Paris FvdV is een niet commercieel weblog speciaal voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

Privacy verklaring: Indien u weblog Paris FvdV, dat bij Google-Blogger is ondergebracht, leest en reageert op de blogs van Paris FvdV, doet u dat vrijwillig en is uw IP-adres en mailadres - indien u dat vermeld - bekend en wordt opgeslagen. Ook uw schuilnaam waaronder uw reageert wordt opgeslagen. Paris FvdV zal uw gegevens nooit aan derden doorgeven. We houden uw gegevens privé, tenzij de wet of rechtelijke macht ons dwingt uw gegevens aan hen te verstrekken. Datalekken in het systeem vallen onder de verantwoordelijkheid van Google-Blogger. Door weblog Paris FvdV te bezoeken en/of de op of via deze weblog aangeboden informatie te gebruiken, verklaart u zich akkoord met de toepasselijkheid van deze disclaimer. Google gebruikt cookies om services te leveren en verkeer te analyseren dus uw IP-adres en user-agent zijn bij Google bekend, samen met prestatie- en beveiligingsstatistieken om servicekwaliteit te garanderen, gebruiksstatistieken te genereren, misbruik te detecteren en maatregelen te treffen.

zaterdag 18 januari 2020

TAXIDERMIE IN PARIJS


Iedere toerist die naar Deyrolle is geweest, het grote rariteitenkabinet van Parijs, is weggegaan met het gevoel dat ze een geweldige ontdekking hebben gedaan. Een gevoel dat Parijzenaars al bijna twee eeuwen koesteren. Over de gehele wereld zijn slechts vijftien winkels te vinden die zich kunnen meten met Deyrolle, vijf zijn er te vinden in Parijs. Sinds de film Midnight in Paris van Woody Allen uit 2011 is Deyrolle helaas vervallen tot een toeristische trekpleister bij uitstek.

Over de gehele wereld zijn slechts vijftien winkels te vinden gespecialiseerd in taxidermie vijf zijn er te vinden in Parijs

Nog even de herinnering ophalen: De film is een prachtige ansichtkaarten ode aan de toch al magische Franse hoofdstad en vertelt het verhaal over Gil, een aspirant schrijver, die met zijn verloofde Inez en haar ouders, een bezoek brengt aan de stad van de liefde. Hij werkt al jarenlang aan een boek over nostalgie, maar durft het niemand te laten lezen. Tijdens een nachtelijke wandeling wordt Gil op een wel heel bijzondere wijze meegevoerd in de bruisende geschiedenis van Parijs in de jaren twintig. De tijd van het modernisme, het surrealisme en de opkomst van de jazz. De film voert je langs prachtige en romantische plekken in Parijs. Geen decors, maar bestaande filmlocaties in Parijs. Te midden van alle kunstenaars die Gil, gespeeld door Owen Wilson, ontmoet is hij echter het meest gefascineerd door de mooie Adriana, gespeeld door de actrice Marion Cotillard,  die we ook kennen van haar rol als Edith Piaf in de film La Vie en Rose. Zij speelt de maîtresse van Picasso. In een van de scènes, tijdens een haast surrealistische bruiloft receptie, bevinden zij zich in een van de meest bijzondere en ongewone etablissementen van Parijs; La Maison Deyrolle aan de rue de Bac 46 in het 7e arrondissement. In 1831, zo'n 189 jaar geleden, opgericht door Jean-Baptiste Deyrolle, een bekend entomoloog. Deyrolle is een natuurhistorisch emporium met de look en feel van een museum, behalve dat zo ongeveer alles te koop is. Wanden gevuld met collecties van insecten en schelpen, een complete opgezette menagerie van zoogdieren van groot formaat en prachtige vogels. Woody Allen had een echte passie voor dit huis aan de rue du Bac 46 en had Deyrolle uitgekozen voor een van de mooie scènes uit zijn film. De opnamen vonden plaats in juli 2010.

Een nieuwe ontdekking in Parijs brengt mij naar de rue d'Aboukir vlakbij een van de oudste pleinen van Parijs, de place des Victoires

Sinds 2011 is een bezoek aan Deyrolle weliswaar de moeite waard, maar de desinteresse van het personeel, de onsympathieke  stem die je maant bij het maken van een foto plus de ongelofelijke prijskaartjes staan in schril contrast met de ontdekking die ik deed in het tweede arrondissement. Via een van de mooiste pleinen van Parijs kwam ik terecht in de rue d’Aboukir. Met een van de mooiste pleinen bedoel ik de place des Victoires. Dit plein werd aangelegd in opdracht van François d'Aubusson de La Feuillade, een Franse maarschalk die zo op goede voet wilde blijven met de regerende koning Lodewijk XIV. Het enige doel van het plein was om een perfect decor te bieden voor een nieuw standbeeld van de koning zelf. In 1684 ontwierp Jules-Hardouin-Mansart, de hofarchitect die ook aan het paleis van Versailles werkte, de harmonieus gebogen gevels van de huizen rondom het plein. De verhoudingen van de huizen werden zorgvuldig ontworpen in relatie tot het standbeeld. Het eerste beeld, zo’n 12 meter hoog, toonde de koning triomfantelijk staande op een voetstuk. Aan de voet van de koning lagen gevangenen, allegorische voorstellingen van de landen die werden verslagen door Frankrijk: Spanje, het Heilige Roomse Rijk, Brandenburg en de Nederlandse Republiek. De bronzen beelden, gemaakt door Martin Desjardins waren verguld.

De beelden van de gevangenen hebben de Franse revolutie overleefd en zijn nu te zien in de Cour Puget in het Louvre

In 1792 trokken revolutionairen het standbeeld van de koning omver en smolten het om, om er kanonnen van te maken. In 1822 gaf koning Lodewijk XVIII opdracht aan François Joseph Bosio om een nieuw standbeeld van koning Lodewijk XIV te maken ter vervanging van het origineel. Bosio creëerde een bronzen beeld dat geen gelijkenis vertoont met het beeld dat als eerste het plein sierde De beelden van de gevangenen hebben de Franse revolutie overleefd en zijn nu te zien in de Cour Puget in het Louvre.

