Paris FvdV is een weblog voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

Privacy verklaring: Indien u weblog Paris FvdV, dat bij Google-Blogger is ondergebracht, leest en reageert op de blogs van Paris FvdV, doet u dat vrijwillig en is uw IP-adres en mailadres - indien u dat vermeld - bekend en wordt opgeslagen. Ook uw schuilnaam waaronder uw reageert wordt opgeslagen. Paris FvdV zal uw gegevens nooit aan derden doorgeven. We houden uw gegevens privé, tenzij de wet of rechtelijke macht ons dwingt uw gegevens aan hen te verstrekken. Datalekken in het systeem vallen onder de verantwoordelijkheid van Google-Blogger. Door weblog Paris FvdV te bezoeken en/of de op of via deze weblog aangeboden informatie te gebruiken, verklaart u zich akkoord met de toepasselijkheid van deze disclaimer. Google gebruikt cookies om services te leveren en verkeer te analyseren dus uw IP-adres en user-agent zijn bij Google bekend, samen met prestatie- en beveiligingsstatistieken om servicekwaliteit te garanderen, gebruiksstatistieken te genereren, misbruik te detecteren en maatregelen te treffen.

donderdag 18 oktober 2018

HET DODENRIJK VAN PARIJS


Prachtige foto’s van fotograaf Rene van Glabbeek © deden mij besluiten om weer eens een blog te wijden aan het dodenrijk van Parijs.

Onder Parijs gaat een bijzondere onderaardse wereld schuil, net als in andere grote steden. Maar die van Parijs is diverser, vreemder. En dan doel ik niet alleen op de honderden kilometers lange tunnels, die samen een van de fijnst vertakte metronetwerken en riolen ter wereld vormen. Er is daar beneden nog veel meer te vinden: kanalen, waterreservoirs, crypten, bankkluizen en oude wijnkelders die illegaal dienstdoen als nachtclub of galerie. Maar het opmerkelijkst zijn de steengroeven: de meer dan 300 kilometer lange gangenstelsels die onder veel wijken te vinden zijn, met name in het zuidelijke deel van de stad.  Alle bouwmaterialen waaruit Parijs is opgebouwd komen namelijk uit eigen bodem. De bodem heeft vanaf de tijd van de Romeinen, tot vroeg in de negentiende eeuw, de materialen geleverd voor de huizen, kerken, paleizen en kloosters.

Onder Parijs gaat een bijzondere onderaardse wereld schuil, net als in andere grote steden. Maar die van Parijs is diverser, vreemder

In de loop van 2000 jaar is de bodem onder de stad voor ongeveer een tiende van het huidige stadoppervlak uitgehold. Uit talloze steengroeven in de stad haalden de Parijzenaars niet alleen de kalksteen voor hun gebouwen, maar ook leem, kalk en zand. Pas in 1813 werd de exploitatie van de laatste 18 steengroeven binnen de stad verboden, omdat zich in de bodem steeds meer verzakkingen voordeden. Vanaf 1893 is men systematisch begonnen de onderaardse gangen weer op te vullen. Maar nog steeds vinden er in wijken, waaronder Montmartre, verzakkingen plaats. Ironisch genoeg heeft dit de Butte, zoals Montmartre heet in de volksmond, behoed voor desastreuze modernisering.

De mooiste legale attractie van Parijs is een onderaards gangenstelsel vol met knoken en schedels

De gangenstelsels waren tijdens de Tweede Wereldoorlog de schuilplaatsen voor het Franse verzet, maar tegenwoordig oefenen die tunnels een aantrekkingskracht uit op een heel andere clandestiene groep, een gemeenschap van vrijgevochten types die soms dagen- en nachtenlang ondergronds blijven: de 'Cathaphiles'. Ook wel 'Urban Explorers' genoemd. Afdalen in de catacomben van Parijs is illegaal en niet zonder levensgevaar. Zuurstofgebrek, gevaarlijke rioolgassen, gevaar voor instortingen of verdwalen en zelfs kans op verdrinking. Via mangaten en ontelbare ladders dalen ze af naar het binnenste van Parijs. Getooid met lampen, touwen en veiligheidshelmen, met als doel het verkennen van de duistere tunnels om er te feesten, te schilderen, of te fotograferen. Een goede gids is onmisbaar en vanwege de vele gevaren is het afdalen zonder gids, sinds 2 november 1955, zelfs strafbaar.

Les Catacombes aan de place Denfert Rochereau behoort tot een van de meest bezochte ondergrondse bezienswaardigheden van de stad.

Maar er is ook goed nieuws. Een klein deel van het onderaards gangenstelsel van Parijs kunt u legaal bezoeken. Diverse stadsgidsen geven rondleidingen op minder bekende plekken in de stad zoals bijvoorbeeld onder de 'Julizuil' op de place de la Bastille waar slachtoffers van de revolutie van 1830 en 1848 zijn begraven, of onder de kerk Saint Sulpice. U kunt ook de riolen van Parijs bezoeken, die in 1852 zijn aangelegd door Eugène Belgrand, de rechterhand van Baron Haussmann. Maar de mooiste legale attractie van Parijs is een onderaards gangenstelsel vol met knoken en schedels, een soort museum van de dood. Les Catacombes aan de place Denfert Rochereau behoort tot een van de meest bezochte ondergrondse bezienswaardigheden van de stad. Meer dan vijf tot zes miljoen menselijke skeletten liggen hier begraven, het grootste beenderendepot ter wereld in een ondergronds netwerk van 165 kilometer aan tunnels.

