Paris FvdV is een niet commercieel weblog speciaal voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

Privacy verklaring: Indien u weblog Paris FvdV, dat bij Google-Blogger is ondergebracht, leest en reageert op de blogs van Paris FvdV, doet u dat vrijwillig en is uw IP-adres en mailadres - indien u dat vermeld - bekend en wordt opgeslagen. Ook uw schuilnaam waaronder uw reageert wordt opgeslagen. Paris FvdV zal uw gegevens nooit aan derden doorgeven. We houden uw gegevens privé, tenzij de wet of rechtelijke macht ons dwingt uw gegevens aan hen te verstrekken. Datalekken in het systeem vallen onder de verantwoordelijkheid van Google-Blogger. Door weblog Paris FvdV te bezoeken en/of de op of via deze weblog aangeboden informatie te gebruiken, verklaart u zich akkoord met de toepasselijkheid van deze disclaimer. Google gebruikt cookies om services te leveren en verkeer te analyseren dus uw IP-adres en user-agent zijn bij Google bekend, samen met prestatie- en beveiligingsstatistieken om servicekwaliteit te garanderen, gebruiksstatistieken te genereren, misbruik te detecteren en maatregelen te treffen.

zaterdag 21 november 2026

EEN LAATSTE BUIGING VOOR RUDOLF NOEREJEV

 

Het stond al lang op mijn verlanglijstje, een bezoek brengen aan de Russische begraafplaats in Sainte-Geneviève-des-Bois, ongeveer 30 kilometer ten zuiden van Parijs.

Op zoek naar het graf van een van de grootste balletdansers van de vorige eeuw: Roedolf Chametovitsj Noerjev, beter bekend als Rudolf Noerejev. 

Het was een snikhete dag  in augustus toen ik de drukte en de warmte van Parijs even wilde ontvluchten.  Sainte-Geneviève-des-Bois is een kleine gemeente die bekend staat om haar Russisch-orthodoxe begraafplaats en de kerk Notre-Dame-de-la-Dormition. Het is een ware gedenkplaats waar ongeveer 15.000 Russen en Franse burgers van Russische afkomst, die na de Bolsjewistische Revolutie van 1917 naar Frankrijk kwamen, begraven liggen in zo’n 5.200 graven. De begraafplaats zelf bestaat al sinds 8 februari 1879. De Russische patriarchen Alexis II  en Kirill , evenals de president van de Russische Federatie, Vladimir Poetin, bezochten de begraafplaats en legden bloemen op verschillende graven. Sinds 2005 betaalde de Russische Federatie de gemeente Sainte-Geneviève-des-Bois een subsidie in twee termijnen, die in totaal meer dan een miljoen euro bedroeg, voor verlopen grafpercelen waarvan de rechtmatige eigenaar niet kon worden gevonden. Dit om te voorkomen dat de relikwieën naar een ossuarium werden overgebracht en de percelen werden doorverkocht, zoals dat gebruikelijk is in veel Franse gemeenten. Echter sinds de oorlog die Rusland in 2022 tegen Oekraïne voert, heeft de gemeente Sainte-Geneviève-des-Bois deze financiële betalingen officieel geweigerd.

 


In stilte loop ik langs de graven met Russisch-orthodoxe kruisen.  Herkenbaar aan twee dwarsbalken, de bovenste horizontaal en de onderste scheef. Er liggen hier vele beroemdheden waaronder dansers, choreografen, filmmakers en acteurs, kunstschilders en beeldhouwers, schrijvers en leden van Russische adel. Maar ik kwam voor het graf van Rudolf Noerejev. Hij wordt gezien als de grootste danser van zijn tijd en wordt vaak in één adem genoemd met Vazlav Nijinski en Serge Lifar, een Oekraïense danser die hier ook begraven ligt.

 

Het graf van Serge Lifar




Van zijn geboorte in 1938 in de Trans-Siberische sneltrein tot zijn vroegtijdige dood slechts 54 jaar later, leidde Rudolf Noerejev een uniek leven. Noerejev studeerde bij Aleksandr Poesjkin aan de school van het Kirov-ballet in Leningrad, waar hij in 1958 debuteerde als solist. Hij was ook een vrije geest, een homoseksuele man die zich beklemd voelde en psychologisch niet op zijn plek was binnen het restrictieve Sovjetregime. In 1961, tijdens  een tournee in Parijs, besloot hij te vluchten en naar het Westen over te lopen. Het was het hoogtepunt van de Koude Oorlog, slechts enkele weken voor de bouw van de Berlijnse Muur. De Russen waren woedend, het Westen greep zijn buit met genoegen. Noerejev  was vrij, maar wist dat hij nooit meer naar huis zou kunnen gaan of zijn geliefde moeder zou kunnen zien.