Anne Orlowska's Design et Nature aan de rue d'Aboukir nummer 4

Design et Nature
Excuus, ik dwaal een beetje af. Op nummer vier werd ik, juist door de Kerstperiode, toen ik in Parijs was, aangetrokken door de prachtige etalage van de winkel Design et Nature. Een etalage vol met maagdelijke witte opgezette dieren. In een winterlandschap tijdens de redelijk ‘warme’ Kerstdagen. Binnen een kleurrijke menagerie van groot wild; leeuwen Siberische tijgers, zelfs een witte tijger, zebra’s ijsberen, een giraf maar ook een prachtige albino pauw, sneeuwuilen en papegaaien, afgewisseld met de mooiste vlinders en insecten. Ja en ik hoor je zeggen dat zie je ook bij Deyrolle. Klopt, met een groot verschil: Je wordt vriendelijk ontvangen en te woord gestaan en als je het netjes vraagt is fotograferen ook geen enkel probleem. Tja de enige schoten die hier worden afgevuurd zijn die van mijn camera.

Je kijkt je ogen uit bij Design et Nature

Ik krijg uitleg van de sympathieke Marie Neubauer die mij vertelt dat Design et Nature eigendom is van Anne Orlowska die haar carrière in de taxidermie begon bij Deyrolle. Anne studeerde eerst rechten en begon vervolgens aan een vrij lange carrière in de reclame, voordat ze in 1994 de gelegenheid kreeg om het bekende Deyrolle over te nemen samen met haar zus Nathalie. In 2001 gingen de twee zussen hun eigen weg en verkochten Deyrolle aan de adellijke Louis Albert de Broglie (spreek je uit als de Bruij) die door zijn voorliefde voor tuinieren ‘Le Prince Jardinier’ wordt genoemd. Franse adel die nog wel de titel voeren maar de bestuurlijke macht verloor na de Franse revolutie. 

Een kleurrijke menagerie van groot wild

Anne besloot om Design et Nature te creëren en zich te vestigen in de mode- en designwijk rond de place des Victoires. Vanaf het begin keerde zij de traditionele taxidermie de rug toe om zo het pad van de schepping te volgen. Op zoek naar een nieuwe esthetische benadering van deze unieke kunstvorm. De buitengewone collectie, hier verzameld, zijn een oneindige bron van inspiratie voor mode, sieraden of decoratie. Een weerspiegeling van haar liefde, passie en trots voor de dierlijke, plantaardige en minerale wereld. Alle dieren zijn op een natuurlijke wijze gestorven en afkomstig uit dierentuinen of circussen benadrukt Marie nog eens. Wij staan onder toezicht van het Verdrag van Washington inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier en plantsoorten.

Alle dieren zijn op een natuurlijke wijze gestorven en afkomstig uit dierentuinen of circussen benadrukt mijn gastvrouw nog eens


Beesten worden vaak gehuurd voor fotoshoots door modehuizen als Chanel en Dior. 

Voor het opzetten van een dier wordt de complete skeletconstructie nagemaakt, vroeger met hout en gips, tegenwoordig met kunsthars. De tongen zijn van plastic, maar de tanden zijn echt. Als allerlaatste worden de ogen van de dieren ingebracht. Gek genoeg willen mensen een dier altijd in een speciale houding zien. Zo wordt een jachtluipaard steevast liggend opgezet. De meer zeldzame dieren, zoals een ijsbeer, krijgen iedere keer een andere houding aangemeten. Zo zien ze er uit net zoals je ze in het wild zou kunnen tegenkomen. 

Gek genoeg willen mensen een dier altijd in een speciale houding zien

Beesten worden vaak gehuurd voor fotoshoots door modehuizen als Chanel en Dior. Iedereen van Louis Vuitton tot Harry Winston heeft de dieren van Anne Orlowska in modeproducten of etalages gepresenteerd en de winkel heeft een uitgebreide lijst van A-klanten van (Parijse) kunstenaars en beroemdheden. Ook dit jaar is Design et Nature weer te ontdekken op de Parijse Designbeurs ‘Maison et Objet’ 2020 van 17 t/m 21 januari.

De beesten zien er uit net zoals je ze in het wild zou kunnen tegenkomen

En zo staat Parijs bekend als de stad met de mooiste taxidermie zaken:
·        Design et Nature, 4 rue d'Aboukir, 2e arrondissement
·        Deyrolle, 46 rue du Bac, 7e arrondissement
·        Claude Nature, 32 boulevard Saint-Germain, 5e arrondissement
·        ALD Entomologie, Cabinet de Curiosités, Art Ethiopien, 19 rue Frédéric Sauton, 5e arrondissement.
·        Galerie Chardon, rue des Filles du Calvaire, 21-23, 3e arrondissement

En zo staat Parijs bekend als de stad met de mooiste taxidermie zaken



zaterdag 11 januari 2020

PARIJS, DE MAGIE VAN DE FILM: LE GRAND REX


Hoewel je zou denken dat de eerste film in Hollywood is gemaakt is dat niet zo. De eerste film is namelijk in Frankrijk gemaakt. Het bewegende beeld is zelfs in Parijs geboren. De gebroeders Auguste en Louis Lumière hielden de eerste voorstelling voor betalende toeschouwers op 28 december 1895 in de Salon Indien du Grand Café aan de boulevard des Capucines. Het was een kamer in de kelder van het Grand Café, tweehonderd kijkers kwamen af op dit wonderlijke evenement. Toen het tweetal hun film l’Arrivée du Train – het binnenrijden van de trein – vertoonden, renden de toeschouwers van schrik naar buiten bang als ze waren om door de dampende stoomtrein te worden overreden.

