LES ROUTIERS DE PARIS, GASTRONOMISCHE EN CULTURELE MONUMENTEN

 

Al meer dan 90 jaar verbindt het ‘Relais Routiers-netwerk’ restaurants die vriendelijke gerechten aanbieden tegen een uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding. Relais Routiers, een levendig onderdeel van de gastronomische geschiedenis, liggen verspreid langs de Franse wegen en bieden degenen die er stoppen huisgemaakte, traditionele, gulle gerechten. Drie zijn er nog te vinden in Parijs, maar daarover straks meer.

Het verhaal van ‘Relais Routiers’ begon in 1934, toen een aristocraat en journalist genaamd François de Saulieu de opdracht kreeg een artikel te schrijven voor ‘Le Petit Parisien’ over een destijds nieuw beroep dat aan het begin van de 20^e eeuw op heroïsche wijze was ontstaan, namelijk vrachtwagenchauffeur. Het goederenvervoer onderging immers een logistieke revolutie dankzij de vrachtwagens, terwijl het spoor- en binnenvaartvervoer te kampen hadden met de nadelen van omslachtige logistiek.

Saulieu vergezelde een vrachtwagenchauffeur op zijn rit in een Bernard H8-vrachtwagen voor een reis van twee dagen. Hij was onderweg van Les Halles in Parijs naar de haven van Marseille om zijn reportage te schrijven. Het was een beroep waar weinig mensen zich destijds om bekommerden, en hij ontdekte het van binnenuit. Hij vertelt hoe hij ontroerd was door ‘de hardheid van het werk en de eenzaamheid van deze stoere mannen met een groot hart op de weg’. Niemand leek zich om hun behoeften te bekommeren. 

Als gevolg van die inspanning richtte de Saulieu samen met Louis Navière datzelfde jaar de krant Les Routiers op,. waarvan de naam de oorsprong is van de term ‘chauffeurs’ die we tegenwoordig gebruiken. Destijds was het gebruik van de term ‘routiers’ een merkwaardig idee. Het riep associaties op met struikrovers of loodsen die schepen door lastige passages loodsten.

Het doel van deze krant? Het ondersteunen van de uitgebreide familie van vrachtwagen-chauffeurs en het verbeteren van hun arbeidsomstandigheden. 

De oprichters van de krant hadden het echter in de beginjaren moeilijk, omdat de abonnementen niet voldoende binnenkwamen, waardoor de financiële stabiliteit van hun prille onderneming in gevaar kwam. Omdat ze liefhebbers waren van lekker eten, besloten ze daarom door Frankrijk te reizen. Hun missie was om restaurants te vinden waar vrachtwagenchauffeurs het meest stopten en de krant daar te verspreiden.

Saulieu stelde ook een vijfpuntencharter op waaraan cafés en restaurants zich moesten houden om officieel ‘Relais Routiers’ (of kortweg Routiers) te worden en het blauw-rode logo te mogen voeren, zodat vrachtwagenchauffeurs het vanaf de weg gemakkelijk konden zien. Het eerste restaurant dat het blauw-rode wielvormig uithangbord op de gevel plaatste, eind 1934 was ‘Le Cheval Noir’ in Champagne-au-Mont-d’Or aan de Route Nationale 6. Dat charter bestaat nog steeds en bepaalt dat de Routiers het volgende moeten bieden:

 

1. Een hartelijk welkom

2. Het eten wordt zoveel mogelijk ter plaatse bereid en in royale porties geserveerd.

3. Een voorgerecht, hoofdgerecht of hoofdgerecht en dessert voor minder dan €25   (gecorrigeerd voor inflatie)

4. Een douche voor de vrachtwagenchauffeurs

5. Een extreem grote parkeerplaats

 