Rudolf Noerejev - foto Wikipedia

 

Zo begon een leven vol roem, extravagantie, excessen en verbluffend sensationele dans. Hij was trots, koppig en buitensporig, maar zijn genialiteit was zo groot dat hij, wanneer hij de aandacht opeiste, die ook daadwerkelijk kreeg. Binnen een week tekende hij een contract bij het Grand Ballet du Marquis de Cuevas, waar hij optrad in Doornroosje. Mede door zijn virtuositeit en charismatische toneelpersoonlijkheid, tezamen met zijn vlucht en politiek asiel, werd Noerejev een idool en een wereldster. Buiten het podium was hij humeurig, wispelturig, roekeloos en stond hij constant in de schijnwerpers. Hij feestte met de grootste sterren, zwierf door discotheken, homoclubs en sauna's. 

Van 1962 tot het begin van de jaren zeventig had hij een vaste verbintenis bij het Royal Ballet in Londen. Hier vormde hij met Margot Fonteyn een wereldberoemd dansduo, ze dansten samen Het Zwanenmeer van Tsjaikovski. Ook trad hij regelmatig op als gastsolist en danste in televisiefilms. Hij verleende eveneens zijn medewerking aan enkele speelfilms, waarvan de biopic Valentino (Ken Russell, 1977) en Exposed (James Toback, 1983) de bekendste zijn. In 1964 kwam hij in dienst van de Weense Staatsopera, waar hij tot 1988 bleef als danser en belangrijkste choreograaf en was artistiek leider van het Parijse Opera Ballet (1983-1990). Het was ook in Wenen dat hij al in 1965 met de prima ballerina Denise Sutherland danste in 'Le Spectre de la Rose' op muziek van Carl Maria von Weber.

Onder Michail Gorbatsjov kon hij in 1987 terugkeren naar zijn geboorteland om zijn moeder te bezoeken die op sterven lag en in 1989 voor een optreden in Leningrad.



 Rudolf Noerejev 1973 - Foto Wikipedia Allan Warren

Uiteindelijk, in de jaren ‘80, gebeurde het bijna onvermijdelijke: hij bleek hiv-positief te zijn. Omdat hij zijn eigen sterfelijkheid niet onder ogen kon zien, worstelde Noerejev door terwijl zijn talent langzaam vervaagde en zijn gezondheid achteruitging. Hij overleed in 1993, op slechts 54-jarige leeftijd in het ziekenhuis Hôpital Notre Dame du Perpétuel Secours in Levallois-Perret bij Parijs. In de officiële verklaring stond dat zijn dood het gevolg was van "een hartcomplicatie na een ernstige ziekte". De formulering was door Noerejev zelf opgesteld, wat weerspiegelde dat aids in die tijd voor veel mensen nog steeds een moeilijk onderwerp was. 

Rudolf Never-off, zoals hij werd genoemd, danste klassiek ballet tot ver na zijn hoogtepunt en maakte zijn laatste publieke optreden op 8 oktober 1992, tijdens de première onder zijn regie van La Bayadère van het Parijse Opéra Ballet . Zich bewust van de kritiek die hem in de laatste tien jaar van zijn leven opriep om zich waardig terug te trekken, antwoordde Noerejev: "Voor mij zijn dans en leven één. Ik zal dansen tot de laatste druppel bloed." En zo geschiedde het. 

In de schaduw op een bankje zit een man te genieten van de rust. Na een ‘bonjour monsieur’ vraag ik hem of hij weet waar ik het graf van Rudolf Noerejev kan vinden. “Tout droit, monsieur — continuez tout simplement tout droit”, en zo geschiede. Helemaal aan het einde van een lange laan, op een hoek sta ik uiteindelijk voor waarschijnlijk een van de mooiste graven op de begraafplaats.



‘Rudolf Noureev’ (1938-1993) aldus de vermelding op zijn graf. Zijn graf is bedekt met een mozaïek , ontworpen door theaterontwerper Ezio Frigerio en uitgevoerd door mozaïekkunstenaar Akonema in 1996. Een kist waar een tapijt van Kazachse kelim overheen is gedrapeerd. Een mozaïek van duizenden stukjes rode, blauwe en gouden tegels.





Details van zijn graf




“Ik ga dood. Maar ik dank God dat Hij me een lichaam heeft gegeven waarmee ik kon dansen, zodat ik geen moment van dit prachtige geschenk van het leven heb verspild.”

Rudolf Noerejev

 

Cimetière Russe de Sainte-Geneviève-des-Bois, 4 Rue Léo Lagrange, 91700 Sainte-Geneviève-des-Bois. Dagelijks geopend van 08.00 uur tot 17.00 uur in de wintermaanden in de zomermaanden tot 19.00 uur.



zondag 8 november 2026

HET PARIJSE ERFGOED ONTDEKKEN

 

Wie genoeg heeft van alle toeristische valkuilen in Parijs, veroorzaakt door TikTok influencers, moet eigenlijk spoorslags naar het 3de arrondissement! Naar de Marais dus. Een zeer charmant stadsdeel dat door een turbulente geschiedenis vaak van karakter is veranderd. Tot de 12e eeuw een moerasgebied, vandaar de naam Marais. Het waren vooral de monniken van de diverse abdijen die de drooglegging en het bouwrijp maken van de grond ter hand namen. In de 17e eeuw trok de Marais de aristocratie aan en werden diverse hôtels gebouwd. Met het woord hôtel worden de stadspaleizen en voormalige residenties van de aristocraten bedoeld. De mooiste voorbeelden vind je in de Marais. Toen de ‘edelen’ naar Versailles verhuisden en de aanhangers van de Franse Revolutie achterbleven vervielen de paleizen tot ruïnes.  Het was André Malreaux, de minister van cultuur, die in de jaren zestig van de vorige eeuw de Marais redde van de ondergang.  Tegenwoordig is de voormalige aristocratenwijk een van de meest exclusieve buurten van de Seine-metropool.

