LV DREAM LOUIS VUITTONS CULTURELE JUWELENKISTJE IN PARIJS

 

Terwijl Parijs de honderdste verjaarag van de Art Deco-beweging viert, belicht een tentoonstelling de rol van Louis Vuitton bij het creëren van luxe reisaccessoires voor de prominenten van de Roaring Twenties. Voor kenners biedt Parijs ervaringen die verder gaan dan louter toerisme. LV Dream is daar een voorbeeld van. Ver weg van de drukte van de Champs-Élysées, met uitzicht op de Seine, heeft Louis Vuitton een intieme bestemming gecreëerd waar het erfgoed van het merk een dialoog aangaat met de avant-garde. Dit is niet zomaar een tentoonstelling, maar een zintuiglijke onderdompeling, een bevoorrechte ontmoeting met de ziel van het Huis. Een uitnodiging om de tijdsgeest te omarmen.

 

Ontdek ‘Louis Vuitton Art Deco’, een tentoonstelling die nog de hele maand april en een week in mei te zien is in Parijs (klik hier voor beschikbaarheid). Deze meeslepende presentatie, die plaatsvindt ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de Internationale Tentoonstelling; l’Exposition des Arts Décoratifs et Industriels Modernes van 1925, blikt terug op het historische moment van de Art Deco-beweging en eert de invloedrijke rol van Louis Vuitton in de oorspronkelijke tentoonstelling. 

Leder, canvas en geometrische lijnen ontmoeten elkaar langs een route die elk sleutelmoment herbekijkt en de bijdrage van het Huis Vuitton aan de Art Deco viert. De tentoonstelling belicht ook Gaston-Louis Vuitton, de kleinzoon van de oprichter Louis Vuitton, wiens creativiteit in dienst van stijl en elegantie, een keerpunt betekende voor het Huis. Meer dan 300 erfgoedstukken en archieven, waarvan vele nog niet eerder vertoond, worden tentoongesteld in acht kamers, acht thema's, acht haltes:

 

De Familie-erfgoedkamer:

Een kennismaking die het familieverhaal en de creatieve geest van Asnières-sur-Seine tot leven brengt, de geboortegrond van de inspiratie van Gaston-Louis Vuitton.

 

1925: De Triomf van het Huis Louis Vuitton:

Een reconstructie van de legendarische stand op de Wereldtentoonstelling van 1925, compleet met diorama en nostalgische foto's om de glorieuze bevestiging te ervaren.

Stand op de Wereldtentoonstelling van 1925

 

Art Deco Manifesto:

Autokoffers, kledingkasten op wielen, geometrische avondtassen en kleine lederwaren tonen zich in al hun pracht, tussen vakmanschap en creatieve flair.

 

Elegantie en Schoonheid bij Louis Vuitton:

Het alledaagse verheven tot kunst, met toiletartikelen, een Marthe Chenal-box en een knipoog naar Jeanne Lanvin en Paul Poiret.

 

De kunst van etaleren:

Een blik op de indrukwekkende vitrines en theatrale opstellingen op de Champs-Élysées, een ode aan de displaykunst van Gaston-Louis.

 

 

Kleuren, vormen en materialen:

Een explosie van kleuren, opvallende silhouetten, kostbare materialen, de visuele identiteit van de Art Deco in al haar glorie.

 

Van schets tot reclame:

Het creatieve proces; van vroege schetsen tot reclamecampagnes, met octogonale vormen en gestileerde profielen als grafische handtekeningen.

 

Mooiheid in Reizen:

Een feestelijk slot met een mix van archieven uit de jaren 1920 en hedendaagse creaties van Nicolas Ghesquière, Pharrell Williams, Marc Jacobs en Kim Jones.

 

Sinds het begin in 1854 heeft Louis Vuitton reizen getransformeerd in een kunstvorm met reiskoffers en accessoires die stijl en vernuft combineren. In de ateliers van Asnières-sur-Seine en het familiehuis ging vakmanschap hand in hand met inspiratie, waardoor de basis werd gelegd voor een creativiteit die al generaties overspant. In het begin van de 20e eeuw voegt Gaston-Louis Vuitton zijn artistieke ‘touch’ toe, waardoor het Huis een resoluut creatieve en eigentijdse dimensie krijgt.

 

Zijn visie:

What is a journey?

A journey is not a trip

It's not a vacation

It's a process, a discovery

It's a process of self- discovery

A journey brings us face to face with ourselves

A journey shows us not only the world

but how we fit in it

Does the person create the journey

or does the journey create the person?

The journey is life itself

Where will life take you?