Les Catacombes
Tot in de zeventiende eeuw werden de doden letterlijk gedumpt op braakliggende terreinen in de stad, vrijwel altijd naast of in de buurt van een kerk. De massagraven bleven open tot ze verzadigd waren en werden daarna bedekt met een laagje aarde om de stank tegen te gaan. Het waren hoogtijdagen voor de ratten, dieven en lijkenpikkers wanneer er vrijwel dagelijks aanvoer was vanuit de diverse ziekenhuizen in de stad. In de dertiende eeuw kende Parijs vijf van zulke publieke 'begraafplaatsen'. Saint Innocents, Saint Benoit, Saint Honoré, Saint Landry en Saint Nicolas des Champs. In de zestiende eeuw waren er 65 kerken en kapellen met een naastliggend kerkhof. Het cimetière des Saint Innocents, naast de voedselhallen, was eeuwenlang, met 18 lagen, de grootste dodenakker van Parijs. De opgezwollen en gistende lijken lagen tegen de muren van de huizen opgestapeld. Op 9 november 1780 besluit het stadsbestuur dat het zo niet langer kan en sluit het kerkhof, om vervolgens opdracht te geven om alle restanten te verhuizen naar de grootste ondergrondse necropolis van de stad: De Tombe Issoire onder de place d'Enfert, het Helleplein. Op 7 april 1786 vind de inzegening plaats en vanaf dat moment trekken de karren 's nachts door de stad, afgedekt met een zwarte doek en vergezeld door fakkeldragers en een priester, zingend het Libera me Domine. Requiem æternam dona eis Domine (Heer, geef hun eeuwige rust). Nog 16 andere Parijse begraafplaatsen worden geëlimineerd. Dit gaat zo door tot 1860. Alleen al uit het cimetière des Saint Innocents kwamen 2 miljoen overblijfselen.

Het grootste beenderendepot ter wereld in een ondergronds netwerk van 165 kilometer aan tunnels.

Tunnel na tunnel, kilometers lang, liggen de beenderen netjes soort per soort opgestapeld, links en rechts gelardeerd met een schedel. Je kunt merken dat de werklui die de weinig aanlokkelijke taak hadden de overblijfselen hier op te slaan er een nogal morbide humor op na hielden. Duidelijk herkenbaar zijn de diverse creatieve motieven waarmee de botten en doodshoofden zijn opgeslagen. Soms lineair en dan weer in de vorm van een hartje. De ondergrondse gangen dragen de namen die overeenkomen met de straatnamen bovengronds. Bijna twee macabere kilometers kunt je elke dag, behalve op maandag, bezoeken. Je gaat ondergronds op de Place Denfert Rochereau. Na een benauwd gangenstelsel te hebben doorlopen komt je bij een poort met het opschrift: Arrête! C’est ici l’Empire de la Mort (Stop! Hier begint het dodenrijk). Een stukje verder een plakkaat met de veelzeggende tekst: “Pensez le matin que vous n’irez peut-être pas jusques au soir, et au soir que vous n’irez peut-être pas jusques au matin". Ofwel; "houd er elke morgen rekening mee dat u misschien de avond niet haalt en houd er elke avond rekening mee dat u misschien de morgen niet haalt". Opbeurend toch? In deze vochtige en halfduistere gangen liggen de gebeenten van pest- en choleraslachtoffers, maar waarschijnlijk ook van vele revolutionairen en slachtoffers van de revolutie die hun kop verloren onder de guillotine op de place de la Concorde, van Danton wellicht en Robespierre.

Duidelijk herkenbaar zijn de diverse creatieve motieven waarmee de botten en doodshoofden zijn opgeslagen. Soms lineair en dan weer in de vorm van een hartje

Neem in ieder geval een warme trui (temperatuur is 14°) en een zaklantaarn mee en hou er rekening mee dat je honderden traptreden moet beklimmen. 130 treden naar beneden en weer 83 treden naar boven. Het mooie is dat je op een heel andere plek boven de grond komt als waar je naar beneden bent gegaan. Ik garandeer je een bijzondere maar vooral boeiende wandeling. Let wel; deze ondergrondse begraafplaats van zes miljoen onbekende Parijzenaars is niet geschikt voor wie moeite heeft met horrorfilms of last heeft van claustrofobie. Voor erg jonge kinderen is een bezoek misschien ook geen goed idee.

Bijna twee macabere kilometers kunt je elke dag, behalve op maandag, bezoeken

Met dank aan Rene van Glabbeek. Meer van zijn fotografie kun je bewonderen op zijn website: https://www.renevanglabbeek.nl/

Les Catacombes, avenue Colonel Henry Rol Tanguy 1, 14e arrondissement, metro Denfert Rochereau. Geopend dinsdag tot en met zondag van 10.00 uur tot 20.30 uur (laatste toegang 19.30 uur) Toegangsprijs € 13
De Colonne de Juillet, Place de la Bastille, 4e arrondissement, metro Bastille
Église Saint Sulpice, place Saint Sulpice, 6e arrondissement, metro Saint Sulpice

donderdag 11 oktober 2018

PARIS PHOTO 2018, EEN PALEIS VOOR DE FOTOGRAFIE


Paris Photo official fair image for the 22nd edition. © Mickalene Thomas Calder. Courtesy of the artist & Galerie Nathalie Obadia, Paris / Brussels


Parijs is vaker beschreven, bezongen, geschilderd en gefotografeerd dan menig andere stad op aarde. Zij mag dan niet de grootste of machtigste hoofdstad van de wereld zijn, zij is ontegenzeggelijk de betoverendste. Het is dan ook geen wonder dat fotografie het daglicht zag in Parijs, want als je aan fotografie denkt, denk je aan Parijs, de stad van het licht. Een medium, uitgevonden door de Fransman Nicéphore Niépce. Denk aan Louis Daguerre, die in 1837 een straattafereel aan de boulevard du Temple vastlegde op een verzilverde koperen plaat. Of André-Adolphe-Eugène Disdéri: Hij verkreeg in 1854 het patent voor de carte de visite, een soort kartonnen visitekaartjes, waarop een albuminen foto, meestal een portret, werd afgedrukt. Niet te vergeten grote namen als Félix Nadar. Beroemd door zijn foto's van tijdgenoten, onder andere Jules Verne en Sarah Bernhardt, maar vooral door zijn eerste luchtfoto's. Eugéne Atget en Brassaï, beiden beroemd door foto's van het toenmalige Parijse straatleven en de architectuur.  Jacques Henri Lartigue, die zich weer toelegde op fotografie van autoraces, vliegtuigen en modieuze vrouwen. Henri Cartier-Bresson, meester fotograaf en medeoprichter van Magnum. De rode draad; allemaal Fransen. Geen wonder dat de grootste internationale fotobeurs ter wereld plaatsvindt in de bakermat Parijs, in een paleis, een Grand Palais!