Zo verspreidde het bord zich vanaf 1934 langs de Franse wegen. De krant Les Routiers wijdde pagina's aan een lijst van rustplaatsen langs de weg. In de tijd dat olielekkages veel voorkwamen, werd gezegd dat een goed tankstation er een was met veel olievlekken op de parkeerplaats, als bewijs van de trouwe aanwezigheid van de chauffeurs. Vervolgens werd ‘Guide des Relais Routiers’ gelanceerd, een jaarlijkse uitgave met een overzicht van alle goede restaurants en cafés langs de route. Later werd de gids uitgebreid met meer criteria. De onderscheiding ‘La Casserole’ is in het leven geroepen om de beste restaurants te erkennen, vergelijkbaar met de Michelinsterren. Suggesties voor bezoeken en informatie over lokaal erfgoed worden toegevoegd aan de pagina's van de gids om gezinnen te helpen bij hun vakantie, om zo de reputatie van de Relais Routiers (wegrestaurants) te versterken.

 

Les Routiers à Paris

Heb je geen vrachtwagen? Geen probleem! Je kunt nog steeds een van de drie laatste overgebleven wegrestaurants in Parijs bezoeken. Zodra je binnenstapt, waan je je in een andere wereld waar de tijd al meer dan 50 jaar stilstaat! Wat je er aantreft is echter magisch: eenvoudig en heerlijk eten, een oprechte vriendelijke bediening en dat alles voor een betaalbare prijs…  Charmant en authentiek!

 

Les Marches

Allereerst neem ik je mee naar het 16^e arrondissement. Welkom bij Les Marches, een authentieke Parijse bistro, precies zoals we die allemaal kennen en waarderen. Een rustig plekje aan de voet van de Eiffeltoren, verscholen tussen de Seine en het Palais de Tokyo, het museum voor Moderne Kunst, met een vredig terras en huiselijke gerechten die verfijnd, eenvoudig en royaal zijn. Hier geen gefabriceerde nostalgie voor toeristen, maar alles wat je nodig hebt voor een gezellige lunch of diner met vrienden. De authenticiteit wordt bevestigd door het blauw-rode bord van ‘Les Routiers’. 

Les Marches, onderging eind 2014 een metamorfose met de komst van de ervaren gebroeders Dunant. Zij vestigden het restaurant op de voormalige locatie van ‘Marches du Palais’ en transformeerden het tot een modern  Parijs wegrestaurant. Deze vriendelijke, ouderwetse bistro-achtige  zaak is inmiddels een groot succes. Zonder reservering geen tafeltje. Je wordt hartelijk ontvangen en uitstekend bediend. Les Marches Routier heeft een ouderwetse gevel met rode luifel, traditionele bistro-inrichting in de twee eetzalen, mozaïekvloeren, een bar, wanden met donker hout, lichte muren, spiegels, banken en menukaarten. Rood-wit geblokte papieren tafelkleden houten tafels en stoelen, lachende serveersters en een uitgebreide menukaart net als vroeger. Bij mooi weer worden er enkele tafels op het terras gezet. Alle dagen geopend voor lunch en diner.

Voorgerechten van € 7 - € 16, Hoofdgerechten van € 18,50 - € 32, nagerechten van € 7 - € 12

Voor de recente menukaart klik hier.

Rue de la Manutention 5, 16^e arrondissement, metrostation Iéna, lijn 9.

 

 