Sindsdien heeft Frankrijk filmgeschiedenis geschreven. Charles Pathé, sinds 1902 eigenaar van de patenten van Lumière en Leon Gaumont, die de grootste studio van Europa in handen hadden, domineerden samen met enkele Amerikaanse en Italiaanse filmbonzen de ‘zevende kunst’ zoals het film maken werd genoemd. In de jaren twintig zagen de surrealisten wel iets in de camera en in de jaren vijftig waaide er een frisse wind door de Franse filmindustrie dankzij de Nouvelle Vague. Een vernieuwende filmstijl die rond 1959 ontstond. Francois Truffaut, Jean-Luc Godard, Claude Chabrol en vele andere regisseurs konden hun artistieke ei in Frankrijk kwijt. Sinds die allereerste voorstelling geldt Parijs als een van de wereldhoofdkwartieren van de filmkunst met als kloppend hart La Cinémathèque Française ontworpen door de Amerikaanse architect Frank Géhry.

Parijs is een filmstad. Elke dag wordt er wel aan een film gewerkt. Elke week zijn er zo’n vijfhonderd films te zien. De cinema is overal en voor je het weet ben jezelf figurant. Per jaar zijn er meer dan 800 filmopnames in de stad en op meer dan 5000 locaties in Parijs is al gefilmd. Befaamde regisseurs vonden er  de perfecte filmdecors. In deze blog neem ik je op ontdekkingsreis in hèt heiligdom gewijd aan cinema in Parijs.

Een icoon in het Parijse straatbeeld; Le Grand Rex aan de boulevard Poisonnière

Le Grand Rex
Eerste Kerstdag in Parijs. Ik bevind mij op de Grands Boulevards. Tussen place de la Bastille en de Madeleine liggen de Grands boulevards. Waar vroeger de stadswallen van Karel de V stonden liet Lodewijk XIV, toen de wallen geen dienst meer deden, in de vrijgekomen ruimte brede lanen aan leggen met aan weerszijde bomen en dure huizen. In de 19de eeuw kwamen over de gehele lengte van de boulevards danstenten en theaters. Zo ook aan de boulevard Poisonnière. Op nummer 1 bouwde filmproducent Jacques Haïk een haast mytisch en extravagant theater. We schrijven het begin van de jaren 30 van de 20e eeuw. Deze filmproducent gaf architect Auguste Bluysen de opdracht tot de bouw van een enorme art déco- bioscoop. Haik, in Tunesië geboren, was een van de pioniers van de Franse cinema, waarvan bekend is dat hij Charlie Chaplin bij het Franse filmpubliek heeft geïntroduceerd. Hij was al eigenaar van de muziekzaal Olympia en had iets groters in gedachten: een bioscoop met duizenden zitplaatsen in een ruimte van 2.000 vierkante meter. Met de hulp van Auguste Bluysen en ingenieur John Eberson, beroemd om zijn Noord-Amerikaanse "atmosferische theaters", opende The Grand Rex zich op 8 december 1932 voor het publiek.

Radio City Music Hall; het 49.000 m² grote complex in Manhattan, dat bekendstaat als het Rockefeller Center

De Radio City Music Hall in New York diende als voorbeeld. Met de bouw werd in 1931 begonnen en het was bij de opening niet alleen de grootste bioscoop van Frankrijk met een indrukwekkende filmzaal die toen plaats bood aan 3300 personen (nu 2702), maar ook de meest extravagante en mooiste bioscoop. Haïk kwam uit het zuiden van Frankrijk en wilde dat zijn bioscoop een mediterraan gevoel had. Vandaar de prachtige art deco-architectuur en een middernachtblauw gewelfd plafond met fonkelende sterren. Van elk exemplaar wordt gezegd dat het een ster uit de filmwereld vertegenwoordigt. De bioscoopmuren geflankeerd door kleurrijke muur reliëfs van art deco-villa’s. De grote bioscoopzaal heeft drie niveaus; het orkest, de mezzanine en het balkon dat uitzicht biedt op het extra grote scherm. Onder de plaats waar het scherm hangt bevindt zich een groot podium. Over het podium heen schijnt wanneer de zaal niet in het donker is, een grote boog van rood licht. Sinds 1954 vindt hier aan het eind van elk jaar het spektakel ‘La Féerie des eaux’ plaats. Een magische licht- geluid- en watershow met behulp van 26 projectoren en 1.200 sprinklers.

Een ontdekkingstocht langs de magie van de cinema

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Grand Rex opgeëist door het Duitse leger, dat het gebouw veranderde in een ‘Soldatenkino’, een bioscoop uitsluitend toegankelijk voor soldaten van de Duitse Wehrmacht, die alleen propagandafilms vertoonde. Tegen het einde van de oorlog werd de Grand Rex, net als Hotel Lutetia, een ‘Centre d'Accueil’ voor gerepatrieerde krijgsgevangenen, een plaats waar veel betraande reünies tussen gezinnen plaatsvonden.

In 1957 huldigden de Amerikaanse filmacteur Gary Cooper en de Franse actrice Mylène Demongeot de luxueuze roltrap van Le Grand Rex in, de eerste die in een Europese bioscoop werd geïnstalleerd.
In 1981 werd Le Grand Rex aangewezen als historisch monument en werd zo verzekerd van een plek in het culturele en historisch erfgoed van Frankrijk.
In 1988 werd het grootste filmscherm van Frankrijk geïnstalleerd. ‘Le Grand Large’ is maar liefst 24 meter lang en 11 meter hoog. The Big Blue van Luc Besson was de eerste film die werd vertoond op het mega-scherm van 264 vierkante meter.