Junya Watanabe - Honeycomb - © Erik Madigan Heck / Courtesy Christophe Guye Galerie 

PARIS PHOTO is opgericht in 1997 en is dé meest prestigieuze fotokunstbeurs, gewijd aan historische en hedendaagse fotografie. In de afgelopen 21 jaar is Paris Photo uitgegroeid tot hèt belangrijkste evenement als ontmoetingsplaats voor handelaren, curatoren, verzamelaars  van hedendaagse en moderne kunst, fotografie professionals, kunstenaars en een steeds groeiend publiek van kunstliefhebbers. Dit blijkt ook uit de trouwheid van partners en hoofdsponsoren. Opkomende en bevestigde galerieën tonen historische en hedendaagse werken, variërend van moderne meesterwerken tot jonge talenten. Gespecialiseerde uitgevers en handelaars in kunstboeken presenteren zeldzame en gelimiteerde edities, boekpresentaties en talrijke handtekeningsessies met toonaangevende hedendaagse kunstenaars. Dit jaar nemen een ongekend aantal van 180 exposanten deel  waaronder 149 galeries en 31 uitgevers van kunstboeken afkomstig uit 28 landen. Vorig jaar trok de beurs in slechts vier dagen 64.542 bezoekers. Dit jaar hebben zich maar liefst 25 nieuwe galeries zich aangemeld en zijn uiteindelijk ook door de zware ballotage commissie gekomen. Helaas is er maar één Nederlandse fotogalerie geselecteerd en dat is Project 2.0 uit Den Haag, met een duo expositie van de Belgische fotografe Danielle Zadelhoff (en dat terwijl Danielle van Zadelhoff pas in 2013 voor het eerst een fototoestel in handen kreeg). En de Franse fotograaf Dennis Rouvre.

Sadhu Harshanand Saraswati 2015 - Sadhu Angur Nath 2015 -  © Denis Rouvre – courtesy of the artist & Galerie Project 2.0 The Hague

Onder de immense glazen koepel van het Grand Palais zijn 27 solo exposities te zien en in de Salon d’Honneur 14 projecten onder de naam ‘Prismes’. Een selectie van uitzonderlijke projecten, grote formaten, series en grote installaties, die het gebruik van het fotografische medium in zijn meest uiteenlopende vorm onderzoeken.
Nieuw dit jaar is de sector Curiosa. Een extra tentoonstellingsruimte van 210m², gelegen onder de trappen van de Salon d'Honneur. Deze eerste editie is samengesteld door Martha Kirszenbaum. Curiosa presenteert een selectie van erotische beelden die onze visie op fetisjisme doet heroverwegen.
Last but not least een samenwerking tussen Elles en Paris Photo een selectie van honderden foto's uit het begin van de fotografie met uitsluitend vrouwelijke fotografen waaronder Julia Margaret Cameron, Margaret Watkins, Lucia Moholy. Representatief voor het onvermijdelijke feminisme uit de jaren 70 werk van Arlene Gottfried, Renate Bertlmann, Joan Lyons. En opkomende veelbelovende talenten zoals Lisa Sartorio, Wiame Haddad, Léa Bélooussovitch, en Hilla Kurki.  Een route die zich verder uitbreidt buiten het Grand Palais naar andere plaatsen en evenementen in de hoofdstad zoals in het Petit Palais, Jeu de Paume en Fondation Cartier.

Shanghai Du Mansion – © Erwin Olaf courtesy of the artist & Galerie Magda Danysz 

Ook dit jaar weer de uitreiking van de ‘Photobook Awards’ door de Aperture Foundation.
BMW als officiële partner laat werk zien Baptiste Rabichon, winnaar van de BMW residency award.
Hoofd sponsor JP Morgan presenteert eigen werk uit de JP Morgan Chase Art Collection. werken van Diane Arbus, Berenice Abbott, Ansel Adams, Eugene Atget, Kwame Brathwaite, Peter Campus, Louis Cameron William Eggleston, Walker Evans, Robert Frank, Lee Friedlander, Louise Lawler, Vera Lutter, Lisette Model, Richard Prince en Hiroshi Sugimoto.
Leica laat werk zien van de winnaars van de Oskar Barnack en Leica Newcomer Awards.
Voor het derde jaar presenteert Huawei foto’s van talentvolle fotografen van de Huawei Photo Academy.
En als laatste de uitreiking van de Estée Lauder Pink Ribbon Award.


Untilted (Leda), from the series 'Days at sea' 1974 -  © Ralph Gibson – courtesy of the artist & Paci contemporary gallery - Brescia-Porto Cervo, Italy

Paris Photo, is geopend voor het publiek van donderdag 8 november 2018 tot en met zondag 11 november. Openingstijden 12.00 uur tot 20.00 uur en op zondag tot 19.00 uur. Ik adviseer je kaarten vooral online te bestellen € 30 per dag per persoon, weekend €32
Lokatie: Grand Palais, Avenue Winston Churchill, 8e arrondissement, métro Champs Élysées Clemenceau.

Serge Gainsbourg, (album cover of Love on the Beat) - © William Klein, courtesy Polka Galerie 
Belangrijk om te weten is ook dat dit voorlopig de voorlaatste keer is dat je Paris Photo kunt bezoeken in het statige Grand Palais. Eind 2019 of begin 2020 sluit het Paleis voor een ingrijpende renovatie die ruim vier jaar in beslag zal nemen. De verwachte kosten zijn 466 miljoen euro. Het paleis, dat net als de Eiffeltoren voor de wereldtentoonstelling van 1889 werd gebouwd, moest al eens sluiten in 1993 toen een van de duizenden moeren van het enorme dak van glas en staal naar beneden viel. Twaalf jaar later en 109 miljoen euro verder kon het Grand Palais eindelijk weer aan het publiek worden getoond. In het jaar 2000 werd het teven geclassificeerd als een historisch monument

Chanel Premiere 1987 - © The Guy Bourdin Estate 2018 - Courtesy of Louise Alexander Gallery  & the artist Guy Bourdin

Het gebouw, gebouwd in slechts drie jaar (een record), is een prachtige art nouveau constructie van staal en glas en heeft zelfs de grootste dakconstructie in smeedijzer, staal en glas ter wereld. Er kwam maar liefst 9.400 ton staal, 15.000 vierkante meter glas en zo’n 5.000 vierkante meter zink aan te pas. Sinds de heropening in 2004 doet het gebouw dienst als tentoonstellingsruimte waar allerlei evenementen plaatsvinden. Een deel is in gebruik als museum, maar toch zie je vaak andere evenementen, zoals de veiling van het bezit van Yves Saint Laurent en zijn partner Pierre Bergé, tot extravagante modeshows van Parijse top designers zoals Karl Lagerfeld van Channel of jaarlijks terugkerende evenementen waaronder Monumenta, de Internationale Salon voor Moderne Kunst de FIAC.