Foto: Rue turbigo 57 -  Omdat het beeld zo raadselachtig is, heeft het door de jaren heen verschillende bijnamen gekregen, zoals „le génie” (de geest), „l'ange du bizarre” (de engel van het bizarre) en „la femme avec le sac” / „la femme qu'a l'sac” (de vrouw met de tas)


Een wandeling door rue de Turbigo en de rue Réaumur, waar ik op zoek was naar de grootste kariatide van Parijs, voerde mij naar de voormalige koninklijke abdij van Saint-Martin-des-Champs. Sinds 1794 is hier het Musée des Arts et Métiers gevestigd, wat beschouwd kan worden als een van de oudste technische en industriële musea ter wereld. De geschiedenis ervan is nauw verbonden met die van het Conservatoire national des arts et métiers (Cnam), waarvan het deel uitmaakt. 

Op initiatief van Abbé Grégoire werd dit museum opgericht bij decreet van 10 oktober 1794, waarin werd bepaald dat het museum de originele instrumenten en machines die waren uitgevonden en verbeterd, in bewaring moest nemen. De gebouwen van de voormalige priorij van Saint-Martin-des-Champs werden in 1798 aan het museum toegewezen en verschillende voorheen verspreide collecties werden er samengebracht: modellen uit de collecties die aan de koning waren nagelaten, waaronder die van beroemde uitvinders. Sinds die tijd zijn de collecties verrijkt met talloze aanwinsten, onschatbare getuigenissen van de evolutie van wetenschappelijke kennis en technologische vooruitgang. Het museum herbergt nu een uitzonderlijke collectie, opmerkelijk zowel vanwege de omvang (bijna 80.000 objecten – waarvan er 40.000 worden geëxposeerd -  en 15.000 tekeningen) als de diversiteit aan thema’s  die ze bestrijkt. 




Een van de laatste aanwinsten was reden van mijn bezoek. Het museum  presenteert tot 10 januari 2027 het metalen paard Zeus op zijn voorplein. Dit monumentale kunstwerk maakte een blijvende indruk tijdens de openingsceremonie van de Olympische en Paralympische Spelen van Parijs 2024.



 

Een historische reis langs grootse uitvindingen.

Het Musée des Arts et Métiers is een reis door de tijd om de grootste uitvindingen aller tijden te ontdekken! Van wetenschappelijke instrumenten en communicatiemiddelen tot energie, van mechanische gereedschappen tot transportmiddelen. Je zult duizenden objecten ontdekken die hun tijdperk revolutioneerden, dit allemaal in een werkelijk magnifieke omgeving, een beschermd historisch monument. Dit unieke museum spreekt zowel nieuwsgierigen als liefhebbers van wetenschap en geschiedenis aan. 



 

Het huidige museum werd in 2000 volledig gerenoveerd en toont tegenwoordig meer dan 2400 uitvindingen, verdeeld over 7 collecties:

·        Wetenschappelijke instrumenten,

·        Materialen

·        Energie

·        Mechanica

·        Constructie

·        Communicatie

·        Transport 

Elke collectie is chronologisch geordend. Ze begint vóór 1750 en loopt door tot de huidige tijd. In de collectie over transport ontdek je bijvoorbeeld stoomreizen, vervolgens de ontwikkeling van het openbaar vervoer en ten slotte individuele vervoersmiddelen, zoals de fiets. De tentoongestelde objecten variëren van paardenkoetsen tot fietsen, waaronder vroege benzineauto's ... Er is zelfs een  Vélib', de zelfbedieningsfiets, een project dat door de stad Parijs zelf is opgezet.

 


Enkele meesterwerken

Het vliegtuig van Clément Ader, bekend als "Avion 3", werd voltooid in 1897. Het had een spanwijdte van 16 meter en woog 258 kilogram in lege toestand. Twee stoommachines dreven elk een vierbladige propeller aan. Testvluchten vonden plaats in oktober 1897 in Satory (nabij Versailles), maar de weersomstandigheden waren zeer slecht en na een paar honderd meter kantelde het vliegtuig door de wind, met een harde landing tot gevolg . Ader staakte vervolgens zijn onderzoek en schonk “Avion 3” in 1903 aan het CNAM (Nationaal Conservatorium voor Kunst en Ambacht). Het is nu te zien in de grote trap van het museum.

 



Het laboratorium van Antoine Laurent de Lavoisier


Tot de meest opmerkelijke stukken behoren het natuurkundekabinet van Jacques Alexandre Charles, het laboratorium van Antoine Laurent de Lavoisier, de klokkenverzameling van Louis Ferdinand Berthoud, het weefgetouw van Jacques Vaucanson, de Chappe-telegraaf, de rekenmachine van Blaise Pascal, het model van de eerste naaimachine van Thimonnier, een model van de telecommunicatiesatelliet ‘Telstar 1’, de stoomwagen van Cugnot en een model van de graafmachine van de Grand Paris Express.



