Eiffel houdt zich liever bezig met het ontwerpen van de metro.

Met behulp van Computer Generated Imagery worden de verschillende stadia van het bouwproces van de toren schitterend in beeld gebracht - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Het ontwerp van de Eiffeltoren kwam in de eerste plaats van twee van zijn medewerkers Maurice Koechlin en Émile Nouguier. Eiffel zelf vond het ontwerp lelijk, en het zou volgens hem ook niet kunnen worden uitgevoerd binnen het budget van anderhalf miljoen franc dat de gemeente Parijs in het vooruitzicht had gesteld. Dan ontmoet Eiffel op een diner met hoogwaardigheidsbekleders zijn oude liefde Adrienne waar hij, om haar te imponeren een bezielend betoog houdt over een toren van 300 meter, geheel van staal, een structuur die voor iedereen toegankelijk zal zijn, rijk en arm, geen klassenverdelingen meer.

De beelden over het tot stand komen van hèt beroemdste fallussymbool van Frankrijk zijn episch te noemen - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Daarna volgt de film de bouw van de Eiffeltoren met indrukwekkende beelden van de steunpoten van de toren die gecreëerd worden in een leeg veld vlakbij de Seine. De film maakt niet de fout om de bouw van de toren slechts als een decor te behandelen. Er wordt uitgelegd hoe de constructie in elkaar zit en zo wordt het nog eens duidelijk wat een ongelofelijke prestatie het is geweest. De Eiffeltoren verrees in twee jaar zonder elektrisch gereedschap of computers of bouwkranen. Mannen die op duizelingwekkende hoogte klinknagels in het metaal slaan, de kolossale delen die op de millimeter nauwkeurig tegen elkaar aan gemanoeuvreerd worden. Vooral de scènes waarin de voeten van de toren voorbestemd lijken te zinken in moeras en modder en de spanning, om je adem bij in te houden, rond het ingenieuze op zand gebaseerde systeem dat bedoeld is om de hele structuur goed uit te lijnen, zijn werkelijk spectaculair verfilmd.

De hoofdrollen worden gespeeld door Romain Duris & Emma Mackey - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Filmlocaties

De hoofdrollen worden gespeeld door Romain Duris als Gustave Eiffel en Emma Mackey als Adrienne Bourgès. De ‘A’ van Adrienne vertegenwoordigt natuurlijk de vorm van de Eiffeltoren. Gelukkig heette ze niet Yvette, want dan weet ik niet hoe de toren het zou hebben volgehouden. Maar dat terzijde. Tijdens het kijken van de film ben ik steeds op zoek of ik locaties herken waar de film is opgenomen.

Het zicht op de bouw van de toren is steeds te zien vanuit de hoek van rue de l’Université en de avenue de La Bourdonnais van waaruit je heden ten dage nog steeds een prachtig uitzicht hebt op de ‘IJzeren Dame’.

Het interieur van brasserie Floderer - Foto Guild of Saint Luke

 

Het restaurant waar Eiffel dineert met zijn dochter is de beroemde brasserie Flo. De geschiedenis van brasserie Floderer gaat terug tot 1861 toen Jean Voitenleitner een opslagplaats voor bier begon in de Cour des Petites Écuries. De huidige inrichting stamt uit de tijd toen een zekere Floderer de zaak overnam en grondig verbouwde. Donkere lambriseringen, ramen met glas-in-lood waardoor je niet naar buiten kunt kijken geven het restaurant een intieme sfeer. De wanden en de plafonds zijn beschilderd met landschappen uit de Elzas. Het restaurant met twee eetzalen ligt verscholen in een binnenplaats achter een poort in de rue du Faubourg Saint in de cour des Petites Écuries in het 10e arrondissement.

 De weelderige binnentuin van het Petit Palais

De locatie waar alle kanshebbers hun idee presenteren voor de Wereldtentoonstelling van 1889 is opgenomen in de weelderige tuin van het Petit Palais aan de avenue Winston-Churchill in het 8e arrondissement. Hier wordt bekend gemaakt dat de keuze is gevallen op het idee van Gustave Eiffel; de bouw van een 300 meter hoge stalen toren.