Chez Léon

Chez Léon, een wegrestaurant halverwege het treinstation Saint-Lazare en de warenhuizen. Te midden van de drukte van rue du Havre en rue de Rome heerst er iets geruststellends. Geruite tafelkleden en servetten, knoflookworst, haring met aardappelen in olie, een kwart liter Côtes-du-Rhône en een vitrine met hardgekookte eieren, zelfgemaakte friet zoals oma die vroeger maakte... Het is zo'n plek waar je het niet erg vindt om alleen te lunchen, want de eetzaal is op zich al een bezienswaardigheid. Chez Léon bestaat al sinds 1910 en werd in 1934 de onofficiële zetel van de vrachtwagen-chauffeursvakbond en een aanbevolen plek in de vracht-wagenchauffeursgids vanwege de goede prijs-kwaliteitverhouding. In 1960 nam de familie Grange de zaak over en zij runnen het nog steeds. Madame Grange, de moeder, staat nog steeds achter de kassa, terwijl haar zoon André in de keuken staat, vaak bijgestaan door zijn zoon. Deze bistro heeft echter zorgvuldig zijn charmante jaren '50-inrichting bewaard en is geen dag ouder geworden. Alsof het zich in een eigen wereldje bevindt, lijkt Chez Léon te ontsnappen aan de hectiek van de buurt. Lunchgerechten zijn onder andere de altijd populaire steak tartaar, biefstuk met een gebakken ei en frankfurters met friet. Daarnaast is er een lijst met vijf of zes gerechten die regelmatig wisselen, allemaal huisgemaakt. En het klopt dat ik mij hier een beetje thuis voel. Klaar voor een nostalgische trip tussen het winkelen door? Je hebt al een dagschotel van €14 tot €16.  

Chez Léon, rue de l'Isly 5, 8e arrondissement, metrostation Saint-Lazare, lijn 3, 12, 13, 14.

Geopend van dinsdag tot en met vrijdag van 6.00 tot 23.00 uur, zaterdag van 8.00 tot 19.00 uur.

 

Aux Bons Crus

Hoewel je in dit restaurant in de wijk Voltaire (11e arrondissement) waarschijnlijk geen vrachtwagenchauffeur tegenkomt tijdens een ‘road trip’, zal het je niet verbazen als je er Parijzenaars aantreft die op zoek zijn naar "traditionele" gerechten. Desondanks vormen de geruiten tafelkleden, de flessen Aperol, de plastic broodmand en de vintage posters aan de wand nog steeds een belangrijk onderdeel van het decor van Aux Bons Crus. Het menu doet de naam ‘truckstop’ eer aan. Drie kernelementen weerspiegelen de criteria voor het verkrijgen van het felbegeerde blauw-rode bord: een warm welkom, onberispelijke kwaliteit en redelijke prijzen. De kers op de taart: bij Aux Bons Crus is het La Casserole-label. Deze onderscheiding, ingesteld in 1965, erkent restaurants met een hoogwaardige keuken. 

De must haves zijn hier;

Œufs Meurette, Pâté en Croûte, Le Chou Farci des Routiers,  Tête de Veau, Cœur de Rumsteak au Poivre,, Baba au Rhum avec le Rhum Diplomatico. Wekelijks een vast menu voor €22, alleen tijdens de lunch.

Aux Bons Crus, rue Godefroy-Cavaignac 54, 11e arrondissement, metrostation Voltaire, lijn 9. Dagelijks geopend van 12.00 tot 14.30 uur en van 19.30 tot 22.30 uur.

 

Les Routiers de Paris, een truckstop die met de metro bereikbaar is. Traditionele Franse restaurants die bekend staan om hun huisgemaakte, ‘Fait Maison’, gulle gerechten tegen een goede prijs-kwaliteitverhouding verzekeren het voortbestaan van een bijna honderd jaar oude Franse traditie. Door de sterke inflatie van de afgelopen twee jaar is uit eten gaan in Parijs – vooral in traditionele restaurants – voor veel mensen onbetaalbaar geworden. Maar het netwerk van ruim 700 ‘Relais Routiers’ die ook voor het grote publiek toegankelijk zijn, heeft zich ingespannen om de prijzen laag te houden.