De stoomwagen van Cugnot


De LAMA-marsverkenner ontwikkelt in de jaren ‘90


Na een fascinerend bezoek aan de wetenschappelijke en technische collecties van het museum, eindigt de rondleiding in de kerk van Saint-Martin-des-Champs, ongetwijfeld een van de meest spectaculaire ruimtes van het museum. Hier zijn onder andere het vliegtuig van Louis Blériot, de slinger van Foucault en een schaalmodel van het Vrijheidsbeeld te bewonderen.

 


Foucaults slinger

In 1851 leverde de natuurkundige Léon Foucault voor het eerst fysiek bewijs dat de aarde om haar as draait. Na zijn experiment thuis en vervolgens in het Observatorium van Parijs te hebben uitgevoerd, presenteerde Foucault zijn experiment onder de koepel van het Pantheon, waar het publiek werd uitgenodigd om ‘de aarde te zien draaien’. Foucault gebruikte een apparaat dat bestond uit een loden bol van 28 kilogram, opgehangen aan een stalen draad van 67 meter. De slinger bewoog heen en weer, en een punt onder de bol raakte een zandbed, waardoor de bewegingsbaan werd gemarkeerd. Na enkele minuten was een verandering in de markeringen op het zand waarneembaar. Deze Foucault-pendel wordt nu bewaard in de collectie van het Conservatoire National des Arts et Métiers, en een replica ervan hangt op 17 meter hoogte in de kerk van Saint-Martin-des-Champs. Om de replica op ware grootte van de Foucault-pendel te zien, nodig ik je uit voor een rondleiding door het Panthéon in het 5e arrondissement.


De kerk van Saint-Martin-des-Champs met op de voorgrond de slinger van  Foucault

 

Het Vrijheidsbeeld

Wist je dat er 5 miniatuurmodellen van het Vrijheidsbeeld in Parijs te vinden zijn? Een staat op het Île aux Cygnes, een in het Musée d'Orsay, een in de Jardin du Luxembourg en twee in het Musée des Arts et Métiers. Dit spectaculaire kunstwerk werd door de beeldhouwer Auguste Bartholdi bedacht als een allegorie van de vrijheid, die een fakkel hanteert om de wereld te verlichten. Om deze technische uitdaging aan te gaan, bedacht ingenieur Gustave Eiffel (inderdaad, dezelfde die de Eiffeltoren ontwierp ) een ijzeren pyloon waarop gehamerde koperen platen werden bevestigd, waarmee het beeld werd gevormd. Het standbeeld werd gedemonteerd en per boot vervoerd, waarna het in 1886 in New York werd onthuld ter herdenking van het honderdjarig bestaan van de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten in 1776. Het model in de kerk van het Musée des Arts et Métiers is een schaalmodel van 1:16, gemaakt van beschilderd gips, en werd in 1907 door Bartholdi's weduwe aan het Conservatoire des Arts et Métiers geschonken.



 

TIP: tot en met 1 augustus 2027 is er een speciale tentoonstelling. Deze tentoonstelling, ter gelegenheid van de 250e verjaardag van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, neemt je mee naar de werkplaatsen waar dit iconische beeld vorm kreeg. De focus ligt evenzeer op de creatie van het monument als op de collectieve inspanning die nodig was om het te realiseren. 

De rondleiding volgt de verschillende fasen van het bouwproces; het vergroten van gipsmodellen, het maken van houten mallen, het hameren van koperen platen en het monteren ervan op een metalen frame. Timmermannen, stukadoors, smeden en ketelmakers werkten samen met beeldhouwers en ingenieurs. Levensgrote decors, projecties en 3D-displays begeleiden deze reis door de werkplaatsen van Gaget, Gauthier & Compagnie, met audiogidsen beschikbaar in het Frans en Engels.



 

Deze reconstructies worden aangevuld met originele stukken uit de museumcollectie: koperen en gipsen modellen van het hoofd, een afgietsel van een oor en een levensgrote koperen wijsvinger. Deze geven een concreet beeld van de technieken en materialen die bij de constructie zijn gebruikt. De rondleiding leidt uiteindelijk naar het frame dat Gustave Eiffel ontwierp, voordat het beeld werd verpakt voor de reis naar New York.


Het vliegtuig van Louis Blériot


Evolutie van de fiets

 

Het museum is dagelijks geopend,  behalve op maandag,  van 10:00 tot 18:00 uur. Op vrijdag kun je tot 21:00 uur gebruikmaken van de verlengde openingstijden. Om het museum met een gerust hart te bezoeken, kun je het beste je tickets van tevoren reserveren: de  volledige prijs is € 12, de gereduceerde prijs is € 9 en  de toegang is gratis voor  personen  onder de 26 jaar. Ook is de toegang gratis op de eerste zondag  van elke maand.