Het monument in cijfers:
Nuttig oppervlak van het Grand Palais: 72.000 m²
Oppervlakte van het schip: 13.500 m²
Lengte van het schip: 200 m, breedte: 50 m tot 100 m.
Hoogte van het schip: 45 m onder de koepel en 60 m onder de bal van de campanile.
Totaal gewicht van het stalen dak: 8.500 ton


Een duur project
De renovatie wordt het grootste culturele project van de komende jaren in Parijs en de Franse rekenkamer ziet dit project dan ook met angst en beven tegemoet. Vier stakeholders zullen het project financieren: De staat tot 288 miljoen, het Grand Palais zelf met een lening van 150 miljoen, modehuis Chanel met 25 miljoen en het Palais de la Découverte met 3 miljoen. De werkzaamheden zouden in het voorjaar van 2020 moeten beginnen en in juni 2024 moeten zijn afgerond. Een strak schema, want er zijn twee evenementen voor de Olympische- en Para Olympische Spelen in Parijs in 2024 gepland. Een half miljard om van het Grand Palais een wereldmonument te maken zou wel eens het budget van het Ministerie van Cultuur kunnen doen exploderen. Voorbeelden uit het verleden hebben bewezen dat het ministerie slechte rekenmeesters kent. Zoals bij de bouw van de Philharmonie de geplande 173,1 miljoen werd 534,7 miljoen. De renovatie van het Maison de la Radio, gepland 176 miljoen, de teller eindigde op 584 miljoen. Of de restauratie van de glazen koepel van het Grand Palais in 1993 oorspronkelijk gebudgetteerd op 53,3 miljoen explodeerde naar 108,9 miljoen euro.

Grand Palais, een kijkje in de toekomst

De balkons en galerijen rond het middenschip, nu gesloten vanwege veiligheidsoverwegingen,  zullen weer worden geopend voor het publiek. Er zal ook een binnenstraat worden aangelegd die een directe toegang geeft tot het Palais de la Découverte. Het dak zal worden opengesteld voor het publiek en het voorplein wordt in zijn geheel gerenoveerd en voorzien van een extra ingang. De capaciteit van het gebouw zal met ruim 30% toenemen en bruikbaar zijn voor meerdere manifestaties. Nu wordt het Grand Palais maar zes maanden per jaar gebruikt. De prognose is dat Paris Photo maar voor twee jaar op zoek moet naar een andere locatie. Welke dat is, is op dit moment nog onbekend. Voorheen maakte zij gebruik van het Carrousel du Louvre, maar die is inmiddels ingenomen door Fotofever Paris.

donderdag 4 oktober 2018

HET FIJNSTE FRANSE RESTAURANT VAN NEDERLAND 2018


Op maandag 24 augustus was ik weer, op uitnodiging van de glossy met de mooiste blauwe luchten en de meest exclusieve plekjes in Frankrijk, bij de uitreiking van het fijnste Franse restaurant van Nederland. Het was alweer de negende keer dat onder grote belangstelling van restaurateurs, pers, bekende en onbekende Nederlanders, Franse en Italiaanse hoogwaardigheidsbekleders, twee bijzondere restaurant-awards werden uitgereikt. Eigenlijk vier stuks; de jury en publieksprijs voor het fijnste Franse- en het fijnste Italiaanse restaurant in Nederland. Vanzelfsprekend beperk ik mij tot de eerste twee awards. De verkiezing is elk jaar een feestelijk evenement waarvoor echte francofielen uit alle windrichtingen toestromen richting het Hilton Hotel in Amsterdam aan de chique Apollolaan.

Hilton Amsterdam

De glossy Leven in Frankrijk roept elk voorjaar de lezers op tot het inzenden van namen van Franse restaurants die mee mogen dingen naar de titel ‘Beste Franse restaurant van Nederland’. Vervolgens kiest een vakkundige jury tien namen die in aanmerking komen en die worden vervolgens weer gepubliceerd in de zomeruitgave, najaar september volgt de bekendmaking en de uitreiking van de prijzen. Ook dit jaar bestond de jury uit Tom Kellerhuis, hoofdredacteur van HP/deTijd en culinair journalist. Alain Caron, de Franse chef-kok die we kennen van het TV programma Binnenste-Buiten, maar ook als televisiekok, presentator en auteur van diverse kookboeken. Mara Grimm, culinair journalist en eveneens auteur van diverse kookboeken. Last but not least de sympathieke hoofdredacteur van het blad Leven in Frankrijk, Cathelijne van Vliet. Lezers van het blad Leven in Frankrijk konden stemmen op hun favoriet. Het restaurant met de meeste stemmen wint dan de publieksprijs.

De vakjury v.l.n.r. Tom Kellerhuis, Mara Grimm, Cathelijne van Vliet en Alain Caron

De shortlist van de jury was als volgt:
·        Au coin des bons enfants (Maastricht)
·        Bistrot le Canard (Utrecht)
·        Bouchon du Centre (Amsterdam)
·        De Klepel (Amsterdam)
·        Ferdinands’s (Dordrecht)
·        FG Bistro (Rotterdam – tussentijds viel dit restaurant af omdat het inmiddels is gesloten)
·        Floc (Den Haag)
·        Le bistrot deux la Place ( Den Haag)
·        Le Hollandais (Amsterdam)
·        Rijsel (Amsterdam)

Stemming zat er al vroeg in. 
v.l.n.r. John Gerdsen, TV-kok 24kitchen en auteur van het boek ‘Bon Appétit‘, François-Léon van der Velden, Managing director van glamourland TV en Magazine. Hij opent deuren, poorten en rode gordijnen naar de wereld van de rich and famous en presenteert het nieuws over fashion, lifestyle & celebrities en Mascha Mooy, CEO & Founder Bye Bye Burnout.



De criteria zijn duidelijk. Op de kaart staan authentieke Franse gerechten met een goede selectie Franse wijnen met een goede prijs- productverhouding. Bij het bereiden wordt gebruikgemaakt van Franse producten en verse ingrediënten . Er hangt een Franse- en informele sfeer in combinatie met een prettige en deskundige bediening.

De winnaar Anneke Schouten van Bouchon du Centre, samen met de Franse consul-generaal H.E. Anne Genoud en televisiekok en schrijver Alain Caron.