 

Meer tips om van Parijs te genieten zonder je portemonnee te plunderen vind je in mijn nieuwe reisgids ‘Parijs Budgetvriendelijk Beleven’. Verkrijgbaar online of bij elke goede boekhandel. Paperback met vele kleurenfoto’s van Parijs, 160 pagina’s. ISBN 978-94-93358-65-2, prijs € 24,50

VAN FLO NAAR FLODERER PARIJS, VERLEDEN, TOEKOMST

 

Brasserieën verschenen voor het eerst in Parijs rond 1870, toen veel vluchtelingen vanwege de Frans-Pruisische Oorlog uit de Elzas en Lotharingen naar Parijs trokken. Twee gebieden die tot aan 1918 in Duitse handen zouden blijven. De eerste nieuwkomers openden grote drukke eethuizen met diverse biersoorten en wijnen uit de Elzas. Brasserie betekent brouwerij. Tegenwoordig zijn er in Parijs zo’n vijftigtal brasserieën. Waarvan er veel in handen zijn van grote bedrijven, zoals Grandes Brasseries de l’Est* en Groupe Bertrand*,   

Zo ook Louis Floderer, ook hij ontvluchtte de Elzas om die opnieuw te creëren in Parijs, maar idylischer, rustiger en weelderiger. Terwijl hij in 1909 door de cour des Petites-Écuries wandelt, een piepklein straatje dat een rechte hoek maakt tussen de drukke rue du Faubourg Saint Denis en de ’s avonds vaak verlaten rus des Petites-Écuries, daar raakt hij gefascineerd door een vreemd,  ietwat afgelegen taveerne. De geschiedenis gaat terug tot 1886 toen Jean Voitenleitner een opslag voor bier begon. In 1901 ging hij een compagnonschap aan met brasserie Hans waarvan hij de naam overnam. Hij deed zijn zaak in 1909 over aan Floderer. Na een grondige verbouwing opent hij zijn brasserie onder de naam Floderer en is daarmee de oudste Elzasser brasserie in Parijs. Maar de naam wekt in die troebele tijden niet enkel sympathie. Vlak voor de Eerste Wereldoorlog gooiden anti Duitse Parijzenaars de ruiten met Duitse opschriften in en de brasserie werd geplunderd. Koppig bouwde Floderer zijn zaak weer op, maar door ervaring wijzer geworden gaf hij deze een verkorte versie van zijn naam mee: Flo.

 

Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

Het schitterende decor, rijkelijk versierde plafonds, houtwerk, koper, leren banken, glas-in-lood-ramen, verfijnde fresco’s in groen en goud, wandpanelen beschilderd met landschappen uit de Elzas, draaiorgel en koperen hoedenstandaard laten het interieur zijn nostalgie herleven naar een verloren Elzasser Gasthaus. In die tijd werd de brasserie bezocht door Parijse Elzassers en niet door toeristen. De acteurs van de naburige theaters bestelden hun gerechten bij Louis Floderer en lieten ze in hun loge bezorgen. Zo was Sarah Bernard klant bij Floderer toen ze in het La Renaissance theater de rol van  Phèdre, een klassiek tragisch personage uit de oude Griekse mythologie, speelde. Flo bleef tot 1964 in handen van de familie.

 

Details van het schitterende decor van het oude Flo Paris

In 1968 kwam het restaurant in handen van Jean-Paul Bucher. Parijs dankt zijn mooiste brasserieën  aan één man; Jean Paul Bucher (1938-2011), een voormalige kok uit de Elzas en tot 2005 eigenaar van de acht mooiste brasserieën van Parijs. Op 27-Jarige leeftijd besloot hij te investeren in oude Parijse, in verval geraakte brasserieën. Brasserie Flo was zijn eerste aanwinst. Bucher kreeg de smaak te pakken en kocht in de jaren daarna, in een rap tempo, nog zeven zaken, waaronder Balzar, Le Bœuf sur le Toit, Bofinger, La Coupole, Terminus Nord, Le Vaudeville en Julien. Hij initieerde de Groupe Flo, eigenaar van vele restaurantketens. De restaurantzaal van Flo werd in 1997 geclassificeerd als historisch monument.  In 2005, zes jaar voor zijn overlijden op 73 jarige leeftijd, verkocht hij zijn geesteskind aan de Belgische miljardair Albert Frère.