Als extraatje, om echt in de juiste stemming te komen, raad ik je aan om uit te stappen bij het metrostation ‘Arts et Métiers’ lijn 11 of 3. De binnenmuren van het station zijn bekleed met geklonken koperen platen, tandwielen sieren het gewelfde plafond en de patrijspoorten op de perrons geven je de indruk dat je je in een onderzeeër van Jules Verne bevindt! 

Musée des Arts etMétiers, rue Réaumur 60, 3e arrondissement.


donderdag 29 oktober 2026

VAUDEVILLE, FRANSE KLASSIEKERS IN EEN ELEGANTE EN LEVENDIGE SFEER


Rijk aan diversiteit, zo zou je het 2e arrondissement van Parijs kunnen omschrijven. Terwijl de textielgroothandelaren van de wijk Sentier zij aan zij liggen met trendy boetieks in de bruisende Rue Montorgueil, dankt het arrondissement zijn reputatie ook aan zijn beroemde historische overdekte passages, zoals de Galerie Vivienne, Galerie Colbert, Passage des Panoramas, Passage Choiseul, Passage du Grand-Cerf en  Passage des Princes, die vol zitten met unieke winkels. Wat monumenten betreft, is er een enorme keuze, van het Palais Brongniart en de Basiliek van Notre-Dame des Victoires tot de Opéra Comique. Tot slot staat Parijs synoniem voor een grote liefde voor gastronomie, en gelukkig heeft het 2e arrondissement geen gebrek aan uitstekende restaurants….

 

Een bescheiden café dat uitgroeide tot een populaire plek in Parijs.

Het 2e arrondissement van Parijs staat bekend om zijn vele historische gebouwen die ons terugvoeren naar het Parijs van weleer, en om zijn levendige, kosmopolitische sfeer. Het is een centrale en ideale wijk om van het leven te genieten. Tussen de activiteiten door is het moeilijk om de verleiding van een goede maaltijd te weerstaan. Of u nu trek hebt of uitgehongerd bent, een speciaal evenement bijwoont of gewoon zin hebt in streetfood, er is voor ieder wat wils: van Japanse en Italiaanse gerechten tot mediterrane en Israëlische specialiteiten. Maar ook de traditionele Franse keuken heeft er een plek, en daarvoor moet je naar de Rue Vivienne. Op een steenworp afstand van de Richelieu-site, de historische locatie van de Nationale Bibliotheek van Frankrijk, verwent Brasserie Vaudeville fijnproevers al sinds 1918. De toplocatie is genoeg om andere Parijse restaurants jaloers te maken, want Vaudeville biedt een ongeëvenaard uitzicht op het Palais Brongniart, de beurs van Parijs. Hoewel het nog steeds gebruikt wordt voor de dagelijkse handel in aandelen, heeft de instelling de dynamiek verloren die haar bloeiperiode aan het begin van de 19e eeuw kenmerkte.


Brasserie Vaudeville verwent fijnproevers al sinds 1918

 

Het begon echter allemaal in 1838, toen het beroemde Théâtre Le Vaudeville, pal naast het café-restaurant Le Vaudeville op de Place de la Bourse werd geopend. In 1852 voerde Alexandre Dumas daar zijn toneelstuk Dame aux Camelias op, dat een fenomenaal succes werd. Heel Parijs stroomt naar deze kleine zaal om het toneelstuk te ontdekken, en na de voorstelling kwam iedereen samen voor een drankje of een diner. Dit waren de goede tijden van het kleine café, dat nu Le Vaudeville heet, naar de beroemde buurman. Het variététheater werd echter in 1869 gesloopt door Baron Haussman, die zijn stadsontwikkelingsprojecten in de hoofdstad uitvoerde. De aanleg van de rue du Quatre Septembre dwong het variététheater te verhuizen naar de Boulevard des Capucines, waar het in 1927 voor de laatste keer zijn deuren sloot. Verlaten door acteurs en theaterbezoekers, werd het vervolgens een bescheiden ontmoetingsplaats van beursmedewerkers en taxichauffeurs.1 

In de nacht van 30 op 31 januari 1918 vond er grootschalige verwoesting plaats in Parijs, veroorzaakt door een aanval van Duitse bommenwerpers. Verschillende wijken van de hoofdstad waren getroffen, met name het tweede arrondissementt, op het kruispunt van rue Choiseul en rue du Quatre Septembre. Helaas bleef ook het café niet gespaard. Al snel werd in 1918 door de eigenaar een restauratieproject gestart om de zaak nieuw leven in te blazen.Het was in die periode dat Vaudeville zijn huidige vorm aannam en evolueerde van een café naar een volwaardige brasserie, met een eetzaal, een bar, een toonbank en een terras.




Het huidige interieur is ontworpen door vader en zoon Solvet – die al bekend waren van hun werk aan de Closerie des Lilas en die in 1926 aan hun projecten voor La Coupole begonnen – die we tot op de dag van vandaag nog steeds met plezier bewonderen.