Vandaag de dag kun je de bioscoop nog steeds in zijn oorspronkelijke staat zien. Er zijn 7 bioscoopzalen, je kunt bij ‘Rex Studios’ een interactieve rondleiding doen en er is een nachtclub, dé smeltkroes van de Franse technoscene. De grote zaal wordt ook regelmatig gebruikt voor grote film premières, theater evenementen en concerten. Van dinsdag 18 februari tot en met zondag 8 maart 2020 treedt hier Madonna op met haar wereldtournee van ‘Madame X’. Hopelijk wel een stuk zuiverder dan haar tumultueuze optreden tijdens het Song Festival 2019. Le Grand Rex is het laatst overgebleven filmpaleis. Een klein stukje Times Square op de Grands Boulevards, het hart van de filmindustrie in Parijs, van de jaren dertig en veertig.


Rex Studios
In 1998 breidde de eigenaar Philippe Hellmann het aanbod van niet-bioscoopactiviteiten uit en opende ‘Les Etoiles du Rex’, een heel bijzonder bioscoopmuseum gebaseerd op reconstructies van deze legendarische bioscoop. Een ontdekkingstocht langs de magie van de cinema. Een  exclusief kijkje achter de schermen van de grootste bioscoop van Europa en een unieke kans om als een VIP backstage te gaan bij dit gebouw dat doordrenkt is van de magie van film.

'Let the show begin'

Via de podiumdeur neem je backstage de trap naar beneden om aan de interactieve tour te beginnen. De rondleidingen starten elke vijf minuten naar keuze in het Frans, Engels, Italiaans, Duits, Spaans en zelfs in het Russisch. Geen koptelefoons maar groepen in de verschillende talen.
Voordat de tour begint, stoppen bezoekers in het interieur van de Rex Tower, die op de begane grond is nagemaakt. Eenmaal in de toren worden beelden geprojecteerd met belangrijke momenten van het verleden van de cinema, waaronder de bouw in de jaren dertig, toen het beroemde sterren plafond voor het eerst aan het publiek werd onthuld.

Voordat de tour begint, stoppen bezoekers in het interieur van de Rex Tower - The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

Dan volgt een van de hoogtepunten van Rex Studios. Bezoekers worden uitgenodigd om in te stappen in een transparante lift met een panoramisch uitzicht achter het grote scherm van de bioscoopzaal om zo te beginnen aan een adembenemende beklimming. De opwaartse reis doet enigszins denken aan een beroemd tafereel van Orson Welles uit de film 'Citizen Kane’ (1941). De lift brengt je naar het kantoor van de directeur. Hier ontdekken de bezoekers de geschiedenis van de Rex aan de hand van een schat aan foto's, trofeeën, Oscars en onderscheidingen. Een groot aantal filmsterren doen hun opwachting waaronder Liz Taylor als  Cleopatra.

De panorama lift bied je een unieke kijk vanachter het scherm in de grote bioscoopzaal
 The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

Het kantoor van de directeur - The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

De coulissen voeren je naar een van de oude  projectieruimtes. De projectie kamer is een van de meest geheime en mysterieuze plaatsen in de bioscoop en voor één keer ook echt te bezoeken. Normaal is hier de toegang ten strengste verboden. Het is hier dat je kennis maakt met ‘Manissa’, de geanimeerde ster van Rex Studios. Zij leidt je naar de tunnel van de sterren. In deze one-of-a-kind tunnel kunnen bezoekers luisteren naar gesprekken tussen de grote namen in de film waaronder George Clooney, Marilyn Monroe, Isabelle Adjani, Coluche, Gérard Depardieu, Kevin Costner en nog veel meer! Een unieke en onvergetelijke ervaring.  

De projectie kamer is een van de meest geheime en mysterieuze plaatsen in de bioscoop - The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

De tunnel van de (film) sterren - The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

Vervolgens naar de ‘Special Effects kamer’. Fascinerend, mysterieus en essentieel voor film ontwerp, speciale effecten en andere industrie geheimen die hier worden belicht en uitgelegd. in deze kamer neem je als bezoeker deel aan een film shoot en wordt je op een bijzondere manier op de proef gesteld... Meer vertel ik niet.

De 'Special Effects kamer' - The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

Maar het houdt nog niet op. Je brengt ook nog eens een bezoek aan een echte filmset. Een kijkje achter de schermen op de set van een rampenfilm. Als beginnende acteurs wordt je meteen in het diepe gegooid en kom je oog in oog komt te staan met een angstaanjagend realistische King Kong die het gemunt heeft op de Grand Rex.
Na de filmset is de volgende halte de opnamestudio. Hier worden bezoekers uitgenodigd om achter een microfoon plaats te nemen en hulp te bieden bij de nasynchronisatie voordat ze teruggaan naar de projectie ruimte, om hun plaats tussen het publiek in te nemen. Echter…. Er wacht je nog een laatste verrassing!

Hoe vaak krijg je de kans om een echte filmset te bezoeken?
The Rex Studios photo’s © Thomas Laconis

De Rex Studio kun jij ook bezoeken van woensdag tot en met zondag van 10.00 uur tot 18.00 uur. Start van de 50 minuten durende tour, iedere vijf minuten. Helaas niet toegankelijk voor mindervaliden en kinderen onder de vijf jaar. Toegang per persoon € 11 – Online boeken is aan te bevelen.

Mede dankzij Paris FvdV wéér een unieke ervaring rijker

maandag 6 januari 2020

JE SUIS (TOUJOURS) CHARLIE


Op 7 januari om 11.52 uur, vijf jaar geleden,  wordt de hashtag #JeSuisCharlie voor het eerst gedeeld. Vervolgens die zelfde dag nog eens 1,5 miljoen keer en de daaropvolgende week 6 miljoen keer. De slogan werd voor het eerst gebruikt op Twitter. De Franse muziekjournalist Joachim Roncin had toen niet kunnen bevroeden dat zijn tweet misschien wel de meest gebruikte steunbetuiging op social media zou worden.