 

Brasserie Flo na restauratie door The Guild of Saint Luke - Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

Jean Paul Bucher; "Monsieur Savoir Vivre". Hij creëerde de Esprit Brasserie. In april 2017 wordt de Groupe Flo na het lijden van forse verliezen in de jaren daarvoor overgenomen door de Bertrand Group en komt Brasserie Flo in handen van Jean-Noël Dron. Dron is tevens eigenaar van diverse andere brasserieën onder andere in Nantes. In 2015 krijgt ‘The Guild of Saint Luke’ de opdracht van Dron om Flo weer in oude glorie te herstellen. 

In de tweede zaal vier schilderijen met bergmeren.  Deze schilderijen, in 1913 geschilderd door Charles Morel de Tangry - Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

Foto: Guild of Saint-Luke – Oskar Proctor

‘The Guild of Saint Luke’ is een samenwerkingsverband van kunstenaars en ambachtslieden onder leiding van de oprichter John Whelan. Ze restaureren en herontwerpen historische monumenten in Londen en Parijs om ze weer relevant te maken voor de 21^e eeuw, en ze trachten de ziel van de plek met grote zorgvuldigheid bloot te leggen. Alles wat mooi en authentiek is behouden en alles verwijderen wat lelijk is. Ook de brasserie Julien behoren tot hun lijst met giganten. Samen met brasserie Flo een van de mooiste en meest typische Parijse etablissementen. Tot voorjaar 2024!

 

De nieuwe entree van Floderer na de verbouwing in 2024 - Foto Brasserie Floderer

Een renovatie? Het lijkt meer op een revolutie!

Nadat de eigenaar, de Grandes Brasseries de l’Est, in januari 2024 een werkvergunning had gekregen voor het uitbreiden van de luifel, het opnieuw schilderen van het houtwerk en het aanpassen van de voorgevel, werd het geheel in een gele kleur overgeschilderd, wat afbreuk deed aan de oorspronkelijke ziel van de plek. Deze werkzaamheden waren weliswaar goedgekeurd door de afdeling stadsontwikkeling, maar dat gold niet voor de werkzaamheden die ook het interieur van het pand aantastten. In de eerste zaal zijn een groot beschilderd paneel en een plafond bewaard gebleven, terwijl in de tweede zaal vier schilderijen met bergmeren zijn verwijderd. Deze schilderijen, in 1913 geschilderd door Charles Morel de Tangry, de beroemde auteur van uitzichten op de Côte d'Azur, zijn vervangen door eigentijdse doeken. Een houten scheidingswand, versierd met een prachtig glas-in-loodraam, heeft plaatsgemaakt voor een bar. De oude banken en fauteuils werden vervangen door zogenaamd stijlvol meubilair en het donkere houtwerk werd overgeschilderd in gebroken wit. Het stalen buisvormige ijzerwerk uit de jaren 1900 is grotendeels verdwenen. Hetzelfde geldt voor kroonluchters en wandlampen, die vervangen werden door moderne schuwlelijke verlichting. Naast het verdwijnen van al deze monumentale decoratieve elementen is het meest ernstige feit dat ze waren opgenomen in de lijst van 'bijzonder beschermde elementen' in het geldende lokale stedenbouwkundige plan. Sporen van meer dan honderd jaar, bewonderd door duizenden bezoekers zijn vervangen door een zeer twijfelachtig decor dat helaas snel vergeten zal worden.