 


Een adembenemende art-deco-inrichting, die nog steeds bijdraagt aan de faam. De muren bekleed met oker kleurig marmer, spiegels, messing details, geëtst glas, grote leren banken, terwijl de vloer van de eetkamer bedekt is met een blauw mozaïek bezaaid met rozenknopjes. Vanuit de achterkant van de zaal daalt een schitterende kroonluchter met maar liefst acht cilindrische opalen majestueus neer vanuit de koepel. Zachte verlichting en een ingetogen sfeer roepen de gouden eeuw van de 20e-eeuwse brasserieën op. Deze setting, die door de tijd trouw is gebleven aan het origineel, biedt bezoekers nog steeds een tijdloze ontsnapping. 




De geest van de grote Parijse etablissementen is nog steeds aanwezig, met formeel geklede bediening, witte tafelkleden en een klassiek menu dat de traditionele Franse keuken weerspiegelt. Een lust voor het oog, die bijdraagt aan een authentieke en betoverende ambiance. Een sfeer die we te danken hebben aan Jean-Paul Bucher, een ware kunstmecenas en verzamelaar van vintage etablissementen, die besloot om brasserie Le Vaudeville in 1979 te kopen. Zijn toewijding aan het behoud van de ziel van de brasserie en het promoten van het Franse culturele erfgoed heeft ertoe bijgedragen dat het een iconisch Parijs monument is geworden. Deze brasserie, nu eigendom van de Bertrand Group, een toonaangevende specialist in restaurants van allerlei soorten, blijft met zijn uitzonderlijke ambiance een fantastische tijdmachine en biedt een enkeltje naar de Roaring Twenties dat nooit verveelt.

 


Naast de prachtige architectuur biedt Vaudeville een werkelijk onvergetelijke gastronomische ervaring. Het restaurant belichaamt perfect de geest van de Franse traditie en serveert verfijnde gerechten met lokale en seizoensgebonden producten, die de fijnproever zullen bekoren. Vaudeville is de ideale bestemming voor zowel privé- als zakelijke diners, of het nu gaat om ontbijt, lunch of diner, en vergeet ook de aperitieftijd niet met cocktails en borrelplanken om te delen. Klassieke gerechten staan zeker op het menu, met opties zoals krokante tête de veau of een charcuterieplank, om nog maar te zwijgen van Charolais-rundertartaar of 5A Duval andouillette-worst. Dan volgt het hoofdgerecht, met wederom een selectie om de smaakpapillen te verwennen. Het is volkomen normaal om te twijfelen tussen de heerlijk verse zeevruchten, zoals de hele krab geserveerd op een bord met twee soorten mayonaise, de zeetong meunière, de wijting of de vleesgerechten met diverse sauzen. En het dilemma is nog lang niet voorbij als het om het dessert gaat… Of je nu kiest voor de baba aux rum, pain perdu, de crêpes Suzette of een traditioneel île flottante met geroosterde amandelen en gezouten karamel en de mille-feuille, het resultaat zal hetzelfde zijn: de wens om zo snel mogelijk terug te keren. Le Vaudeville staat al lange tijd bekend om zijn visbar. Op de huidige menukaart kun je nog steeds Gillardeau-oesters, garnalen, wulken, krab, langoustines of kreeft bestellen. Schotels beginnen vanaf € 29,50 voor de plateau de Bourse en lopen op tot € 79,50 voor de meest complete selectie. Een handige extra weetje: je kunt ze ook afhalen.



Een adembenemende art-deco-inrichting, die nog steeds bijdraagt aan de faam




Wat het bedienend personeel betreft, hun kleding doet denken aan de gouden eeuw van de Parijse brasserieën: witte overhemden en schorten voor iedereen! Verfraaid met een zwarte vlinderdas voor de barmannen, een das in dezelfde kleur voor de obers en een mandarijnkraag voor de hoofdbarman. Toch had de brasserie in 2025 bijna een veel moeilijker jaar gehad: op 31 maart zorgde een brand, die in de keuken was ontstaan ervoor, dat zo’n honderd gasten moesten worden geëvacueerd en dat de zaak moest sluiten voor renovatiewerkzaamheden. Die nacht waren er zo’n honderd brandweerlieden ingezet. Maar nu na de heropening  is Le Vaudeville, weer het toonbeeld van Franse brasserie-uitmuntendheid. 

LE VAUDEVILLE, rue Vivienne 29, 2e arrondissement, metrostation Bourse, lijn 3, Telefoon +33 1.40.20.04.62 


donderdag 15 oktober 2026

CONCERGERIE PARIJS, EEN MONUMENT DOORDRENKT VAN GESCHIEDENIS

 

Eerst een stukje geschiedenis over het ‘Palais de la Cité:

De Gallo-Romeinse periode begon na de verovering door Julius Caesar van Gallië en Belgica (tussen 58 en 51 v.Chr.). Sinds die periode bevond zich op het Île de la Cité aan de oostzijde een tempel, waar nu de Notre-Dame staat, en aan de westzijde een vesting. De vesting, die eerst de residentie was van de Romeinse gouverneurs en later van de Frankische koningen, werd met de komst van de Capetingers aan het einde van de 10e eeuw een paleis.  Pas in de 13e en 14e eeuw beleefde deze koninklijke residentie haar grootste ontwikkeling. Lodewijk IX (1226-1270), de latere heilige Lodewijk, voorzag zijn groeiende koninkrijk van gespecialiseerde instellingen op administratief, financieel en juridisch gebied en liet grootschalige verfraaiingen aan het paleis uitvoeren. Filips IV de Schone (1285-1314) zette het werk van zijn grootvader voort. 