 

Kunst ontmoet schoonheid

Vuitton had een uniek gevoel voor design, zoals blijkt uit de stand van het merk in het Grand Palais, die in de tweede zaal van de tentoonstelling wordt nagebootst. De stand, gedrapeerd in groen en grijs fluweel, bevatte glazen vitrines met verzorgingssets en koffers die de vitrines van het Vuitton-gebouw weerspiegelden, destijds gevestigd aan de Avenue des Champs-Élysées 70, waar tegenwoordig een Sephora-vlaggenschipwinkel is gevestigd. Onder zijn leiding schakelde het modehuis Vuitton ontwerpers als Pierre-Émile Legrain, Camille Cless-Brothier en Gaston Le Bourgeois in om objecten te ontwerpen, zoals kristallen en zilveren flacons, achthoekige borstels en make-upspiegels. Samengebracht onder Éditions d'art, leidden deze tot het hoogtepunt van het Huis op de tentoonstelling van 1925, een sleutelmoment dat Louis Vuitton vestigt in de geschiedenis van de Art Deco.

 

De tentoonstelling toont verzorgingssets die ooit eigendom waren van de musici Igor Stravinsky en Ignacy Paderewski, gemaakt van zeldzame materialen zoals schildpadschild, ivoor en krokodillenleer, die tegenwoordig beperkt of verboden zijn om bedreigde diersoorten te beschermen. Een van de hoogtepunten van deze sectie is de Milano-schoonheidskoffer, met zijn opvallende reeks witte geometrische kwasten tegen een rode voering. Samen met een kaptafel uit de jaren ‘20, ontworpen in samenwerking met Legrain, vormde deze koffer een belangrijke inspiratiebron voor Vuittons recente uitstapje naar de beautywereld, te beginnen met een make-uplijn ontworpen door Pat McGrath.

 

Een schat aan documenten

De tentoongestelde documenten variëren van productfoto's en advertenties tot foto's. Veel van het materiaal is door Gaston-Louis Vuitton zelf verzameld. Gaston was eigenlijk de eerste archivaris van het huis. Hij legde de basis voor wat later de erfgoedcollectie zou worden. Hij was onverzadigbaar nieuwsgierig en verzamelde alles wat hij maar te pakken kon krijgen. Onder de tentoongestelde objecten bevindt zich een notitieboekje met zijn handgeschreven verslag van hoe zijn grootvader op 16-jarige leeftijd te voet in Parijs aankwam en een leerlingplaats kreeg bij een kistenmaker en inpakker genaamd Monsieur Maréchal. Ook zijn er zijn verhandelingen over etalages, gepubliceerd in vakbladen uit die tijd, en kleurschetsen van de opvallende winkelgevels die hij tussen 1925 en 1929 ontwierp voor de Parijse flagshipstore.

 

De laatste zaal is een ode aan de kunst van het reizen tijdens de Roaring Twenties, met foto's, kledingkoffers en recente kledingstukken, waaronder looks uit de cruisecollectie van 2020, geïnspireerd op de Art Deco skyline van New York; Jacobs' herinterpretaties van portiers uniformen en reiskleding, en pakken van Pharrell Williams, creatief directeur herenkleding bij Vuitton.

 

LV DREAMS, Ingang rue du Pont Neuf 2, (tegenover warenhuis La Samaritaine) 1e arrondissement, metrostation Pont Neuf, lijn 7. 

Alle dagen geopend van 11.00 uur tot 20.00 uur 

Toegang gratis, echter pas na reserveren van time slot op de website van LV Dreams (klik hier).

Let op! De tentoonstelling was oorspronkelijk gepland tot en met 12 maart 2026 maar is zeer waarschijnlijk verlengd. Zie ook de originele ticket webshop van LV Dreams (klik hier). 

Objecten uit de collectie van Gaston-Louis Vuitton zijn ook nog te zien zijn in de tentoonstelling ‘1925-2025: Honderd jaar Art Deco’ in het Musée des Arts Décoratifs, tot en met 26 april 2026.

LES FLEURS D’YVES SAINT LAURENT

Yves Saint Laurent heeft altijd een intieme relatie met bloemen gehad. Als kind ontdekte hij de tuinen van Parijs. Later verdiepte hij zich in de schoonheid van rozen, lelies, en bougainvillea, die terugkerende motieven zouden worden in zijn creaties. Deze passie voor bloemen deelde hij vooral met zijn partner Pierre Bergé. Samen creëerden ze weelderige tuinen op balkons van hun appartementen, tweede huizen, hun Majorelletuin in Marrakesh (erkend als een van de mooiste ter wereld) als in zijn modehuis. Yves Saint Laurent zag bloemen als een manier om te ontsnappen aan het dagelijks leven. Voor hem vertegenwoordigde elke bloem ook een ander facet van vrouwelijkheid. Deze passie voor de natuur gaf de ontwerper een eindeloze bron van inspiratie, een directe erfenis van zijn mentor Christian Dior, bijgenaamd ‘Le jardinier couture’.