 Le Shack Parijs - Foto’s  © Le Shack Paris

Eiffel gaat vervolgens aan de slag in zijn kantoor en brengt de nodige verbeteringen aan, aan het oorspronkelijke ontwerp van Maurice Koechlin en Émile Nouguier. Deze scenes zijn opgenomen in ‘Le Shack’, een cultureel centrum gelegen in de impasse Sandrié tussen de rue Scribe en de square de l’Opera-Louis Jouvet, in het 9^e arrondissement. Het gebouw zelf, dat in 1892 werd gebouwd, is een ontwerp van niemand minder dan Gustave Eiffel, toen het in opdracht van Henri Fèvre werd gebouwd om de uitgeverij van Calmann-Lévy te huisvesten. Er is zelfs een wenteltrap die liefkozend 'Eiffeltrap' wordt genoemd vanwege zijn smalle toegang en laag plafond. Gustave Eiffel was namelijk zelf maar  164 cm groot.

De oude fabriek van Christofle - Foto © Google street view

Foto © Commission du Film d'Île-de-France

Voor de opnames van de staalfabrieken van Eiffel viel de keuze op de vroegere werkplaatsen van Christofle, aan de rue Ambroise Croizat in Saint-Denis. De Christofle bestek- en goudsmidfabriek werd opgericht in 1842 in de rue de Bondy in Parijs. De fabriek in Saint-Denis werd geopend in 1876, op een terrein gelegen tussen het Canal Saint-Denis en een spoorlijn. Het was eerst een klein ambachtelijk bedrijfje maar groeide uit tot groot industrieel bedrijf. De fabriek sluit in 2007 om te verhuizen naar een andere fabriek in Yainville (Normandië). De panden van Saint-Denis zijn sinds 2007 geklasseerd als historisch monument. De plaats wordt momenteel verhuurd aan bedrijven of voor filmopnames in afwachting van restauratie.

 Parc Monceau

Om politici, bankiers en het volk gunstig te stemmen, zoekt Eiffel contact met een oude schoolvriend, inmiddels een gerenommeerd journalist. Die blijkt echter getrouwd met Adrienne, Gustavs grote liefde van lang geleden, die plotseling uit zijn leven verdween. Opnieuw verliefd gaat hij op zoek naar haar woonhuis. Deze scenes zijn opgenomen in het Parc Monceau, gelegen in het 8e arrondissement. Het park was eigendom van Louis Philippe Joseph d'Orléans, Hertog van Chartres en werd ontworpen door Louis Carrogis in 1769. De opnames worden gemaakt aan de allee de la Comtesse de Ségur en de allee Jacques Garnerin.

 Hôtel de Castries - Foto Wikimedia

Andere binnen scenes zijn gedraaid in het vroegere Ministerie van Landbouw, later het Ministerie van Volkshuisvesting; het Hôtel de Castries, een Hôtel particulier, gelegen in het 7e arrondissement aan rue de Varenne 72. Het hotel werd oorspronkelijk gebouwd in de late 17e  eeuw door Jean Dufour, seigneur de Nogent. Vanaf 1946 werd het de zetel van verschillende ministeries van de Franse Republiek (Landbouw, Ambtenarenzaken, Stad, Ruimtelijke Ordening, Solidariteit). Vanaf mei 2017 herbergde het de kantoren van het Ministerie van Territoriale Cohesie (Le ministère de la Cohésion des territoires et des Relations avec les collectivités territoriales), verantwoordelijk voor de uitvoering van het regionaal planningsbeleid in Frankrijk. Een van de 16 ministeries onder PM Jean Castex.