De tweet van de Franse muziekjournalist Joachim Roncin

Het 10e arrondissement is de buurt van het Canal Saint-Martin, geliefd bij jong en hip Parijs. Bobo; bourgeois-bohémien, links, creatief en met genoeg geld om uit te gaan. Zo enkele dagen na de Nieuwjaarsviering 2014/2015 had niemand het gevoel dat het juist hier in 2015 zo mis zou kunnen gaan. Het is op woensdag 7 januari 2015, 11.30 uur wanneer een zwarte Citroën C3 de rue Nicolas Appert inrijdt en stopt voor het huisnummer 6 waar de archieven van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo gevestigd zijn.

Charlie Hebdo begon in 1970 te publiceren met als doel religie, politiek en andere onderwerpen op de hak te nemen. De meeste werknemers kwamen uit de publicatie Hara-Kiri, die werd verboden nadat het de dood van voormalig president Charles de Gaulle bespotte. De titel verwijst naar Charlie Brown uit de cartoon van Peanuts. Hebdo is een afkorting voor hebdomadaire, wat wekelijks betekent in het Frans.

De ingang naar de redactie van Charlie Hebdo toen nog aan de rue Nicolas Appert 10

Twee gemaskerde mannen, de broers Chérif (32 jaar) en Saïd (34 jaar) Kouachi, uitgerust met kogelwerende vesten en kalasjnikovs stappen uit en zijn op zoek naar de redactie van het tijdschrift. Deze is echter gevestigd op nummer 10. Al snel bemerken ze hun vergissing. Bij de ingang op nummer 10 ontmoeten ze Corrine Rey, tekenares bij het blad en bekend onder de naam Coco. Onder bedreiging toetst zij de geheime toegangscode in van de voordeur. De twee blijken goed op de hoogte te zijn van de plaatselijke situatie, na een eerdere aanslag, in de nacht van 2 november 2011 werd op de kantoren van het blad een aanslag met een molotovcocktail uitgevoerd. Een en ander zou verband houden met de eenmalige uitgave van een editie genaamd 'Charia Hebdo', met Mohammed zogenaamd als gastredacteur. Sinds die tijd was de redactie gevestigd op een geheim adres.

Een mural die door de tijd veranderde, links januari 2019, rechts december 2019. Toegevoegd zijn vlnr: Frédéric Boisseau, Franck Brinsolaro en Elsa Cayat.

Januari 2016

Vlakbij de receptie zijn twee mannen aanwezig, die onmiddellijk onder vuur worden genomen. Een van hen, Frederic Boisseau, een onderhoudsmedewerker, bezwijkt vrijwel onmiddellijk aan zijn verwondingen. Via de trap spoeden zij zich naar de tweede verdieping, waar op dat moment de wekelijkse redactievergadering aan de gang is, de enige gelegenheid waar alle redacteuren bijeen waren. Tien personen worden vervolgens in het kantoor standrechtelijk geëxecuteerd. Acht journalisten, een bezoeker en een aanwezige politieagent, Franck Brinsolaro, die daar was ter bescherming van hoofdredacteur Stéphane Charbonnier. Deze had, na eerdere bedreigingen, persoonlijke beveiliging van de Franse staat toegewezen gekregen. Hun namen: Stéphane Charb Charbonnier (47), Jean Cabut (Cabu)(76), Bernard Verlhac (Tignous) (58), Georges Wolinski (Wolinski) (80), Philippe Honoré (73), Bernard Maris (68), Michel Renaud, Moustapha Ourrad, Elsa Cayat, Frédéric Boisseau (42), Franck Brinsolaro (49). De Joodse Elsa Cayat, zij was het enige vrouwelijke slachtoffer van de aanslag op het satirische weekblad. De toen 54-jarige was een psychoanalytica en had een tweewekelijkse rubriek, ‘Charlie Divan’, in het blad.

De bloemenzee op de hoek van de rue Nicolas Appert en de passage Saint-Anne Popincourt, januari 2015

Na de aanslag vluchten de daders naar buiten en komen in een vuurgevecht met de inmiddels toegesnelde politie. Het beeld dat de agent Ahmed Merabet, op de boulevard Richard Lenoir tegenover de rue Moufle, bloedend van dichtbij nogmaals door het hoofd wordt geschoten, zorgt voor wereldwijde ontzetting. Merabet (42) stierf ter plekke, en dit bracht het aantal dodelijke slachtoffers op twaalf. Het was de dodelijkste aanslag tot dan toe in Frankrijk sinds de Algerijnse Oorlog. Direct na de aanslag startte de politie een klopjacht op de daders, die vluchtten in een zwarte Citroen C3, maar al snel van auto wisselen. Uiteindelijk wordt het duo twee dagen (9 januari) later aangetroffen in het dorpje Dammartin-en-Goële, vlakbij Parijs waar ze bij een politiebestorming laat in de middag worden doodgeschoten. Aan de bestorming gingen uren van onzekerheid en een belegering met honderden agenten en speciale eenheden vooraf.

Het beeld dat de agent Ahmed Merabet, op de boulevard Richard Lenoir tegenover de rue Moufle, bloedend van dichtbij nogmaals door het hoofd wordt geschoten, zorgt voor wereldwijde ontzetting

Een dag eerder, donderdag 8 januari, wordt een agente in opleiding, Clarissa Jean-Philippe, slechts 25 jaar oud, willekeurig neergeschoten op straat in de Parijse wijk Montrouge. Daarbij raakt ook nog eens een andere agent gewond. Aanvankelijk kon men geen direct verband leggen met de overige gebeurtenissen. Want in de dag die daarop volgt worden nog eens 7 mensen gedood, onder meer tijdens een gijzeling in een Joodse supermarkt.  De gijzelnemer, Amedy Coulibaly, houdt vrijdag 9 januari een nog onbekend aantal mensen vast. Hij dreigt hen te vermoorden als het pand in het dorp waar de broers Chérif zich verschuilen zou worden bestormd. Bij de uiteindelijke bestorming van de winkel, die parallel liep aan die in Dammartin, wordt ook Coulibaly doodgeschoten. Vier gijzelaars overleven de gijzeling niet; ze werden onmiddellijk door de terrorist gedood toen hij de winkel betrad. Yoav Hattab (21), was de zoon van de opperrabbijn van Tunis. Yohan Cohen (22), student en kleinzoon van een beroemde joods-Tunesische zanger, Doukha. François-Michel Saada (63), een gepensioneerde senior executive en  Philippe Braham (45), hij werkte bij een IT-adviesbureau zijn broer is rabbijn van een synagoge in de voorstad Pantin. De overige gijzelaars hebben het pand levend kunnen verlaten.