 

De passie voor bloemen deelde Yves Saint Laurent vooral met zijn partner Pierre Bergé en vervolgens in zijn tijdloze ontwerpen

Tot en met 4 mei 2025 presenteert het Yves Saint Laurent Museum in Parijs ‘Les fleurs d’Yves Saint Laurent. Een unieke samenwerking tussen het museum in Marrakesh en het museum in Parijs. Voor het eerst hebben de twee musea hun krachten gebundeld voor een gezamenlijk programma rond dit belangrijke thema in het werk van de beroemde couturier. Een oogverblindende tentoonstelling die mode, natuur en literatuur overbrugt en die de florale inspiraties van het mode-icoon onderzoekt en zijn liefde voor de schrijver Marcel Proust die vrouwen als bloemen zou omschrijven. Met name door het gebruik van citaten van Proust die de poëtische en gevoelige kant van zijn creaties versterken. Zo wordt de tentoonstelling doorspekt met citaten uit ‘La Recherche du Temps Perdu’, voorgesteld als de roman onder de romans.

 

De huidige expositie die nog to en met 4 mei 2025 te zien is

Van kamer tot kamer trekken een dertigtal iconische stukken en schetsen aan ons voorbij

In deze tentoonstelling, op steenworp afstand van het Palais de Chaillot en de Tour Eiffel, wordt je als het ware verblind door alle kleuren en patronen die worden gebruikt door de man die nog steeds de Parijse haute couture belichaamt. Van kamer tot kamer trekken een dertigtal iconische stukken en schetsen aan ons voorbij. Opvallende stukken zijn onder meer het baanbrekende borduurwerk op een lente-zomerjurk uit 1962 en de virtuositeit van prints uit de lente-zomercollectie van 2001, die doen denken aan de schilderijen van Pierre Bonnard. Saint Laurents eerbetoon aan zijn mentor Christian Dior, is duidelijk zichtbaar in de hele expositie. Bezoekers kunnen ook de zijden gazar* bloemen van de zomerbruid uit 1999 bewonderen. Vergeet niet dat deze jurk werd belichaamd door de enige echte Laetitia Casta. Een waar meesterwerk dat getuigt van de technische virtuositeit van het Huis Saint Laurent.

* Gazar (ook gazaar ) is een zijde- of wollen effen geweven stof, gemaakt van dubbelgarens met een hoge twist die als één geheel zijn geweven (bron Wikipedia)

Bezoekers kunnen ook de zijden gazar* bloemen van de zomerbruid uit 1999 bewonderen gedragen door niemand anders dan het topmodel Leatitia Casta

De tentoonstelling ‘Les Fleurs d’Yves Saint Laurent’ valt samen met de zevende verjaardag van de oprichting van de Yves Saint Laurent musea in Marrakesh en Parijs. Sinds 3 oktober 2017 heeft Saint Laurent een eigen museum in Parijs. Het atelier van de overleden modeontwerper, aan de Avenue Marceau 5, werd omgebouwd tot museum als een eerbetoon aan het oeuvre van de grote Franse modeontwerper, die in 1957 bij Dior debuteerde. Op 8 september 2017, krap een maand voor de opening, overleed de zakenpartner en grote liefde van Saint Laurent - Pierre Bergé - op 86-jarige leeftijd. Zijn grootste droom was het realiseren van twee bijzondere musea voor het tentoonstellen van het levenswerk van Saint Laurent in zowel Parijs als Marrakesh.

Het atelier van de overleden modeontwerper, aan de Avenue Marceau 5, werd omgebouwd tot museum

In dit herenhuis uit het Second Empire vlakbij de Seine en Pont de l'Alma tekende de ontwerper bijna 30 jaar lang zijn collecties, tussen 1974 en 2002. In de grote ateliers bliezen rond de 200 naaisters en kleermaaksters zijn creaties leven in. Jacques Grange en Nathalie Crinière tekenden voor de inrichting en het ontwerp van de tentoonstellingsruimtes.

 

Bezoekers stappen het museum binnen via de historische ingang van het modehuis. Een ingang die voordien enkel toegankelijk was voor klanten en genodigden van het merk. Aan het begin van de tentoonstelling, in een kleine salon, ontdekt de bezoeker aan de hand van portretten en een introductievideo het levensverhaal van de ontwerper. Aan de ingang van de tentoonstelling en de salon  hangen iconische portretten van Saint Laurent gemaakt door grootste schilders en fotografen, waaronder: Bernard Buffet, Andy Warhol, Irving Penn, Richard Avedon, Helmut Newton en Jeanloup Sieff. In opvolgende salons zie je hoe zijn stijl zich ontwikkelde door de jaren heen aan de hand van enkele van zijn meest iconische ontwerpen.