 

Dan nu het ware verhaal

Gustave Eiffel is op 15 december 1832 in Dijon geboren en studeerde in Parijs aan de École centrale des Arts et Manufactures, met als hoofdvak scheikunde, waarin hij op 23 jarige leeftijd afstudeert. Door zijn werk bij onder andere de Compagnie des Chemins de Fer de l'Ouest en de Compagnie Belge de Matériels de Chemin de Fer, doet hij ervaring op in het bouwen van bruggen, stations en metalen skeletbouw. Eiffel blijkt niet alleen een briljant ingenieur te zijn, maar ook iemand met een uitgesproken gevoel voor commercie. In 1884 wordt er al gewerkt aan plannen voor een groots monument voor de wereldtentoonstelling van 1889, dat het eeuwfeest van de Franse revolutie van 1789 moet markeren. Eiffel was in die tijd eigenaar van Eiffel en Cie, en was een van de weinige die het principe van het bouwen van stalen constructies onder de knie had. Het waren de twee hoofdingenieurs van Eiffel en Cie; Maurice Kœchlin en Emile Nouguier, die met een stoutmoedig plan kwamen voor de bouw van een metalen toren van 300 meter, gelijk aan het symbolische getal van duizend voet.

 

Gustave Eiffel (1832 - 1923)

Op 18 september 1884 kwam het patent nr. 164364 op naam te staan van Eiffel, Kœchlin en Nouguier, bij het Institut National de Propriété Industrielle. De inmiddels beroemdste ingenieur ter wereld bleek ook een vooruitziend zakenman te zijn. In ruil voor een procent van de totale bouwkosten kocht Eiffel het exclusieve eigendomsrecht van het patent van zijn twee hoofdingenieurs in 1886. In januari 1887 tekende Eiffel een overeenkomst met de Franse overheid, waardoor hij een vergunning kreeg om gedurende twintig jaar de toren onder eigen naam te exploiteren, plus een subsidie van 1,5 miljoen Franse Franc. De overige gelden voor de 7,8 miljoen Franse franc, die benodigd waren voor de bouw van de toren, betaalde hij voor de helft uit eigen vermogen en de andere helft werd geleend bij drie banken. 

Op 14 februari 1887 wordt een open brief gepubliceerd in de Franse krant, Le Temps: "Wij, schrijvers, schilders, beeldhouwers, architecten, liefhebbers, van de schoonheid onze stad Parijs, protesteren met al onze kracht, uit naam van de miskende Franse smaak en uit naam van de Franse kunst en geschiedenis, tegen de  bouw in het hart van onze hoofdstad van deze nutteloze en monsterlijke Eiffeltoren, een aantasting van onze goede smaak en nu reeds omgedoopt tot Toren van Babel. Was getekend Guy de Maupassant, Sully Prudhomme, De Graaf van Lisle, Paul Verlaine, en Alexandre Dumas.

Parijs in de Belle Epoque

Enkele dagen later, op 28 januari 1887, ging de eerste schop de grond in. Het duurde slechts zes maanden om de funderingen te bouwen en 21 maanden, om de geprefabriceerde metalen delen op zijn plaats te brengen. De fabriek van Eiffel, in Levallois Perret, fabriceerde onder leiding van 40 ingenieurs en tekenaars, de 18.038 metalen onderdelen waaruit de toren bestond. Het metaal werd geleverd door de ijzerfabriek van Dupont et Fould uit Pompey in de provincie Meurthe et Moselle. Alle metalen onder-delen werden op de tiende millimeter nauwkeurig voor-geponst met klinknagelgaten, zodat ze op locatie aan elkaar konden worden bevestigd met klinknagels, eveneens uit eigen fabriek. 

2,5 Miljoen klinknagels waren nodig voor de bouw van de Eiffeltoren. Alleen al voor het monteren van de klinknagels was een team van vier man nodig. Een om ze roodgloeiend te verhitten, twee om ze bij de voorgevormde kop in de gaten te plaatsen en te houden en de vierde om de klinknagel aan de achterzijde plat te slaan. Als de verhitte klinknagels afkoelden krompen ze en trokken zo de onderdelen strak tegen elkaar. De eerste verdieping werd bereikt op 7 december 1887, de tweede op 15 augustus 1888 en de toren werd voltooid op 31 maart 1889. Tijdens de wereldtentoonstelling van 1889 werd de toren bezocht door 2 miljoen mensen en de kosten van de bouw werden al tijdens de tentoonstelling zelf terugverdiend. Eiffel, toen 57 jaar was op slag multi-miljonair. Om te voorkomen dat de Eiffeltoren zou worden afgebroken in 1910, wanneer zijn huurovereenkomst afliep, begon Eiffel met allerlei natuurkundige experimenten. De toren fungeerde al als meteorologisch waarnemingsstation en werd 10 jaar later gebruikt voor militaire toepassingen op het gebied van draadloze telegrafie. Met de installatie van een permanent radiostation in 1906 werd het voortbestaan van de toren bezegeld. Op 1 januari 1910 werd de huurovereenkomst met Eiffel verlengd met 66 jaar. De dichter Guy de Maupassant vond het gezicht op de Eiffeltoren zo erg dat hij altijd in het Restaurant Jules Verne op de tweede verdieping at. “De enige plek in de stad waar hij het ding niet hoefde te zien”.