Boulevard Richard Lenoir ter nagedachtenis aan de agent Ahmed Merabet

De dagen na de aanslagen is de wereld verbijsterd. Snel is de leus 'Je suis Charlie' geboren. In het wapen van Parijs staat 'Fluctuat nec mergitur', dit betekent letterlijk: 'Ze wordt geteisterd door de golven, maar gaat niet ten onder'. Op zondag 11 januari lopen zeker 1,5 miljoen mensen mee in de “de grootste manifestatie uit de Franse geschiedenis ooit", aldus de Franse minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Cazeneuve. Ook in andere Franse steden waren manifestaties tegen terrorisme. In totaal zouden zeker 3,7 miljoen mensen op de been zijn geweest. Eensgezind tegen terrorisme, angst en voor vrijheid van meningsuiting. Cartoonisten wereldwijd pakten hun potlood om de omgekomen collega's te eren en de wereld duidelijk te maken zich nooit de mond te laten snoeren. Wat weinigen weten is dat Charlie Hebdo het geld, ingezameld na de aanslag (ruim 4,3 miljoen euro), heeft geschonken aan de nabestaanden van deze laffe terreuraanslag.

Nous sommes Charlie par Marine des Mazery - 'Les étudiants du CESAN rendent hommage' - Photo Wikimedia

De week na de aanslag kopen zeven miljoen mensen het weekblad. Op de voorpagina van het eerste nummer na de aanslag staat een cartoon van de profeet Mohammed met een traan onder zijn oog en een bordje in zijn handen: Je Suis Charlie. Het onderschrift “Tout est pardonné” – alles is vergeven!.
En hoe is het nu? Vijf jaar na de aanslag is de oplage weer terug naar grofweg 60.000 stuks per week. Het solidariteitsgevoel slijt. Nog steeds wordt de redactie zwaarbewaakt, beveiligingskosten per jaar zo’n 1,5 miljoen. Maar de hashtag #JeSuisCharlie zal de komende dagen zeker weer trending zijn op social media.


Elk jaar wordt deze verschrikkelijke aanslag op de vrije meningsuiting op 7 januari herdacht door een kranslegging in de rue Nicolas Appert en dit vormde voor mij de aanleiding om het voor Parijs zo dramatische begin van het jaar 2015 nog eens op papier te zetten. Ik ben en blijf altijd Charlie.

7 januari 2015 - 7 januari 2020

Lees ook mijn blog uit 2017 over Paulus Bolten, Nederlander in Parijs, dandy, kunstenaar met leer, schoen- en kledingontwerper, meester in het patineren of zoals de Fransen het zouden zeggen l'artiste patineur', maar ook de echtgenoot van Elsa Cayat.





maandag 30 december 2019

MUSEE NATIONAL DE LA LEGION D'HONNEUR ET DES ORDRES DE CHEVALERIE


Tegenover de ingang van het Musée d’Orsay ligt een uniek museum dat de meeste bezoekers van Parijs achterwege laten. Gewoon omdat het vrijwel onbekend is en totaal in het niet valt bij de indrukwekkende ingang van het Musée d’Orsay aan de gelijknamige Esplanade. Ook mij is dit overkomen. Ik werd op dit museum gewezen door mijn fotovriend waar ik jaarlijks de Parijse fotoweek mee bezoek. Volgens mij is het ook nog eens het museum met de langste naam: Musée national de la Légion d'honneur et des ordres de chevalerie.

Het Hôtel de Salm gezien vanuit de rue de Lille

Het museum is gehuisvest in de vroegere stallen van het Hôtel de Salm, gebouwd door architect Pierre Rousseau voor Frederick III, Prins van Salm-Kyrburg. Kolonel van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De Republiek bestond uit acht soevereine staten: Stad en Lande (Groningen), Friesland, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Holland, Zeeland, en Drenthe. Het einde kwam met de Franse invasie van 1792–1795. Rijk geworden door zijn huwelijk met Maria Theresia van Horne gaf Frederik III opdracht tot de bouw van het Hôtel de Salm in Parijs, die van 1782 en 1787 plaatsvond. Von Salm is vanwege zijn banden met het ‘Ancien Regiem’ eind juli 1794 op de guillotine onthoofd. Zijn eigendommen werden vervolgens geconfisqueerd door de Franse Staat en vervolgens geveild om de schulden van de overleden aristocraat te betalen.

'l'Honneur nourrit les arts' - de hoofdingang aan de Esplanade du Musée d'Orsay

De hoofdingang van het museum ligt aan de Esplanade du Musée d’Orsay. Het mooiste uitzicht op Hôtel de Salm heb je vanuit de rue de Lille.  Het gebouw volledig was voltooid in 1788 en maakte toen een geweldige indruk op de Amerikaan Thomas Jefferson. Van 1785 tot 1789 was Thomas Jefferson ambassadeur in Frankrijk en liep vrijwel dagelijks langs het gebouw. Hij bewonderde het gebouw zo erg dat zijn huis in Monticello in Virginia, Amerika, opnieuw werd ontworpen met een koepel net als dit herenhuis. Hier bewaarde hij een enorme voorraad geïmporteerde Franse wijn. In zijn tijd als ambassadeur in Frankrijk ontwikkelde hij een voorliefde voor de Franse keuken en kledingstijl. Vandaag de dag kijkt het standbeeld van Thomas Jefferson in Parijs nog steeds uit op het Hôtel de Salm. Neem dus even de moeite om het gehele kwadrant te lopen: De rue de Lille, rue de Solferino, je passeert de kanselarij -  ‘Grande Chancellerie de l’Ordre de la Legion d’Honneur’, vervolgens rechts de quai Anatole France, hier heb je zicht op de voorzijde van het herenhuis en weer terug naar de Esplanade. 