 

Aan de ingang van de tentoonstelling en de salon  hangen iconische portretten van Saint Laurent gemaakt door grootste schilders en fotografen

Een jonge Yves Saint Laurent geportretteerd door Andy Warhol

Misschien wel de grootste troef van het museum is de kamer waarin Saint Laurent werkte. Bij binnenkomst lijkt het of de iconische modeontwerper de ruimte net heeft verlaten. Zowel het bureau van zijn naaste medewerkers als dat van hemzelf is gelaten zoals ze in 2002 na zijn pensionering werden achtergelaten. Behalve de modetekeningen, die zijn vervangen door reproducties. Op Saint Laurents eenvoudige schragentafel liggen potloden, een bril, beeldjes, een waterglas, een exemplaar van modedagblad WWD - Women’s Wear Daily -, eronder staat een drinkbak voor zijn hond. Elders in de kamer zijn fournituren, boeken, knipsels en een boek met afspraken te zien. Yves Saint Laurent is de enige couturier van zijn generatie die sinds de oprichting van zijn modehuis in 1961 al zijn werk heeft gearchiveerd. Van de originele schetsen naar de prototypes, handleidingskaarten en zelfs de notitieboekjes van de verkopers.

De werkkamer van deze iconische modeontwerper waarin het net lijkt of monsieur Saint Laurent zijn atelier even heeft verlaten

Diverse onderscheidingen en zijn liefde voor de schrijver Marcel Proust die vrouwen als bloemen zou omschrijven

Yves Saint Laurent geportretteerd door Bernard Buffet (l)  Een foto van zijn muze Catherine Deneuve mag natuurlijk niet ontbreken (r)

Nog voor de opening heeft het museum een officiële erkenning gekregen als Musée de France. Musée de France is een officiële status voor musea in Frankrijk, in 2002 in de wet vastgelegd onder de naam museumwet. Toekenning vindt plaats door de Minister van Cultuur, na overleg met de ‘Haut Conseil des Musées de France.’ De collecties van Musée de France behoren tot het publieke domein van Frankrijk en zijn als zodanig onvervreemdbaar. Dit heeft tot gevolg dat elke beslissing om stukken te verkopen alleen kan worden genomen na advies van een wetenschappelijke commissie zoals vastgelegd in de museumwet. Zo blijft het oeuvre van deze iconische modeontwerper behouden conform de wensen van Pierre Bergé.

 

Een bezoek aan dit museum is dè gelegenheid om de begaafdheid van de meester en het creatieproces van een haute-couturecollectie te doorgronden. Behalve jurken en accessoires krijg je in het museum ook een overzicht te zien van de haute couture in de 20e eeuw en de levenswijze in die tijd. Je ontdekt niet alleen het leven van de ontwerper en de werking van het modehuis, maar ook hoe zijn werk de geschiedenis van kunst en mode heeft beïnvloed. Zijn iconische ontwerpen zullen ongetwijfeld nog generaties lang ontwerpers en modebewuste vrouwen inspireren.

 

Zijn iconische ontwerpen zullen ongetwijfeld nog generaties lang ontwerpers en modebewuste vrouwen inspireren

Je kunt gerust zeggen dat de in 2008, op 71 jarige leeftijd,  overleden 'YSL' zonder Bergé nooit zo groot en invloedrijk was geworden. De twee kregen in 1958 een relatie en richtten drie jaar later een eigen onderneming op, nadat Saint Laurent was weggestuurd bij Dior. Bergé was de man die de geniale ontwerper tijdens ernstige depressies op de been hield én die op het lucratieve idee kwam om naast haute couture ook prêt-à-porter, parfum, tassen en andere accessoires te gaan verkopen. De twee deelden huizen in Deauville en Marrakesh, verzamelden een enorme kunstcollectie en werkten samen tot Saint Laurent er in 2002 mee ophield. 

Je ne suis pas un couturier, je suis un artisan, un fabricant de bonheur

Ik ben geen modeontwerper, ik ben een vakman, een maker van geluk

 

Rond Yves Saint-Laurent ontstond een hele cultus en daartoe droegen artiesten zeker hun steentje bij. Catherine Deneuve behoorde tot zijn trouwste vriendinnen en bewonderaars. De Franse actrice heeft zijn outfits altijd gedragen, zowel in films als in het echte leven. Saint Laurent liet zich ook beïnvloeden door kunst. Zo konden Matisse, Picasso, Mondriaan en zijn vriend Andy Warhol hun werk terugvinden in dat van Yves Saint Laurent. De legendarische reputatie van Saint Laurent was niet alleen gebaseerd op zijn vakmanschap en zijn gevoel voor ontwerpen die de tijd ver vooruit waren, maar ook op de enorme artistieke interesses, die hem sinds de jaren ‘50 veel opdrachten voor de film, theater en de opera opleverden. In het museum heeft de stichting Pierre Bergé-Yves Saint-Laurent ook het werk dat de ontwerper voor de filmwereld maakte in de spotlights gezet. Toen men Yves Saint-Laurent ooit eens vroeg of hij zijn nalatenschap belangrijk vond, antwoordde hij: “Ja, ik zou willen dat mijn jurken en ontwerpen binnen honderd jaar bestudeerd worden.”. Zijn toewijding aan diversiteit en zijn gedurfde, artistieke benadering blijven het modelandschap beïnvloeden. De citaten van Yves Saint Laurent weerspiegelen zijn filosofie dat mode niet alleen over kleding gaat, maar een manier om identiteit en cultuur uit te drukken. Ik denk dat met beide museums zijn wens in vervulling is gegaan.