( Bron: La Tour de trois cents Mètres par Gustave Eiffel, 1900)

 De beroemde spiraalvormige trap

Ook na zijn dood op 27 december 1923 blijft de Eiffeltoren een absolute 'money maker'. Niet alleen vanwege de bijna 7 miljoen bezoekers per jaar. Sinds 1889 hebben al 300 miljoen mensen de Eiffeltoren bezocht. Ruim een op de vier toeristen brengt een bezoek aan de Eiffeltoren en Parijs trekt jaarlijks zo'n 23 miljoen toeristen (Bron: Mairie de Paris 2017) Een andere bron van inkomsten komt uit een heel andere onverwachte hoek. Namelijk het schroot, dat vrijkomt bij de noodzakelijke restauraties van de 123 jaar roestige oude 'ijzeren dame'. Dit ondanks het feit dat de toren elke zeven jaar wordt geschilderd. 

Zo werd in 1983 de beroemde spiraalvormige trap ontmanteld, die liep van de tweede naar de derde etage waar Eiffel's privéappartement was gevestigd. De trap werd voor het eerst beklommen door Gustave Eiffel, op 31 maart 1889, de dag van de inauguratie van de toren, voor het hijsen van de Franse vlag op 300 meter hoogte. De trap werd onderverdeeld in 24 stukken en werden op veilingen verkocht voor prijzen tussen de € 80.000 en € 552 750. Delen van de trap zijn aangekocht door de Parijse voorstad Nogent sur Marne, Musee d'Orsay en Musée de la Villette te Parijs en het Museum van de geschiedenis van de spoorwegen in Janville-Nancy. Maar ook het Nederlandse ICT bedrijf Eiffel heeft sinds 2007 een deel van de beroemde trap in zijn bezit. "Deze trap staat symbool voor het feit dat wij ons bedrijf naar nog grotere hoogtes willen brengen", aldus de directeur Erik Kurvers.

 Een indrukwekkend uitzicht op de Eiffeltoren heb je vanaf de avenue Wilson

Vanaf 2021 wordt de Eiffeltoren weer helemaal opnieuw overgeschilderd. De toren is sinds zijn opening in 1889 al 19 keer overgeschilderd en wisselde verschillende malen van kleur van Venetiaans rood naar bruin. De ‘IJzeren Dame’ krijgt nu een geelbruine kleur in drie tinten, speciaal voor de Olympische Spelen in Parijs van 2024. Donker bij de voet, het lichtst bij de top, zodat de toren van een afstand gezien een uniforme kleur heeft. De klus gaat zo’n drie jaar duren omdat zo’n 250.000 m² met de hand geschilderd moet worden. 

Een holle kandelaar, een trap naar de eeuwigheid, de toren van Babel of volière van de wereld: Hèt symbool van Parijs. In de 132 jaar van zijn bestaan verguisd en verheerlijkt. Parijzenaars begroeten overigens elk nieuw monumentaal werk in hun stad met een mengeling van afgrijzen, kritiek en ontsteltenis die een paar jaar duurt, waarna het een dierbaar nationaal symbool wordt. De Eiffeltoren is daarvan inmiddels een perfect voorbeeld. De toren is nu een onmisbaar onderdeel van de Parijse skyline. Middelpunt van ontelbare foto’s en schilderijen en de rode draad in even zo vele chansons. Het icoon van Parijs en het meest herkenbare gebouw van de wereld, zelfs voor mensen die de toren nog nooit in het echt hebben gezien.