Napoleon Bonaparte, de oprichter van het Legioen van Eer, hier met zijn grote keten van de orde - Foto Wikimedia

Maar terugkomend op dit specifieke gebouw, het is sinds 3 mei 1804 de thuisbasis van het Legioen van Eer, twee jaar nadat Napoleon Bonaparte, die toen nog Eerste Consul was, voor het eerst het Legion d’Honneur creëerde in 1802. Helaas werd het herenhuis zwaar beschadigd door brand tijdens de Commune van Parijs, maar weer volledig herbouwd, identiek aan de oorspronkelijke bouw, tussen 1871 en 1878 onder leiding van architect Anastase Mortier. Het werd pas een museum in 1925 en opende met de oorspronkelijke collectie afkomstig uit de kanselarij. In 2001 sloot het museum voor een vijfjarige verbouwing om in 2006 te worden heropend in aanwezigheid van de onlangs overleden Franse President Jacques Chirac. Dankzij de volledig gerenoveerde vitrines, audiogidsen in het Frans of het Engels en een multimediatour bekijk je de Franse geschiedenis vanuit een geheel andere invalshoek. Voor onderzoekers en geschiedkundigen is er ook een bibliotheek met ruim 3000 boeken en een archiefsectie. Beiden zijn uitsluitend te bezoeken op afspraak.

1802 Uitreiking van de eerste kruisen in het Hôtel des Invalides - Foto Wikimedia

De expositie bestaat uit 6-secties. Het inleidende deel is geheel gewijd aan de geschiedenis van het paleis en het museum, waarna bezoekers ridderlijke- en religieuze ordes, onderscheidingen van het Franse koninkrijk, het rijk van Napoleon Bonaparte, insignes en medailles van het buitenland te zien krijgen en in detail vertrouwd raken met de ontwikkeling van medaillekunst sinds 1789. Tevens heeft het museum een rijke verzameling ceremoniële portretten en andere schilderijen. In de galerij van militaire, publieke en politieke figuren die Franse orders hebben gekregen gedurende tweehonderd jaar geschiedenis van het Legioen van Eer, zijn er veel beroemde mensen uit andere landen, waaronder Rusland. Keizers Alexander I en Nicholas II, cellist Mstislav Rostropovich, operazanger Fjodor Chaliapin, kunstenaar Marc Chagall en natuurlijk prominente militaire Sovjet generaals uit de Tweede Wereldoorlog waaronder Georgi Zhukov, Rodion Malinovsky en Ivan Konev. Maar vooral word je voorgesteld aan prominenten uit de Geschiedenis van Frankrijk zoals Louis Pasteur, generaal Eisenhower, verzetsstrijder Jean Moulin, Sebastien-Le-Prestre-de-Vauban, de ongelooflijke militaire ingenieur, autobouwer Andre Citroen, generaal en president Charles de Gaulle, Eric Tabarly, marine kapitein en Frans zeiler en nog vele anderen.

Versierselen Legion d'Honneur

Maar wanneer kom je en wie komt nu in aanmerking voor deze zeer prestigieuze onderscheiding? Voor de benoemingen gelden strenge regels. Het legioen van eer, uitgevoerd als een vijfpuntige ster, geëmailleerd wit, in zilver. Hangend aan een bladerenkroon, geëmailleerd met groen en samengesteld uit eiken- en laurierbladeren, is tenslotte een van de beroemdste decoraties ter wereld en diep geworteld in de Franse samenleving. Het is een beloning voor zowel militaire als burgerlijke verdiensten waaronder economisch, wetenschappelijk, educatief, artistiek, sportief, diplomatiek en humanitair.  Het was generaal de Gaulle die het Legioen van Eer in de jaren zestig opende voor gouden medaillewinnaars van de Olympische Spelen, waarmee het belang van de sport in de hedendaagse (Franse) samenleving nog eens werd bevestigd. Maar ook brandweerlieden, politiepersoneel, priesters en predikanten, hogere ambtenaren en volksvertegenwoordigers worden vaak gedecoreerd. Parlementsleden en rechters kunnen het Legioen van Eer tijdens hun ambtsperiode niet ontvangen. Rechters kunnen uitsluitend bij hun afscheid worden gedecoreerd Uiteraard kan een parlementslid wel worden gedecoreerd voor moed wanneer hij in een oorlog vecht.

Buitenlanders worden geen lid van het Legioen van Eer maar ze worden wel onderscheiden met het Legioen van Eer. Voor de Franse premiers gelden bijzondere regelingen. Hij of zij wordt drie maanden na de ambtsaanvaarding gedecoreerd met het commandeurskruis van de Nationale Orde van Verdienste. Deze Nationale Orde van Verdienste wordt verleend voor ‘belangrijke verdiensten’ (Frans: "mérites distingués"), terwijl het Legioen van Eer de ‘eminente verdiensten’ beloont. De Nationale Orde van Verdienste is minder in aanzien dan het Legioen van Eer. Een decreet van 21 november 2008 stelde vast dat een premier van Frankrijk na twee jaar in dat ambt rechtens grootofficier in het Legioen van Eer is. De president van Frankrijk mag de grote keten van het Legioen van Eer dragen. De presidenten Hollande, Sarkozy, Mitterrand en Chirac zagen daarvan af. De keten werd hen bij hun beëdiging in de cassette overhandigd waarop zij deze meteen weer teruggaven aan de kanselier van het Legioen van Eer. De presidenten De Gaulle, Pompidou en Giscard d'Estaing hebben met de keten geposeerd.