Palais de Cité - foto Wikipedia

Er werd een nieuw paleis gebouwd, groter, comfortabeler, luxueuzer en waardig aan de macht van de monarch. In de 14e eeuw verliest het paleis zijn functie als woonhuis, maar het parlement en de centrale bestuursorganen van het koninkrijk blijven er gevestigd en blijven hun invloed in het paleis uitbreiden. Vanaf de 15e eeuw tot aan de Revolutie was hier een van de belangrijkste gevangenissen in Parijs gevestigd. 

Ik heb het over de Conciergerie, gelegen in het hart van Parijs aan de oevers van de Seine en een UNESCO - wereld erfgoedlocatie. Het is een van de oudste overblijfselen van het Palais de la Cité, de residentie en machtsbasis van de Franse koningen in de middeleeuwen. Een conciërge, aangesteld door de koning, was verantwoordelijk voor het handhaven van de orde en de politie om zo de rechtvaardigheid te waarborgen. Hij transformeerde een deel van het paleis tot een gevangenis, een transformatie die de naam "Conciergerie" (conciërge) verklaart.  



Conciergerie gezien vanaf de Pont au Change - Foto CMN Centre des monuments nationaux


Een bezoek aan de Conciergerie is een onderdompeling in de geschiedenis en herinnering van een uitzonderlijke machtsbasis, die zich afspeelde rond twee belangrijke periodes in de Franse geschiedenis: de middeleeuwen (ca. 500 tot ca. 1500) en de Franse Revolutie. Het  maakt je onder andere bewust van de harde realiteit van het Parijse leven tijdens de Revolutie, toen 4.000 mensen voor een Revolutionair Tribunaal moesten verschijnen voordat ze werden vrijgelaten of geguillotineerd.

Guillotine


Door zijn sinistere reputatie wordt de Conciergerie vaak gezien als de nieuwe ‘levende hel’, zoals de Bastille vóór de sloop ervan werd genoemd. De cellen, verhoorkamers en kerkers stonden bekend om hun erbarmelijke omstandigheden en riepen beelden op van wanhoop en angst, een voorportaal dat onvermijdelijk naar de dood leidde. In werkelijkheid ontkwam meer dan een derde van de verdachten tussen 1793 en 1795 aan de doodstraf, met uitzondering van de periode van de Grote Terreur (april tot juli 1794). De verdachten, die vanuit andere gevangenissen werden overgebracht, zaten slechts enkele dagen vast in afwachting van hun verschijning voor het Revolutionaire Tribunaal. Onder hen bevonden zich de Girondijnen (afgevaardigden van de Nationale Conventie die door de Montagnards werden aangeklaagd), Antoine Lavoisier (vader van de moderne scheikunde), André Chénier (een dichter) en Danton, die zelf aan de basis stond van het Revolutionaire Hof. Ook Robespierre, die het gezicht was van de Dictatuur van Openbare Veiligheid, bracht zijn laatste uren in de gevangenis door en werd de volgende dag zonder proces geëxecuteerd. Een offer dat noodzakelijk werd geacht voor de terugkeer naar de vrede….
 


Veel vrouwen werden ook beoordeeld op hun ideeën , zoals Olympes de Gouges (auteur van de Verklaring van de Rechten van de Vrouw en de Burger), Charlotte Corday (de moordenares van Marat) en Manon Roland (een politica die de muze van de Girondijnen was). Op het dieptepunt van de repressie, in het voorjaar van 1794, zaten tot wel zeshonderd mannen en vrouwen opeengepakt in vuile en overvolle cellen.

 

Marie Antoinette - Wikipedia


Marie Antoinette

In de nacht van 1 op 2 augustus 1793 werd Marie Antoinette, die tien maanden in de Temple-gevangenis had doorgebracht, overgebracht naar de Conciergerie. Bij aankomst werd zij direct naar de voor haar gereserveerde cel gebracht. De voormalige koningin werd volledig geïsoleerd van de andere gevangenen. Het proces tegen Marie Antoinette begon op de ochtend van 14 oktober. Naast de beschuldigingen van verraad en verkwisting van staatsgelden, werd zij ook beschuldigd van incest met haar zoon, de jonge Lodewijk XVII. Verontwaardigd deed Marie-Antoinette een beroep op alle moeders en hun medeleven. Op 16 oktober, om vier uur 's ochtends, na twintig uur onafgebroken debatten, viel het doodvonnis, gevolgd door de executie om 00:15 uur op de Place de la Révolution (nu de Place de la Concorde).


Excecutie van Marie Antoinette - Wikipedia

 

Na de Revolutie bleef de Conciergerie een gevangenis. Pas toen Lodewijk XVIII (1815-1824), de jongere broer van Lodewijk XVI, aan de macht kwam, werd de Conciergerie een van de belangrijkste plaatsen ter nagedachtenis aan de royalisten. Op verzoek van de vorst werd in 1816 een boetekapel gebouwd op de plek van de voormalige cel van Marie-Antoinette.  De Conciergerie werd in 1862 tot historisch monument verklaard . Een deel van het monument werd in 1914 voor bezoekers opengesteld. De gevangenisactiviteiten werden in 1934 definitief stopgezet.