 Het nieuwe interieur van Brasserie Floderer - Foto's Brasserie Floderer

Maar waar de vaste gasten, zoals ik, een cultuurshock zullen ervaren wordt hier duidelijk nieuw publiek aangesproken met lagere prijzen en een bistrorepertoire dat zijn rol vervult onder leiding van chef-kok Christophe Moisand. Floderer behoudt weliswaar zijn oorspronkelijke naam maar wordt nu gepositioneerd als bouillon, net als Julien, de buurman in het 10^e arrondissement. Plateau de charcuterie om te delen, escargots au beurre persillé, œuf mayonnaise, poireaux vinaigrette et mayonnaise, salade de lentilles au foie gras râpé, rumsteck au poivre, dorade sauce vierge of steak tartare frites zijn een vast onderdeel van het menu. Tot slot voegen we de ondeugende Bretonse zandkoekjes toe met citroencrème  (lemon curd stijl ), crème brûlée, profiteroles of île flottante met roze pralines. En ook wat de wijnen betreft, zijn er enkele aangename zeer betaalbare verrassingen. Klik hier voor de uitgebreide menu kaart. Drie jaar geleden veranderde ook de formule van Julien van restaurant naar bouillon. Binnen een paar weken ging het restaurant van 60 à 70 maaltijden per dag naar 500.

De eerlijkheid gebiedt, eenmaal bekomen van mijn cultuurshock, heb ik genoten van een uitstekende maaltijd in goed gezelschap. 

Brasserie Floderer, cour des Petites-Écuries 7, 10^e arrondissement, metrostation Chateau d’Eau – lijn 4, Strasbourg-Saint-Denis – lijn 4, 8 & 9.

 

Les Grandes Brasseries de l’Est*  Paris

Brasserie Floderer

Bouillon Julien

Pharamond

 

Groupe Bertrand* Paris

La Coupole

Procope

Au Pied de Cochon

La Lorraine

Brasserie Lipp

Boginger

Le Grand Café Capucines

Terminus Nord

L’Alsace

Vaudeville

 

LE CAFÉ DU COMMERCE PARIS

Ik ben op weg naar een van mijn favoriete restaurants in het 15^e arrondissement in Parijs. Maar eerst wat geschiedenis: In deze wijk werden vroeger bleekwater, het ‘Eau de Javel’ en daarna granaten en auto’s gefabriceerd.

Dit voormalige gehucht van het dorp Javel stond toen nog bekend om zijn molens en veerpont naar Passy, maar mede dankzij de windmolens en de nabijgelegen taverne werd de plaats in de 17e eeuw al snel aantrekkelijk door vissers en zwemmers. In 1777 was er in het dorp een fabriek voor chemische producten gevestigd, dichtbij de ‘Moulin de Javelle’. Prestigieus omdat de eigenaar niemand minder was dan een edelman, broer van Lodewijk XVI, namelijk de graaf van Artois. Tot de 18e eeuw werden linnen, hennep- en katoenen stoffen doorgaans op de weide gebleekt, wat veel ruimte en tijd vergde. Het succes hing af van de temperatuur en de zon. In het dorp Javel gebruikte men in 1784 chloorwater vanwege zijn wit makende eigenschappen. In 1784 ontwikkelde de chemicus Claude-Louis Berthollet de formule om chloor op te lossen in een potasoplossing, bijzonder geschikt voor het bleken van linnen. Een bleekvloeistof die later ‘Eau de Javel’ werd genoemd. In 1875 had de Eau de Javel-fabriek zo’n tweehonderd werknemers in dienst. Het verdween tussen 1885 en 1889.

 