Om beide orden exclusief te houden worden driejaarlijkse quota vastgesteld. Men moet minimaal veertig jaar oud zijn en een onberispelijke staat van dienst hebben. Er worden niet meer dan 75 grootkruisen uitgereikt. Tussen een benoeming en een bevordering moet een bepaalde periode verlopen en iedere Fransman (met uitzondering van de president en de eerste minister) moet ridder zijn voordat hij, wegens ‘nieuwe eminente verdiensten voor Frankrijk’, voor bevordering tot officier in aanmerking komt. Om tot commandeur bevorderd te worden moet weer een periode met opnieuw ‘nieuwe eminente verdiensten voor Frankrijk’ verlopen. Van de rang van ridder tot die van officier; acht jaar. Van de rang van officier tot die van commandeur; vijf jaar. Van commandeur tot de waardigheid van een grootse officier; drie jaar en van de waardigheid van een groot officier tot die van een grootkruis; drie jaar. De wet maakt overigens wel een uitzondering voor stervende personen die hun benoeming anders niet zouden meemaken.

Instellingsdecreet

Oorkonde behorend bij het Legion d'Honneur

De Raad van de Orde van het Legioen van Eer is belast met de beoordeling van alle aanvragen van benoemingen of promoties. Een onafhankelijk orgaan, onder voorzitterschap van de kanselier, zijn beraadslagingen zijn vertrouwelijk en zijn beslissingen worden voorgelegd aan de president van de Republiek. Ongeveer 60 Nederlanders zijn onderscheiden met het Legioen van Eer. Om er zo maar enkelen te noemen: Bernard van Lippe-Biesterfeld – grootkruis, Joseph Luns – grootkruis, Jan Willem de Winter (brigadegeneraal in het Franse leger en begraven in het Panthéon) – grootkruis.
Dick Berlijn (generaal) – commandeur, Peter Hartman (voormalig CEO KLM) – commandeur, Willem Mengelberg (dirigent) – commandeur, Hans van Mierlo (politicus) – commandeur.
Hella Haasse (schrijfster) – officier, Gerard ’t Hooft (Nobelprijswinnaar natuurkunde) – officier, Peter van Uhm (generaal) – officier.
Hedy d’Ancona (politica en feministe) – ridder, Khadija Arib (Tweede Kamervoorzitter) – ridder, Ton Elias (politicus) – ridder, Jan Janssen (wielrenner) – ridder, Liesbeth List (zangeres) – ridder, Geert Mak (historicus – ridder, Gerard van Spaendonck (kunstschilder en mede-oprichter van het Institut de France) – ridder, Joop Zoetemelk (wielrenner) – ridder.

Het museum bestaat uit 6-secties

Worden er ook wel eens mensen uitgezet? Zeker, onlangs nog. Filmproducent Harvey Weinstein raakte de hoogste Franse onderscheiding kwijt. President Macron heeft besloten hem te schrappen van de erelijst van het Légion d'honneur. Nicolas Sarkozy ridderde Weinstein in 2012 voor zijn verdiensten voor de filmindustrie, zoals het produceren van The Artist. De Franse stomme zwart-witfilm uit 2011 sleepte vijf Oscars in de wacht. Macron nam het toenemend aantal beschuldigingen aan het adres van Weinstein over seksuele intimidatie, aanranding en verkrachting hoog op. "Dit soort gedrag is strijdig met de eer van het legioen", zei een woordvoerder van Macron tegen The New York Times. Zo werd in 2012 de Britse couturier John Galliano van de lijst geschrapt. De topontwerper van het Franse modehuis Dior was ontslagen en veroordeeld voor antisemitische uitspraken.

In detail vertrouwd raken met de ontwikkeling van medaillekunst sinds 1789

Overigens heeft President Macron aangekondigd dat het aantal onderscheidingen per jaar drastisch zal worden teruggebracht. Onderscheidingen aan burgers met 50% vanaf 2018, een daling van 10% in militaire onderscheidingen en 25% minder voor buitenlanders. Er zullen ook meer inspanningen worden geleverd om winnaars te selecteren die het moderne Frankrijk beter weerspiegelen, waarbij hij vilein opmerkte dat er momenteel te veel ontvangers blanke mannen ouder dan 60 zijn.

Was getekend Charles de Gaulle

Rest mij nog een laatste vraag; waar worden de medailles gemaakt? De onderneming Arthus-Bertrand is een van de toonaangevende specialisten op het gebied van medailles en onderscheidingen. Arthus-Bertrand, ‘medaillistes et joailliers’, is een Frans bedrijf opgericht in 1803 in Parijs door Claude Arthus Bertrand. Gedurende 2 eeuwen ontwikkelde het zich met behoud van traditionele productietechnieken tot de hofleverancier van de Franse overheid en het Franse leger. In 1953 werd Arthus-Bertrand belast met het maken van de grote ketting van het Legioen van Eer. De onderneming is gevestigd aan de rue Royale 6 in het 8e arrondissement.

Een gipsen afbeelding van het bronzen standbeeld van Charles de Gaulle dat staat op de Champs Élysées

Het Nationaal museum van het Legioen van Eer en ridderorde, maakt deel uit van het nationale Franse erfgoed. Dit is een fascinerend museum en zeker een bezoek waard. Vele buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders gingen je al voor. Het museum is gratis te bezoeken van woensdag tot en met zondag van 13.00 uur tot 18.00 uur. Goed toegankelijk voor gehandicapten en rolstoelgebruikers. Naast alle Franse hoge onderscheidingen is er ook nog een overzicht van onderscheidingen over de gehele wereld, vooral die uit exotische landen, veelal voormalige Franse koloniën.  Vanuit Nederland kun je van zeer dichtbij aanschouwen de Orde van de Nederlandse Leeuw, de Orde van Oranje-Nassau en de Militaire Willems-Orde.

In 1953 werd Arthus-Bertrand belast met het maken van de grote ketting van het Legioen van Eer


Metrostations : Solférino’- lijn 12, Assemblée Nationale – lijn 12, RER-C : Gare Musée d’Orsay