 

Musée Yves Saint Laurent,  avenue Marceau 5, 16^e arrondissement.  Metrostation Alma Marceau, lijn 9

SCULPTING THE SENSES

Mylar folie (een polyester film), acryl, siliconen, bananenbladvezels, eco-leer, thermoplastische polymeren, polyurethaan, glas-organza en Komon Kubou textiel, zijn strikt genomen geen typische stoffen van de haute couture. Deze grondstoffen staan echter allemaal in de spotlight in de spectaculaire tentoonstelling ‘Iris van Herpen: Sculpting the Senses’, die afgelopen dinsdag in Parijs werd geopend door niemand minder dan HKH Koningin Maxima en de echtgenote van de Franse President Mme Brigitte Macron.

 

De Nederlandse Iris van Herpen, en daar mogen we maar wat trots op zijn,  is uniek. Ze stamt niet af van een van de machtige families en modehuizen die de mode-industrie domineren, en toch maken haar uiterst zeldzame, kortstondige en technologisch geavanceerde haute couture-creaties haar tot een van de meest bewonderde hedendaagse modeontwerpers.

 

De tentoonstelling 'Sculpting the Senses' is een overzicht van 15 jaar werk met in totaal 112 ‘looks’ - Photo credits ©Isabelle Mols

Iris is nog erg jong. Met slechts 39 jaar oud kunnen weinigen er al op bogen dat ze een eigen overzichtstentoonstelling hebben in het Museum voor Decoratieve Kunsten, het MAD in Parijs, een vleugel van het Louvre die uitkijkt op de Rue de Rivoli. En er is geen twijfel mogelijk, deze erkenning is terecht, gezien haar korte, indrukwekkende carrière. Geboren in 1984 in Wamel, een dorp in het Land van Maas en Waal in de Nederlandse provincie Gelderland. Zij studeerde modeontwerp aan de ArtEZ de ‘University of the Arts’ – Kunstopleiding te Arnhem. Vervolgens liep ze stage bij Alexander Mc Queen in Londen en bij Claudy Jongstra in Amsterdam. 

Photo credits ©Isabelle Mols

In 2007 startte zij haar eigen modelabel en vier jaar later, zij was toen pas 27 jaar, werd zij gastlid van de prestigieuze ‘Fédération de la Haute Couture et de la Mode’ in Parijs. Slechts 32 modehuizen in de wereld zijn hiervoor geselecteerd waaronder slechts drie Nederlandse merken: Viktor & Rolf, Ronald van der Kemp en Iris van Herpen. Voor haar het begin van haar liefdesrelatie met de Lichtstad, waar de eerste collecties van hypnotiserende schoonheid en onmiskenbare originaliteit te zien waren in het Atelier Néerlandais en de residentie van onze ambassadeur te Parijs. Iris is net als jullie blogger lid van het Atelier Néerlandais, een platform voor Nederlands ontwerp, de kunsten en het boek: voor culturele ondernemers. Het is onderdeel van de Nederlandse ambassade in Parijs, die het Atelier Néerlandais in 2014 heeft opgericht en financiert.

 

Net als jullie blogger is Iris van Herpen lid van het prestigieuze Atelier Néerlandais in Parijs

Photo credits ©Isabelle Mols

Haar werk is vaak geïnspireerd op de natuur en is een mengeling van fashion en kunst. Al jaren staat zij, vooral in het buitenland, hoog aangeschreven, je komt tenslotte niet zomaar terecht in het Musée des Arts Décoratifs met een solotentoonstelling. Dat ook de Franse First Lady Brigitte Macron de tentoonstelling mede opende zegt wel iets over de waardering die er in Parijs is voor het werk van Iris van Herpen. Het is overigens niet haar eerste solotentoonstelling. Van Herpen heeft eerder tentoonstellingen gehad in toonaangevende instellingen zoals het Groninger Museum in 2012, het Textiel Museum van Zweden in 2014, het High Museum of Art in Atlanta in 2015 en het royal Ontario Museum in Toronto in 2018. Van Herpens creaties zijn ook een vaste waarde geworden in het museale landschap in andere toonaangevende musea waaronder het Metropolitan Museum of Art. het MOMA te New York, Victoria & Albert Museum in London, Palais de Tokyo in Parijs en het Centraal Museum in Utrecht.