Het was op deze plaats, die pas in het midden van de 19^e eeuw met Parijs verbonden was, dat de Nederlander André Citroën (Zijn voorouders waren fruithandelaren, een beroep waaraan ze de familienaam ‘Limoenman’ ontleenden, die zijn grootvader veranderde in het meer exotische ‘Citroën’, het Nederlandse woord voor ‘Citroen) hier een fabriek bouwde die samen met het Franse leger granaten in grote series kon produceren. Een eerste bestelling van een miljoen exemplaren stelt André Citroën in staat om de bestaande fabriek uit te bouwen naar 30.000 m². Op het hoogtepunt van de Eerste Wereldoorlog produceerde de fabriek aan de Quay de Javel dagelijks meer dan 35.000 granaten. Het einde van de oorlog was voor André Citroën aanleiding om van activiteiten te veranderen. Hij ging zich richtten op het vervaardigen van auto’s. In 1919 presenteerde hij zijn eerste model: het Type A. Mede dankzij een trip naar de Verenigde Staten, waar hij de Ford fabrieken bezocht, moderniseerde hij zijn fabrieken volgens het principe van de lopende band. Mede daardoor steeg de productie van ongeveer dertig auto’s per dag in 1919 tot ongeveer duizend tien jaar later, waardoor Citroën snel de grootste autofabrikant in Europa werd. Verschillende Citroëns liepen hier van de lopende band: Type A, de C4, C5, C6, Rosalie, Traction Avant, Type H maar ook de SM en de DS. In 1928 had de fabriek bijna 30.000 werknemers in dienst, waaronder 6.000 vrouwen. Bijna de helft woonde begin jaren twintig in het 15^e arrondissement.

 

André Citroën

Aux Mille Couverts

In 1920 zou een drie verdiepingen tellend gebouw aan de rue du Commerce 51 een stoffen- en petticoatwinkel worden. Echter, al in 1921 werd het bestaande gebouw omgevormd tot een restaurant met één simpele menukaart. ‘Aux Mille Couverts’ bedoeld om de vele arbeiders werkzaam bij Citroën, die toen floreerde in de wijk Javel – Grenelle, te voorzien van een goedkope edoch voedzame maaltijd. Het etablissement werd opgezet in de traditie van de goedkope Parijse bouillons.

 

Pot au feu

Bouillons

Het ontstaan van de zogenaamde bouillons was te danken aan de economische groei van Parijs in de tweede helft van de 19e eeuw. Een slager, Pierre Louis Duval, kreeg het idee om in de rue de la Monnaie een restaurant te openen waar werklui van de hallen voor weinig geld gekookt rundvlees konden eten. Hiermee werd het bouillon-restaurant geboren. Bijkomend voordeel was dat hij zo ook van zijn onverkochte stukken vlees afkwam. De formule werd een groot succes. Een groot aantal Parijzenaren woonde inmiddels te ver van het werk om ’s middags naar huis te gaan. Duval opende filialen door heel Parijs. Zijn zoon Alexandre, bijgenaamd Godfried van de Bouillons, erfde een fortuin en werd een van de koningen van de boulevard des Italiens. De bouillonsformule werd overgenomen door Chartier, Racine, Julien, Boulant en Rougeot. Een eenvoudig volksrestaurant waar men tegen betaalbare prijzen een goede pot-au-feu kon eten, die werd geserveerd met een kom bouillon. Op het hoogtepunt van de belle époque telde Parijs zo’n 250 bouillons.

 

Het restaurant

Het interieur is sinds de opening in 1921 nauwelijks veranderd en heeft nog steeds de charme en uitstraling van de Belle Epoque. Links bij de ingang is de ruimte voor de ecailler, een lange gang vol met authentieke posters uit die tijd voert je naar het restaurant met twee prachtige gaanderijen, mezzanines, in de stijl van de jaren dertig. De randen omgeven door planten die het idee geven van hangende tuinen. Het glazen dak dat de galerijen van daglicht voorziet is geheel weg te schuiven. Prachtige koperen lampen met witte bollen maken het brasserie sfeertje compleet.