Het was dit keer de Franse consul-generaal in Nederland H.E. Anne Genoud die de prijs mocht uitreiken aan de winnaar van de award voor het ‘Fijnste Franse Restaurant van Nederland 2018’, nadat Alain Caron met zijn charmante Franse tongval de aanwezigen herhaaldelijk moest verzoeken nu eens stil te zijn. Misschien het enige minpuntje van de avond, de slechte plaatsing van het podium in combinatie met een slecht werkende geluidinstallatie. Juryvoorzitter Tom Kellerhuis lichtte vervolgens nog eens toe waarom juist dit restaurant was uitverkoren uit de tien genomineerden. “Al eerder genomineerd, dit piepkleine restaurant met een authentieke Franse boerensfeer. Een echt huiskamerrestaurant, zoals de bouchons in Lyon die een eenvoudige maar smakelijke keuken in ere houden. Van de charcuterie maison tot de brandade; alles is hartverwarmend lekker en wordt met een enorme glimlach geserveerd. De eigenaresse is tevens de chef en de serveerster van het restaurant. Het noemen van de naam was eigenlijk al niet meer nodig na het voorlezen van het juryrapport. Het kon er maar een zijn; de 59 jarige Hanneke Schouten van het huiskamerrestaurant Bouchon du Centre, aan de Falckstraat 3 in Amsterdam, vlakbij de Reguliersgracht in de luwte van de Utrechtsestraat.

Alain Caron moest met zijn charmante Franse tongval de aanwezigen herhaaldelijk verzoeken nu eens stil te zijn

Hanneke Schouten runt al bijna twintig jaar in haar eentje, (ontvangst, de barbestellingen opnemen, bediening, koken, uitserveren en de afwas) haar traditionele ‘bouchon Lyonnais’.
De ‘bouchon Lyonnais’ is een voorloper van de welbekende bistrot. Ontstaan na de Frans- Duitse oorlog (1870-1871) toen veel kooksters van de bourgeoisie geen werk meer hadden. De oorlog verliep namelijk desastreus voor Frankrijk. Om toch inkomsten te genereren begonnen de meesten vanuit eigen keuken één menu te serveren. De zogenoemde ‘Mères Lyonnaises’ – moeders uit Lyon – deze vrouwen kwamen vaak uit armere milieus en waren jarenlang in dienst geweest bij rijke families in Lyon. Daar hadden zij de fijne kneepjes van het vak geleerd. Zo brachten ze de recepten van de bourgeoisie naar het ‘gewone volk’. Maar zij verstonden ook de kunst om met goedkope ingrediënten een hoogwaardige, voedzame maaltijd te creëren. Niets werd verspild, alles werd gegeten, van varkensoortjes tot snuit en rundertong. Al snel wisten ook de beter gefortuneerden hun weg te vinden na de bouchons en zo stonden Les Méres aan de bakermat van de algehele Franse gastronomie. Het woord bouchon is ook afgeleid van het Oudfranse woord ‘bousche’, hetgeen takkenbos betekent. Deze takkenbosjes markeerden in de 19e eeuw de deuren van de huiskamerrestaurants.

Het was dit keer de Franse consul-generaal in Nederland H.E. Anne Genoud die de prijs mocht uitreiken aan de winnaar van de award voor het ‘Fijnste Franse Restaurant van Nederland 2018'

Waarom dit restaurant niet eerder is verkozen als Fijnste Franse Restaurant in Nederland is mij een raadsel. Franser kan gewoon niet. Alles is hier ‘Fait Maison’ (huisgemaakt). Geen wonder dat Johannes van Dam (1946-2013), culinair journalist van het Parool, haar in een restaurantrecensie beoordeelde met een 9 ½ als rapportcijfer. Daarna liep het storm. Het restaurant is niet groter dan 40 m², rood-wit geblokte tafelkleedjes, wijn op tafel, vers stokbrood, een hangnetje met eieren en knijpflessen Amoramosterd. Het menu verandert wekelijks op enkele klassiekers na. Je kunt kiezen uit voor-, hoofd- en nagerechten. Bij ontvangst een hand en afrekenen uitsluitend contant of zoals ze het zelf noemt met echt geld. Vooral geen vegetariërs meenemen en op tijd binnen zijn, d.w.z om kwart over zes en om acht uur ’s avonds weer wegwezen. Oh ja, reserveren vooraf is een must.

Anneke Schouten; "je suis Lyonnais Monsieur”!

Toen ik mij als Parijsblogger die avond aan haar voorstelde kijkt ze me boos aan: “Je Suis Lyonnais Monsieur”! Maar eigenlijk is ze geboren en getogen in Amsterdam. Afkomstig uit een francofiel gezin. Door bandenpech met haar lief terecht gekomen in Lyon waar ze kennismaakte met de bouchon. Nog altijd gaat ze drie keer per jaar naar Lyon om inkopen te doen. Gedroogde linzen, verse worsten waaronder boudin noir, andouille, cervelas lyonnais en runder- en varkenssnuit maar ook om nieuwe recepten op te halen.  Ze runt beslist geen keuken voor angsthazen. Zo heb je bij Hanneke altijd de keuze uit verschillende charcuterie maison, quiches en soepen, heerlijke kazen afkomstig uit de hallen van rungis waaronder gerijpte Saint-Marcellin en natuurlijk heeft ze alle 10 de Cru’s van de Beaujolais in huis zoals een echte bouchon betaamt. Hanneke Schouten straalt een en al energie uit, misschien een tikje ADHD maar volgens mij gaat al die energie in haar kookkunst. Ze werpt me nog een handkus toe. Een terechte winnaar !

Ze werpt me nog een handkus toe, "a bientôt mon cher”!

Bouchon du Centre is geopend van woensdag t/m vrijdag 12.00 - 15.00 uur voor lunch en 17.00 - 20.00 uur voor diner. Zaterdag uitsluitend open voor lunch van 12.00 - 15.00 uur.
Nogmaals je kunt er alleen terecht op reservering. En goed om te weten als je om tien over twaalf belt, neemt Hanneke niet op. “Het is een eenmanszaak. Als ik open ben, kan ik dus de telefoon niet opnemen. "A bientôt mon cher”!