MET HET GELD KOCHT IK MIJN VRIJHEID

Ik had verschillende ontmoetingen met deze markante en veelzijdige man in Parijs. Fotograaf, autocoureur, beeldhouwer, schilder, artistiek directeur maar vooral beroemd als regisseur van de film ‘Emmanuelle’. Geboren op 8 augustus 1940 in Vichy Frankrijk, tijdens de Tweede Wereld Oorlog. Om de oorlog te ontvluchten vertrokken zijn ouders naar Engeland. Na het einde van de vijandelijkheden keerde hij terug naar Frankrijk, waar hij kunst en fotografie studeerde voor en na zijn diensttijd. Op 18-jarige leeftijd  moest hij voor het Franse leger als oorlogsfotograaf voor 28 maanden naar Algerije, gewapend met zijn wapen; de camera. Zijn drang als artistiek talent en oog voor objectiviteit stelden hem in staat om fotograaf te worden voor prestigieuze tijdschriften zoals Harper’s Bazaar, Vogue, Paris Match. Om vervolgens met Daniel Filipachi (emeritus voorzitter van de Franse uitgever Hachette, eigenaar van Filipacchi Média en een verzamelaar van Franse surrealistische kunst) samen te werken aan het ‘meidenblad’ Mademoiselle âge tendre. Vele (Franse) beroemdheden poseerden voor zijn camera; Brigitte Bardot, Catherine Deneuve, Barbara, Zizi Jeanmaire, Jane Birkin, Jane fonda en Serge Gainsbourg, wat weer leidde tot zijn eerste reclamefilms voor Dim panty’s.

 

Mijn ontmoeting met Just Jaeckin tijdens fotofever 2013

Just Jaeckin

Inmiddels is deze ‘eminance grise’ 80 jaar oud. Mijn eerste ontmoeting met Just Jaeckin was tijdens fotofever in november 2013 en daarna een aantal malen in zijn galerie Just & Anne Jeackin aan de rue Guénégaud nummer 19, in het 6e arrondissement van Parijs. Vier maanden per jaar woont hij, samen met zijn vrouw Anne, in hun molen die uitkijkt over het platteland van Saint-Briac-sur-Mer. Vanaf de eerste verdieping kan hij zelfs de zee zien waar hij nog elke dag een bad neemt. De overige acht maanden brengt hij door in Marrakesh.

Anne Jaeckin - personal assistant - Just Jaeckin

 

Just Jaeckin verwierf wereldfaam in 1974 als regisseur van zijn debuutfilm Emmanuelle, met de Nederlandse Sylvia Kristel in de hoofdrol. De internationaal succesvolle film beschrijft de seksuele avonturen van een jonge vrouw in Parijs en Azië. De film was even typerend als controversieel voor zijn tijd, met masturbatiescenes en lesbische seks. Het was een van de eerste erotische films die te zien was in een gewone bioscoop. Zelfs vrouwen zaten in de zaal om naar de seksuele escapades van de verveelde huisvrouw Emmanuelle te kijken. De film brak alle records en draaide maar liefst dertien jaar lang op de Champs-Elysées. Meer dan 500 miljoen mensen zagen deze film in de bioscoop en ze is 40 jaar lang te zien geweest op elke tv ter wereld. “1974, we stonden aan de vooravond van de seksuele bevrijding, de opkomst van de pil, de decriminalisering van abortus. Het duurde zes maanden voordat de film door de Franse censuur kwam, maar uiteindelijk kreeg de film groen licht, echter alleen voor 18 jaar en ouder”, aldus Jaeckin.

 

D

Anne en Just Jaeckin bekijken het werk van collodion fotograaf Alex Timmermans

De galerie van Anne en Just Jaeckin in het 6 arrondissement

In die tijd was het moeilijk om een Franse actrice te vinden voor erotiek, dat toen nog steeds te veel met porno werd geassocieerd. Het is uiteindelijk in Amsterdam dat Just Jaeckin zijn zeldzame parel vindt: Sylvia Kristel. Op 22 jarige leeftijd werd Kristel dé fantasie van miljoenen toeschouwers, van de een op de andere dag wereldberoemd. In het ene land werd ze hét icoon van de seksuele bevrijding van de vrouw, in het andere land verketterd door de vrouwenbeweging.