Het restaurant met twee prachtige gaanderijen, mezzanines, in de stijl van de jaren dertig

 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de toenmalige eigenaar monsieur Paul beroemd vanwege de bescheiden prijzen die hij buiten de zwarte markt om rekende voor zijn gasten. Het etablissement bleek een van de meest betaalbare mede dankzij de subsidies door het stadhuis van het 15^e arrondissement. Pas in 1988 werd het omgedoopt tot Le Café du Commerce’. Een naam die gebruikt werd door de Franse industrialist Marcel Dassault voor journalistieke columns in het magazine ‘Jours de France’ waarvan hij eigenaar was. In 2003 dreigde het restaurant in handen te vallen van een restaurantketen, echter dit werd ternauwernood voorkomen door Marie en Étienne Guerraud, voorheen verbonden aan gerenommeerde bistro's als Le Triporteur en Le Dirigeable. Zij namen het roer over van dit geliefde etablissement. Hun komst bracht een hernieuwd gevoel van gezelligheid en pittoreske charme in het restaurant, waardoor de toch al indrukwekkende erfenis nieuw leven werd ingeblazen.

 

Le Café du Commerce

Inmiddels is het Café du Commerce al meer dan honderd jaar aanwezig in de Parijse eetcultuur. Het serveert al tientallen jaren klassieke gerechten met een vleugje huisgemaakte flair. De warme en uitnodigende sfeer, gecombineerd met de betaalbare prijzen, heeft het tot een favoriet gemaakt onder zowel de lokale bevolking als toeristen, maar zeker bij uw blogger.

 

Op de menukaart van Café du Commerce staat een breed scala aan traditionele brasseriegerechten, elk bereid met liefde en aandacht voor detail. Van de klassieke oeuf dur mayonnaise,  Poireau , vinaigrette tiède, échalotes, gros escargots sauvages de Bourgogne de "la Maison de l'Escargot", pot crémeux de foie de volaille, de heerlijke zelfgemaakte foie gras van eend, maar ook gegrilde Andouillette van AAAA-kwaliteit, het boerenkippetje, levertjes in mosterdsaus (Rognons entiers, sauce moutarde à l’ancienne), een twaalf uur gegaarde varkenspoot en daarna gegrild ( Pied de porc maison grillé) en de Tête de veau blanche en «Staub», sauce gribiche. Elk gerecht weerspiegelt de essentie van de Franse keuken. Maar wees gerust de kaart is zeer uitgebreid met visproducten vers aangevoerd vanuit Rungis en vleesproducten afkomstig van de beste rassen zoals ‘Blonde de Limousine’, geserveerd met huisgemaakte frites gemaakt van Frans–Vlaamse aardappelen en eigengemaakte bearnaisesaus saus. Het brood is afkomstig van boulanger Poupard Piquot. En vanzelfsprekend uitsluitend Franse wijnen.

 

En dan nog de desserts die nog lekkerder smaken door hun Franse benamingen: Le baba au rhum du Commerce, Vacherin du Commerce glace vanille/sorbet fraise, coulis framboise, meringue, chantilly, Soupe abricot/fraises/framboises, ricotta et pistaches torréfiées, cigarette Russe, Profiteroles, sauce au chocolat de la maison Cluizel, Gourmandise pruneaux et agrumes confits dans un sirop à l'armagnac, glace pruneaux armagnac, biscuit feuillantine, Petit pot de chocolat grand-mère, Crème brûlée à la vanille Bourbon, La véritable marquise au chocolat noir de la maison Cluizel, petites gaufres Belges, glace vanille. Bij mij loopt het water in de mond.

 

Eenvoud, productkwaliteit, betaalbaarheid maar vooral gezelligheid staan hier op het menu. Voorgerechten vanaf € 8,80, hoofdgerechten vanaf € 18 en alle nagerechten vanaf € 8,70. Van maandag tot en met vrijdag wordt een plat + dessert en koffie geserveerd voor € 19,60 (prijzen december 2023).

Om zeker te zijn van een plaats in dit unieke Parijs restaurant is vooraf reserveren een must. Reserveren +33 1 45 75 03 27 - Het restaurant is elke dag geopend.

 

Le Café du Commerce, rue du commerce 51, 15^e arrondissement.

Metrostation Emile Zola, lijn 10, Cambronne, lijn 6.