 Haar werk is vaak geïnspireerd op de natuur en is een mengeling van fashion en kunst - Photo credits ©Isabelle Mols

Haar creaties worden gedragen door wereldsterren waaronder Lady Gaga, Jennifer Lopez, Katy Perry, Björk en ook door Koningin Maxima. Zelfs Beyoncé droeg een jurk van Iris van Herpen tijdens haar concert eerder dit jaar in Amsterdam, op 17 juni 2023. Een zilverkleurige cape, speciaal op maat gemaakt voor het popicoon, waar Iris en haar team 700 uur aan hadden gewerkt.

 

Lady Gaga in een van de creaties van Iris van Herpen - Photo credits ©Isabelle Mols

Vijf jaar is er gewerkt aan deze rondreizende tentoonstelling die via Parijs, Brisbane, Singapore, Los Angeles en in 2025 in de Kunsthal in Rotterdam te zien zal zijn. Zo’n internationale solotentoonstelling is zeer uitzonderlijk voor een Nederlandse ontwerper. Het is een overzicht van haar werk van 2007 tot nu toe. Vijftien jaar werk met totaal 112 ‘looks’. ‘Sculpting the Senses’ is een eerbetoon aan de verbeeldingskracht van deze Nederlandse ontwerpster. Ze kan jurken laten dansen, zweven en vloeien en zij is een magiër met de 3D printer. Haar creaties vormen een dialoog tussen natuur, architectuur, mode en wetenschap, het samenvoegen van verschillende disciplines op onverwachte baanbrekende manieren. Het is haute couture op eenzame hoogte en dat weten ze in Parijs ook.

 

Vijf jaar is er gewerkt aan deze rondreizende tentoonstelling - Photo credits ©Isabelle Mols

‘Sculpting the Senses’ is te zien tot en met 28 april 2024 in het Musée des Arts Décoratifs, MAD, rue de Rivoli 107 in het 1^e arrondissement – tijdelijke ingang is aan de tuinzijde van de Jardin du Carrousel. Vooraf reserveren is een absolute must. Toegang € 14

Uw Parijsblogeer is dit keer veel dank verschuldigd aan Isabelle Mols die de fotografie verzorgde

 

TIP: Het toegangskaartje voor de tentoonstelling ‘Sculpting the Senses’ geeft je ook toegang tot de collectie van het Musée Les Arts Décoratifs. Het museum bewaart een van de belangrijkste collecties decoratieve kunst ter wereld. De verschillende collecties van het museum omvatten ongeveer 150.000 objecten, waarvan er wisselend 6.000 aan het publiek worden gepresenteerd. De museumcollectie is onderverdeeld in vijf chronologische afdelingen: de Middeleeuwen, de Renaissance, 17e & 18e eeuw, 19e eeuw, art nouveau en art deco, modern en hedendaags. En dan zijn er nog zeven thematische afdelingen: grafische kunst, sieraden, speelgoed , behang, glas, mode en textiel, reclame en grafiek. De meeste collecties van het museum zijn afkomstig van talrijke schenkingen en legaten, waarvan het sinds zijn oprichting heeft geprofiteerd, en weerspiegelen daarom ook de smaak van verzamelaars in de loop van de tijd.

SCHOKKEND PARIJS

De titel doet het ergste vermoeden, maar dat is alleen als je de tentoonstelling ‘Shocking’, de surrealistische wereld van Elsa Schiaparelli hebt moeten missen. Niet zo gek want deze tentoonstelling in het Musée des Arts Décoratifs (MAD) was vrijwel elke dag compleet uitverkocht. Vanwege de restauratie van de voorgevel aan de rue de Rivoli was de hoofdingang verplaatst naar de Jardin des Tuileries. Dagelijks stonden daar, van 6 juli 2022 tot 22 januari 2023, lange rijen met bezoekers te wachten op toegang. Na de exposities van Christian Dior, Hermés, Harper’s Bazaar en Thierry Mugler was het dit keer aan Elsa Shiaparelli om te shinen in het in 2006 volledig gerenoveerde Musée des Arts Décoratifs. Daarom is deze blog geen mosterd na de maaltijd maar geeft je alsnog de kans om te genieten van deze unieke tentoonstelling die werd gecureerd door museumdirecteur Olivier Gabet en hoofdcurator Marie-Sophie Carron de la Carrière. 

De opening van deze expositie was precies goed uitgekiend. Het viel namelijk samen met het begin van de halfjaarlijkse haute-coutureweek in juli 2022. Dè periode dat Parijs wordt overstelpt met mode- redacteuren van de glossy modemagazines, journalisten en welgestelde coutureklanten. En het huis Schiaparelli had ‘tout le beau monde’ uitgenodigd voor een spectaculaire opening op maandagavond 4 juli 2022. Het zou zo maar een scene kunnen zijn uit ‘Emily in Paris’ seizoen 3, want uitgenodigd was ook Philippine Leroy-Beaulieu die we kennen als de venijnige Sylvie Grateau uit de gelijknamige serie. Natuurlijk ontbraken de stijliconen uit de modewereld niet zoals de Franse Inès de la Fressange en Anna Wintour, hoofdredacteur van de Amerikaans Vogue en diverse muzes van grote Franse modenamen. Het zou teveel lijken op de Pagina Privé als ik hier alle namen zou gaan opnoemen.