 

Het mooiste uitzicht op de Concergerie heb je vanaf de overkant van de Seine aan de quai des Grands Augustins ter hoogte van de rue Séguier. Bij de bouw is voornamelijk gebruikgemaakt van Lutetiaans kalksteen, in het Frans: ‘calcaire lutécien’, ook wel bekend als ‘calcaire grossier’ of Parijse kalksteen. De middeleeuwse gevel aan de Seinezijde heeft vier grote historische torens, van links naar rechts:

·        Tour de l'Horloge (Klokkentoren): De vierkante hoektoren, 47 meter hoog, uit de 14e eeuw, die de allereerste openbare klok van Parijs bevat.

·        Tour César (Caesartoren): Een ronde toren vernoemd naar de Romeinse geschiedenis van de plek.

·        Tour d’Argent (Zilverentoren): Een ronde toren vernoemd naar de koninklijke schat (goud/zilver) die er vroeger werd bewaard.

·        Tour Bonbec (Bonbectoren): De meest westelijke en oudste ronde toren, waar vroeger gevangenen werden gemarteld (de naam verwijst naar een 'goede bek' / een losse tong krijgen na marteling).



Je bezoek aan de conciergerie begint in de reusachtige gotische middeleeuwse zaal met indrukwekkende gewelven
 

De ingang van de Conciergerie bevindt zich aan de boulevard du Palais 2, waar je ook kaartjes kunt kopen voor een bezoek aan de Saint-Chapelle. Je bezoek aan de Conciergerie verloopt volgens een vaste volgorde die begint bij de middeleeuwse fundamenten en eindigt bij de vertrekken van de Franse Revolutie. Je begint in de reusachtige gotische middeleeuwse zaal met indrukwekkende gewelven en pilaren uit de tijd van koning Filips de Schone; de Salle des Gens d'Armes (de zaal der manschappen). Het grootste overblijfsel van een middeleeuwse burgerlijke hal in Europa, 64 meter lang, 27,5 meter breed en 8,5 meter hoog. Ze werd gebouwd in 1302 en 1313 door Enguerrand de Marigny en diende als refter voor personeel dat in dienst was van de koning. Daarna loop je naar de Middeleeuwse keukens, herkenbaar aan de vier enorme open haarden in de hoeken. Hier werden de reusachtige koninklijke banketten bereid. 




Vervolgens de Salle des Gardes (de Gardenkamer), gebouwd rond 1310 en diende als voorkamer van de Grand'Chambre, de Grote Zaal. Tot circa 1850 was de zaal gevuld met gevangeniscellen, waarna deze werd hersteld naar zijn oorspronkelijke uiterlijk. De voorheen boven de zaal gelegen Grand'Chambre, waar de koning gerechtelijke hoorzittingen hield en waar tijdens de Revolutie het Revolutionair Tribunaal bijeenkwam, bestaat niet meer.



 

Vervolgens gaan we naar boven, de Gang der Gevangenen, om de revolutionaire vertrekken te bezoeken, bestaande uit drie gereconstrueerde cellen, het kantoor van de griffier (waar gevangenen werden geregistreerd), het kantoor van de conciërge, een gedenkruimte met een wand waar duizenden namen staan vermeld van mensen die tijdens de revolutie ter dood zijn gebracht. Zo kun je bijna het pad volgen van Marie Antoinette. 






De Cour des Femmes was de binnenplaats waren vrouwelijke gevangenen, waaronder Marie Antoinette, werden gelucht. Ze mochten er hun kleding wassen in de fontein en mochten hier ook buiten eten. De binnenplaats is sinds de Revolutie nauwelijks veranderd. 




Het hoogtepunt en emotionele eindpunt van de route is de Cellule de la Reine, de cel waar Marie Antoinette tweeënhalve maand voor haar proces en executie doorbracht. Koning Lodewijk XVIII liet de cel ombouwen tot "verzoeningskapel". De kapel beslaat zowel de ruimte van haar oorspronkelijke cel als de ziekenzaal van de gevangenis, waar Robespierre werd vastgehouden na zijn zelfmoordpoging voorafgaand aan zijn proces en executie. In totaal vertelt het monument acht verhalen in acht ruimtes. Een onvergetelijke historische reis die alle cultuur- en geschiedenisliefhebbers zal bekoren.



 

Tickets voor de Concierge kunnen ter plaatse of online worden gekocht. Door je tickets van tevoren te kopen, bespaar je tijd en vermijd je wachtrijen. Het monument is gratis voor bezoekers onder de 18 jaar en voor Europese burgers onder de 26 jaar.




TIP: De Conciergerie is 's ochtends vroeg of laat in de middag minder druk. Deze tijden zijn ideaal voor wie de locatie in alle rust wil verkennen. In de zomermaanden zijn er meer toeristen, dus het is ook verstandig om je bezoek buiten het hoogseizoen te plannen om de drukte te vermijden.