De publieksprijs waarvoor de lezers van Leven in Frankrijk met overweldigende meerderheid kozen ging naar Ferdinand’s uit Dordrecht. Te vinden aan de Singel 183. Het restaurant of eetlokaal zoals ze het zelf noemen is geopend van dinsdag t/m zondag vanaf 16:00 uur - Diner 17:00 - 22:00 uur.

De publieksprijs waarvoor de lezers van Leven in Frankrijk met overweldigende meerderheid kozen ging naar Ferdinand’s uit Dordrecht

Tijd om te gaan genieten van het geweldige buffet vol met Franse en Italiaanse specialiteiten bereid door de witte brigade van het Hilton Hotel. De muziek die avond was in voortreffelijke handen van het trio met de mooie naam, The Swingband en de champagne van het huis Jacquart. Het werd nog laat daar in Amsterdam.

Na afloop was het genieten van een buffet vol met Italiaanse en Franse specialiteiten bereidt door de witte brigade van het Hilton Amsterdam

Speciale dank aan de twee bij Leven in Frankrijk die mij altijd een warm thuisgevoel bezorgen: Daniëlle Wiersema, marketing manager Credits Media en Debby Linders Art-director Credits Media. Wist je dat je mijn blog ook wekelijks kunt lezen op de home pagina van Leven in Frankrijk? Zoals de Fransen zeggen ‘bonne lecture’.

Hoofdredacteur van de glossy Leven in Frankrijk kan terugkijken op een fantastische avond. Un Grand Merci van Alain Caron

woensdag 26 september 2018

DE WIJNFEESTEN VAN MONTMARTRE


Van woensdag 10 oktober  t/m zondag 14 oktober aanstaande vindt op Montmartre al weer de 85e editie plaats van het traditionele Fète des Vendanges. Dit jaar staat het wijnoogstfeest in het teken van de honderdste verjaardag van de Grote Oorlog. Zo wordt in Frankrijk de Eerste Wereld Oorlog genoemd. ‘La Grande Guerre’ duurde van 1914 tot en met 1918. Meer dan zestig miljoen soldaten namen deel aan deze oorlog. Tol; ongeveer tien miljoen militaire en civiele doden en ruim twintig miljoen gewonden. De eerste Franse militair die de dood vindt is korporaal Jules-André Peugeot, gedood op 2 augustus 1914 in Joncherey.


Dit jaar verlenen alle wijken in het 18e arrondissement hun medewerking, maar ook scholen, recreatiecentra, theaters, vele verenigingen, handwerkslieden en lokale winkels, wat uitmondt in een rijk en gevarieerd programma. 

Het traditionele Wijnoogstfeest opent in het hart van Montmartre op de Clos de Montmartre, de wijngaard, op de hoek van de rue des Saules en de rue Vincent. Natuurlijk is het de eer aan Alain Coquard, President van de Republiek Montmartre om de wijnfeesten te openen in aanwezigheid van Eric Lejoindre, Burgemeester van het  18e arrondissement, Éric Sureau de nieuwe president van het COFAS - Comité des Fêtes et d'Actions Sociales - en Gilles Guillet, Grootmeester van het broederschap van Clos Montmartre en de Vrije Gemeente van het Oude Montmartre.

Het broederschap van Clos Montmartre en de Vrije Gemeente van het Oude Montmartre

Dat van die republiek vraagt even om een nadere toelichting. Montmartre is net als Passy, Belleville en la Butte-aux-Cailles een van de meest karakteristieke wijken van Parijs en zal nooit helemaal van Parijs worden. En dat heeft sterk te maken met het verleden. De eerste burgemeester van het zelfstandige Montmartre was Jacques-Félix Desportes, zoon van een rijke Franse koopman. Hij werd gekozen tot burgemeester van Montmartre op 22 mei 1790 en zetelde in het dorpsraadhuis op de eerste verdieping van de oude pastorie op Place du Tertre nr. 3. Het dorp telde toen slechts 400 inwoners. Montmartre was een klein zelfstandig dorp in het departement van de Seine en werd 1 januari 1860 geannexeerd door het grote Parijs. Het grootste deel van het grondgebied is sinds die tijd het 18e arrondissement van de hoofdstad.

Het vaandel van de République Montmartre

Op 11 Mei 1921 richtte  Jules Depaquit de l'Ètat Montmartrois (de republiek Montmartre) op. Ontstaan uit een vriendenclub van voornamelijk kunstenaars, met inbegrip van de beroemde striptekenaar Poulbot, die later zijn naam gaf aan de kinderen (les Poulbots) van Parijs. De eerste wet van het vrije Montmartre  was de scheiding van Montmartre en de staat. In 1921 vestigde la Commune Libre de Montmartre zich op Place du Tertre. Hier werden de eerste verkiezingen gehouden waar men onder andere kon kiezen uit de  ‘Liste cubiste’ van Picasso en Max Jacob of nog beter voor de Dadaïstes van Tzara, Breton en Picabia.

In 1934 nam de nieuwe burgemeester, Pierre Labric, het initiatief  voor de wijnfeesten (Fète des Vendanges) elk jaar in oktober en in 1950 is het Syndicat d'Initiative du Vieux Montmartre opgericht met de wijlen Anatole als Garde Champêtre de la Commune Libre. Anatole is overleden op 7 januari 1998 na 48 jaar in functie te zijn geweest. Bernard Beaufrère, is de huidige nog in leven zijnde  Garde Champêtre. Tegenwoordig zetelt La Commune Libre du Vieux Montmartre in de rue Mont Cenis.

Op de eerste dag brengen 600 kinderen samen met choreograaf en hiphopdanseres Fouad Hammani.een boodschap van vrede onder de noemer ’Hands Sign Peace’.

Op 11 oktober om 15.00 uur op square Louise Michel brengteen groot kinderkoor een ode aan de vrede, geregisseerd door Françoise Albin, hoogleraar muziek van de stad Parijs en vergezeld door het trio van Mickaël Marty met onder andere muziek van Les Poppys (Non, non rien n’a changé), Boris Vian (Le Déserteur), Demis Roussos (On écrit sur les murs), Marie Myriam (L’oiseau et l’enfant), Romain Rolland et François Terral (Canon de la Paix) en nog veel meer.