 

De tentoonstelling voerde je mee langs het creatieve universum van deze prominente figuur uit de modewereld. In maar liefst acht zalen ontdekte je haar levensverhaal aan de hand van een duizelingwekkende reeks van maar liefst 577 werken waaronder kostuums en accessoires, de mooiste sieraden en parfums. Verder tekeningen, schilderijen, sculpturen, foto’s en posters van de grootste kunstenaars van die tijd waaronder; Fotograaf Cecil Beaton, Kunstenaars Man Ray, Salvador Dali, Pablo Picasso, Kees van Dongen, Jean Cocteau, Meret Oppenheim (een Duitse schilderes, beeldhouwster en kunstenares) Elsa Triolet (echtgenote van de communistische dichter Louis Aragon) en haar grote idool, de bekende modeontwerper Paul Poiret. Last but not least nog een selectie kostuums van grote ontwerpers, allen geïnspireerd door Elsa Schiaparelli, die nog eens de impact van haar nalatenschap benadrukken. Toch kreeg het modehuis pas in 2017 een haute couture aanduiding.

 

Elsa Schiaparelli

Is een naam die ons terugbrengt naar vervlogen tijden waarin vrouwen de haute couture in Parijs domineerden: Jeanne Lanvin, Madeleine Vionnet en Coco Chanel. De naam zegt het al, Elsa Schiaparelli was van Italiaanse komaf maar woonde een groot deel van haar leven in Parijs. Geboren in Rome op 10 september 1890. Haar ouders waren rijke, mondaine intellectuelen. Moeder kwam uit een gefortuneerde aristocratische Napolitaanse familie, afstammelingen van de de Medicis en vader was professor in Oosterse talen en bestierde ook nog eens de Lincei-bibliotheek van het Palazzo Corsini. Ze haalde de woede van haar familie op de hals door zich in een huwelijk te storten met een Engelse graaf William de Wendt de Kerlor die zijn geld verdiende met lezingen en handen lezen. Zogenaamd paranormaal begaafd. Nadat ze ‘gevlucht’ waren uit Engeland richting de Verenigde Staten werd Elsa zwanger van hem. Kerloof, zoals hij zich inmiddels noemde, wist niet hoe snel hij zich uit de voeten moest maken.

Schiaparelli, berooid en alleenstaand moeder besloot met haar dochtertje terug te keren naar Europa, naar Parijs om precies te zijn, waar ze Paul Poiret leert kennen, eigenaar van het gelijknamige couturehuis. Hij was onder de indruk van een baljurk die Schiaparelli gemaakt had voor een vriendin. Poirets eigen succes was tanende, maar voor Schiaparelli zag hij een grote toekomst. In 1925 werd ze aangesteld als hoofdontwerper van het Maison Lambal, maar Poiret moedigde haar aan om voor zich zelf te beginnen. In januari 1927 presenteerde ze haar eerste collectie in haar appartement aan de rue de l’Université. Een carrière was geboren. Charles Kahn, de toenmalige directeur van het warenhuis Lafayette, financierde vervolgens haar eerste modehuis in de rue de la Paix nummer 4.

 

De vete met Coco Chanel

In 1931 choqueerde ze de menigte toen tennisster Lili de Alvarez in 1931 met een door Shiaparelli ontworpen broekrok op Wimbledon debuteerde. In die tijd werd een broekrok als lesbisch kledingstuk beschouwd. In 1934 was zij zelfs de eerste modeontwerpster die de cover van Time magazine sierde. “Ze is gekker en origineler dan haar tijdgenoten”.  Madame Schiaparelli is de persoon voor wie het woord ‘genie’ het vaakst wordt gebruikt”, aldus Time magazine.

Haar tijdgenoot Coco Chanel werd onaangenaam verrast door het snelle succes van haar Italiaanse rivaal. Chanel noemde Schiaparelli “die Italiaanse kunstenares die ook kleren maakt”, en voor Schiaparelli was Chanel “de hoedenmaakster”. Tot overmaat van ramp verhuisde Schiaparelli naar een salon aan de Place Vendôme 21, drie deuren naast Hôtel Ritz waar haar rivale Coco Chanel permanent logeerde. Coco was een mooie vrouw, Elsa was dat niet, maar Schiaparelli had meer talent, ze was ook creatiever. De rivaliteit ging zelfs zover dat Chanel tijdens een van de laatste gekostumeerde bals voor de oorlog Schiaparelli, die verkleed was als boom, ten dans vroeg en haar richting een brandende kandelaar leidde waarna het kostuum van Elsa in vuur en vlam schoot. Waar Coco Chanel meer een mecenas van de kunsten was, was Elsa Schiaparelli meer een echte vriend van de kunstenaars.