1974: Op 22 jarige leeftijd werd Sylvia Kristel dé fantasie van miljoenen toeschouwers

Na het wereldwijde succes van ‘Emmanuelle’ zal Jaeckin verschillende andere zacht erotische films opnemen waaronder ‘Histoire d’O’ (met in de hoofdrol Corinne Cléry), ‘Madame Claude’, en ‘Lady Chatterley’s Lover’ eveneens met Sylvia Kristel in de hoofdrol. Deze film werd zelfs verboden in het Verenigd Koninkrijk door de British Board of Film Censors tot februari 2000. Ondertussen gingen de sluizen open voor verschillende Emmanuelle-sequels, sommige legitiem en andere niet. Het copyright werd slim gepasseerd door een maas in de wet en het opzettelijk weglaten van een medeklinker; Emmanelle werd Emanuelle. “Ik ben nooit uitgenodigd in Cannes of zelfs maar op het Britse Film Festival, maar met het geld kocht ik mijn vrijheid”, aldus Jeackin. Sylvia Kristel kreeg voor haar hoofdrol in de eerste Emmanuelle film 18.000 Franse Francs ( € 2744).

 

Na het wereldwijde succes van ‘Emmanuelle’ zal Jaeckin verschillende andere zacht erotische films opnemen waaronder ‘Histoire d’O’, ‘Madame Claude’, en ‘Lady Chatterley’s Lover’

In ‘begeerd en verguisd’ beschrijft Suzanne Rethans het leven van de grootste internationale filmster die Nederland ooit heeft voortgebracht: Sylvia Kristel. Kristel speelde in meer dan 50 internationale en nationale films, werkte met bekende regisseurs als Alain Robbe-Grillet, Claude Chabrol en Roger Vadim. Ontdekt door Just Jeackin na het zien van een tamponreclame. “Waarom ik ben overgestapt op Amira tampons?” La Kristel geeft het antwoord op de spiegel waar ze met een witte lipstick tekent. “Kijk Amira heeft een ronde top in tegenstelling tot andere tampons die recht zijn van boven. Ik begrijp niet waarom ze allemaal niet zo zijn”.

 

Sylvia's eigen biografie in 2006 - In ‘begeerd en verguisd’ beschrijft Suzanne Rethans het leven van de grootste internationale filmster die Nederland ooit heeft voortgebracht

Sylvia Kristel overlijdt op 17 oktober 2012 op zestig jarige leeftijd aan de gevolgen van slokdarmkanker na een liederlijk leven, gevuld met seks, drank en drugs. Volgens Suzanne Rethans klopt dat beeld, al is enige nuance wel op zijn plaats. De Sylvia in haar beginjaren was zo brutaal en gedreven om filmactrice te worden dat ze daar alles voor over had. Zichzelf letterlijk helemaal blootgeven om de filmrol in ‘Emmanuelle’ te bemachtigen. Of een notitieboekje bij zich dragen, met daarin de namen van de mannen met wie ze eventueel het bed zou kunnen delen om te komen waar ze wilde zijn. Zo deelde ze onder meer het bed met Gérard Depardieu, Serge Gainsbourg en Warren Beaty. Ze had ook een relatie met Hugo Claus, de vader van haar zoon Arthur. Zelfs bij de toenmalige Franse president Valéry Giscard d’Estaing  maakte zij deel uit van zijn lange lijst van echte of gefantaseerde veroveringen. Kristel wist uiteindelijk haar verslaving te overwinnen en kwam terug naar Nederland waar ze zich op het schilderen stortte. In 2006 publiceerde ze haar autobiografie onder de titel ‘Naakt’. De laatste jaren van haar leven was ze samen met haar partner Peter Brul. 

Begeerd en verguisd is een boek over rijkdom en armoede, over vrouwelijke schoonheid, over alles winnen en weer verliezen, over moed en doorzettingsvermogen, over roem en intense eenzaamheid. ISBN 9789045033174