Een van de 160 stands op het Parcours du Goût

Natuurlijk kun je rondom de Sacré Cœur vijf dagen lang genieten van het Parcours du Goût, van al het goede wat Frankrijk te bieden heeft. Nieuw is het evenement ‘Decibels Vendanges’, vier dagen gratis live muziek in Le Hasard Ludique, Le Bar Commun, Brasserie Barbès en de O’moka bar. Je kunt deelnemen aan het breien, ja je leest het goed, aan je eigen street art. of yogalessen nemen tijdens ‘Namaste Montmartre’ (14 oktober, Square Louise Michel, 10.30 -12.00 uur). Ook is er op de 14e oktober een groots vredesbal ‘I Have a Dream’, op het plein onder aan de basiliek. Maar wat je absoluut niet mag missen is op zaterdag Le Grand Défilé en Le Ban des Vendanges. Een optocht door de straten van het oude Montmartre van alle wijn broederschappen uit geheel Frankrijk begeleid door diverse muziekkorpsen. Voor mij samen met het oneindig proeven een van de hoogtepunten van de Fète des Vendanges. Dit jaar verwachten ze 400.000 mensen in de straten van Montmartre tijdens de vijf dagen van de wijnfeesten.

Natuurlijk mag de absinthe niet ontbreken

Ook in het voorjaar, zo rond eind april, is er een wijnfeest in het 18e arrondissement waar Montmartre onder ressorteert. In de wijnkelder van het stadhuis ligt de gehele wijnoogst van Clos Montmartre, zo'n 300 tot 500 flessen. De wijnflessen worden per 6 stuks verpakt in een houten kistje, waarvan de bovenkant wordt beschilderd door een Montmartriaans kunstenaar. De kostbare kistjes worden dan per opbod verkocht en de opbrengst is bestemd voor goede doelen.


Wijnbouw is voor bijna twintig eeuwen een overheersende economische activiteit in het Île-de-France. Sinds de Middeleeuwen tot diep in de 18de eeuw werd de Parijse wijn gezien als een kwaliteitsproduct. De wijn was van een zo'n hoge kwaliteit dat hij werd geserveerd aan het Hof van Frankrijk. Rond 1700 had elke wijk in Parijs zijn eigen wijngaard. Diverse ziektes, waaronder druifluis in het midden van de 19e eeuw, decimeerde de wijnproductie van 42.000 hectare tot 10.000 hectare aan het begin van de 20e eeuw. Restanten van de wijnproductie zijn nog te vinden in de wijken Belleville, Charonne en Ménilmontant. Zij dragen nog steeds de sporen van hun landelijk verleden, van de arbeiders die werkten in de gipsgroeven en de wijngaarden van de Parijse kloosters. In de guinguettes, de cafés en 'bals musettes'. Hier debuteerden Maurice Chevalier, Yves Montand en Edith Piaf op straat en in de verschillende café-chantants. Vele straatnamen herinneren nog aan de grote hoeveelheid waterbronnen en aan het rijke wijnbouwverleden: Rue des Cascades (waterval), rue de la Duée (kleine bron), rue des Rigoles (slootjes) en rue des Vignoles (wijngaard).

Je kunt zelfs de wijn proeven afkomstig van de wijngaard 'Clos de Montmartre'

Vroeger was Montmartre een echt wijndorp met meerdere wijngaarden. Waar nu de Place Pierre ligt strekte zich een wijngaard uit. Dat was ook het geval tussen de rue Tardieu en de rue d'Orsel, op de place Jean-Baptiste Clément en rondom het Château des Brouillards. De genadeslag werd gegeven door de exploitatie van kalkgroeven in de hellingen van Montmartre. Over de oudste wijngaard van Parijs; de Clos de Montmartre; doen verschillende verhalen de ronde. Volgens de romantici onder ons werd de wijngaard al in de Gallo-Romeinse tijd aangeplant. De realisten echter vertellen een heel ander verhaal: In 1932 besloot de stad Parijs om door zijn’Service de Jardins’, op de hoek van rue des Saules en de rue Saint Vincent, een wijngaard te laten aanplanten.

Vijf dagen lang proeven, proeven en nog eens proeven

Wijn drinkt de gemiddelde Fransman nog steeds het liefst uit eigen land. Dat is gewoon de beste volgens de Fransman en dan ook nog eens uit een fles met een kurk en niet uit een fles met een schroefdop. De stad is dan ook bezaaid met knusse wijnbarren. Hier volgt de top 10 in willekeurige volgorde:

ALBION: In de rue du Faubourg-Poissonnière 80, in het tiende arrondissement. Niet ver van het Gare du Nord, dus een ideaal begin van een lang weekend Parijs, na aankomst met de Thalys. Albion wordt gerund door een Engelse chef-kok Matthew Ong. Bij de maaltijden serveert de barman Hayden Clout een uitstekende selectie wijnen. Gesloten op zondag en op maandag.

Wat je absoluut niet mag missen is op zaterdag 13 oktober Le Grand Défilé''  en 'Le Ban des Vendanges'

LE DAUPHIN: een stukje voorbij de bistro Le Chateaubriand vind je de wijnbar van de jonge chef-kok Inaki Aizpitarte. Een uitstekende wijnkaart in combinatie met een dagelijks veranderende kaart. Bijzondere gerechten van escargots met kool of ijs gemaakt van karnemelk met olijfolie. Le Dauphin vindt je in het elfde arrondissement aan de avenue Parmentier 131. Gesloten op zondag en maandag. Ik adviseer je wel om vooraf te reserveren.

De straten van Montmartre vullen zich met muziek

LE VERRE VOLÉ: Volgens de Engels krant The Guardian een van de beste wijnbars 'nieuwe stijl' in de stad. Onlangs uitgebreid om te voldoen aan alle reserveringen. Let op de bijzondere wijze hoe de wijnen worden gepresenteerd. Aan te bevelen zijn lam met een terrine van vijgen, maar ook de kazen zijn niet te versmaden. Gelegen in de buurt van het romantische Canal Saint Martin in het tiende arrondissement. Rue de Lancry 67 en dagelijks geopend.

Diverse wijbroederschappen uit geheel Frankrijk lopen mee in 'Le Grand Défilé'

VIVANT CAVE: Het was even wennen aan de uitbundig getatoeëerde armen van de in Zwitserland geboren kok Pierre Jancou. Hij verdiende zijn sporen aan de rechteroever, bij het restaurant Bouillon Racines en la Crèmerie. Helaas het duurde maar even want in 2013 verkocht hij het restaurant aan David Lanher. In 2016 sloot het restaurant maar de Cave is gelukkig gebleven.  De wijnbar is gevestigd in een voormalige winkel van exotische vogels en te vinden in het tiende arrondissement in de rue Petites Ecuries 10. Gesloten op zaterdag en zondag.