 

Schaparelli had geen enkele naaiopleiding, kende geen naaitechniek, kon geen patronen tekenen, maar haar oeverloze verbeelding vertaalde zich in de mooiste truien, allemaal met optisch bedrog. Daarna volgde glamoureuze avondensembles waarin een grote rol was vastgelegd voor borduurwerk,, opvallende stadsjurken, elegante sportkledij, maar ook de mooiste juwelen en een rits parfums in opmerkelijke verpakkingen. Ze stopte een van haar parfums in een glazen vrouwenbuste toen Jean Paul Gaulthier, die later min of meer het zelfde deed, nog geboren moest worden. ‘Shocking’ was overigens ook de naam van een van haar parfums.

 

Schiaparelli kleedde ook Wallis Simpson, de vaak door het slijk gehaalde Amerikaanse verloofde van de afgetreden Britse koning Edward VIII. De koning trad af om met haar te kunnen trouwen. Simpson droeg een door Schiaparelli ontworpen ivoorkleurige jurk waarop Salvador Dali een felgekleurde reusachtige feloranje kleur had geschilderd. Het ontwerp werd gepubliceerd in de Vogue net voor haar huwelijk met Edward. Voor Wallis was dit haar derde en laatste huwelijk. De foto’s en de jurk droegen allicht bij tot de slechte verstandhouding van de Windsors met het Engelse koningshuis.

 

De jurk die Shiaparelli ontwiep voor Wallis Simpson in samenwerking met Salvator Dali

Gedurende twee decennia heeft Elsa Schiaparelli mode gemaakt voor de avantgarde, een speeltuin waarin vrouwen opnieuw werden uitgevonden door zowel vrouwelijkheid als allure. Het modehuis aan de place Vendôme kende op het hoogtepunt van Schiaparelli’s roem 400 werknemers. Tijdens de Tweede Wereldoorlog slonk haar populariteit en werden jonge ontwerpers zoals Christian Dior met de New Look meer populair. Haar modehuis ging bankroet in 1954, waarop zij naar de Verenigde Staten verhuisde. Daar hield ze zich bezig met haar kleindochters Marisa en Berry Berenson en met het schrijven van haar memoires met de titel…..Shocking! De eerste woorden van haar autobiografie luiden: “Ik ken Schiap (haar koosnaam) maar van horen zeggen. Ik heb haar gezien in een spiegel. Voor mij vertegenwoordigt ze iets als de vijfde dimensie”. Coco Chanel, haar belangrijkste rivaal maakte in dat zelfde jaar een veelbesproken comeback.

 

Elsa overleed twintig jaar later, in 1973, in haar slaap, in Parijs, twee jaar na Coco Chanel. Na haar overlijden doneerde Schiaparelli 6.387 tekeningen die ze tussen 1933 en 1955 had gemaakt aan l’Union Française des Arts du Costume. Veel van deze tekeningen waren te zien tijdens de expositie.

Chanel werd in de jaren tachtig opnieuw tot leven gewekt, aangevuurd door Karl Lagerfeld. Schiaparelli moest tot 2007 wachten op een reddende engel. Diego Della Valle, een Italiaanse zakenman achter de merken Tod’s Hogan en Roger Vivier, herlanceerde het merk op hetzelfde historische adres aan de place Vendôme. De wedergeboorte met diverse ontwerpers waaronder Christian Lacroix verliep niet zonder problemen. Pas in 2019 lukt het Daniel Roseberry, een 36 jarige Texaan, om het merk weer ‘smoel’ te geven. Op z’n zachts gezegd is hij het die het luxe modehuis weer opnieuw leven inblaast. Zo zong Lady Gaga bij de inauguratie van Joe Biden het Amerikaans volkslied gehuld in een jurk van Roseberry’s hand. Op haar borst een vergulde koperen duif die een olijftak vasthoudt als symbool van harmonie en vrede. Of Bella Hadid met een borst bedekkend sieraad waarin je een paar longen kon ontwaren tijdens het filmfestival van Cannes. Beyoncé werd gespot met een zwart leren mini-jurk en statement oorringen op de Grammy Awards. Kim Kardashian was te zien in een leren schild waarin een bodybuildersfiguur was geboetseerd.

 

Elsa Schiaparelli, het verhaal van een onafhankelijke vrouw, een excentrieke durfal van rijke Romeinse komaf, die op een Trans-Atlantische oceaanschuimer kennis maakte met het surrealisme, een tijd in New York woonde met een waarzegger die tegelijk een oplichter was, die berooid en alleen met haar gehandicapte dochter in Parijs aankwam en in Parijs een modelabel begon waarvan de reputatie nog altijd nazindert.  

 

Jammer dat jullie er niet bij konden zijn, dus geniet van de foto’s.