Confrérie du Clos Saint Vincent

FRENCHIE BAR À VINS: Dit restaurant wordt gerund door chef-kok Gregory Marchand en de Sommelière Laura Vidal. Zij beheert een van de meest interessante wijnkaarten van Parijs. Verwacht zinnenprikkelende kleine gerechten, zoals terrine de campagne met boerenbrood of gerookte forel met komkommer, ingelegde uien en knoflook. Adres; rue du Nil 6 in het tweede arrondissement. U kunt niet reserveren want het restaurant heeft geen telefoon. Gewoon binnenlopen. Gesloten op zaterdag en zondag.

Goede wijn behoeft geen krans

JUVENILE'S: Een gezellige en betrouwbare wijnbar in het hart van Parijs met een Schots tintje. De Schotse eigenaar Tim Johnston was de eerste die het aandurfde om in Parijs Australische wijnen te schenken, speciaal voor de expats van Down Under. Maar dit adres staat ook bekend om zijn voortreffelijke wijnen uit de Rhône-vallei. Voor de echte liefhebbers is het goed te weten dat hagggis altijd op de menukaart te vinden is en dit in combinatie met Engelse, of moet ik zeggen Britse boerderijkazen. Te vinden in de rue Richelieu 47 in het eerste arrondissement. Gesloten op zondag en op maandagmiddag.

Striptekenaar Poulbot, die later zijn naam gaf aan de kinderen (les Poulbots) van Parijs

LES PAPILLES: Bertrand Bluy's Bistrot à Vins is uitgegroeid tot een begrip in het Quartier Latin. Druk bezocht door de academici uit het vijfde arrondissement. 's Middags kun je hier al binnen wippen voor een goed glas wijn en een snelle hap. 's Avonds is reserveren een must, want je betaalt hier een vaste prijs per menu van € 33. Met liefde bereid door chef-kok Ulric Claude. Gerechten zoals pompoensoep met kleine croutons, spekjes, bieslook en schaafsel van rauwe kastanjes, en panna cotta met gestoofde Reine-Claudes. Rue Gay-Lussac 30. Gesloten op zondag en op maandag.

Het leven zorgt dat er zorgen zijn: zorgen doorbreken doet de wijn - Goethe

LES FINES GUEULES: Gevestigd in een fraai 18e-eeuws pand vlakbij het Louvre. Op het menu gerechten, bereid met producten die komen van de beste producenten die je kunt vinden in de omgeving van Parijs. Zoals boter uit Bretagne van Jean-Yves Bordier en vlees van de topslager Hugo Desnoyer. Mooie gerechten, waaronder varkenslende met wilde paddestoelen en de specialiteit van de kok Jacques Genin; met hazelnoot-crème gevulde soesjes. Dagelijks geopend en te vinden in de rue Croix des Petits Champs 43, in het eerste arrondissement.

Bernard Beaufrère, is de huidige nog in leven zijnde  Garde Champêtre

VERJUS WINE BAR: Deze 'Americans in Paris'; Braden Perkins en Laura Adrian runden eerst de 'verborgen keuken van de Supper Club.  Gevestigd aan de zijkant van de tuinen van het Palais Royal aan de rue Richelieu 52 en de rue Montpensier 47. De ene ruimte is het restaurant, de andere een wat minder formele wijnbar, waar jonge foodie-hipsters elkaar ontmoeten. Alleen 's avonds geopend. Heerlijke snacks, waaronder in karnemelk gebraden kip of een heerlijk Italiaanse pudding, een zogenaamde 'butterscotch budino', die weer perfect aansluit bij hun heerlijke dessertwijnen. Eerste arrondissement, geen telefoon en gesloten op zaterdag en op zondag. Kosten € 35 pp, inclusief twee glazen wijn.

Hartaangelegenheden en wijn gaan goed samen... Wie zijn glas ledigt, vult zijn hart. Origineel: Les affaires de coeur et le vin, cela va bien ensemble... Qui vide son verre, vide son cœur; Henri Jeanson, Frans journalist.



WILLI'S WINE BAR: Waarschijnlijk een van de eerste bekende wijnbars in Parijs. Na het openen van zijn populaire wijnbar aan de achterzijde van het Palais Royal zo'n 32 jaar geleden, was het de Engelsman Mark Williamson, die waarschijnlijk een grotere invloed heeft gehad  op wat de Parijzenaars drinken dan menig ander. Inmiddels is de uitbreiding van zijn zaak voltooid. Wat echter nooit zal veranderen is het internationale publiek, de briljante selectie van wijnen per glas en een menu dat steeds de seizoenen volgt. Gerechten zoals kwartelborst op slablaadjes met gekruide nectarines. Al 32 jaar op het zelfde adres; rue des Petits Champs 13 in het eerste arrondissement. Gesloten op zaterdag en op zondag.

Een van de oudste en meest deskundige wijnwinkel in Parijs is te vinden naast de prachtige Galerie Vivienne: Legrand filles et Fils.  Aan de hoge bar is het heerlijk toeven en proeven van een goed glas wijn met daarbij geserveerd heerlijke tapas. Om je heen honderden flessen die je best thuis in je kelder zou willen hebben liggen.
Op de boulevard de la Madeleine nr. 3, de grootste wijnzaak van Europa, Lavinia. Schrik niet, hier liggen meer dan zesduizend wijnen op voorraad.

De huwelijkse staat is als wijn: men kan er slechts goed over oordelen na het tweede glas. Douglas Jerrold, journalist

Wist je trouwens dat, weliswaar ongebruikelijk, je je eigen wijn kunt meenemen naar een restaurant. Als je het doet dan wordt er wel een bedrag gerekend als gedeeltelijke compensatie voor het feit dat je niet van de wijnkaart bestelt. Verder is er een verschil in prijs bij een wijnbar, tussen een fles die je meeneemt naar huis en een fles die je daar ter plekke opent. Je betaalt dan kurkengeld; ‘Droit de bouchon.’


Wijn is onder de dranken de nuttigste, onder de medicijnen de lekkerste, en onder de voedingsmiddelen de aangenaamste. Deze wijsheid is niet van mij maar van de Griekse filosoof Plutarchus (46 – 120 n.C). Santé.