2021 KERST IN PARIJS

Het Kerstseizoen is duidelijk begonnen gezien de vele blogs die ik al voorbij heb zien komen met bovenstaand onderwerp. Dus ik moet mij afvragen wat ik eigenlijk nog kan toevoegen? Toch ga ik een poging wagen en wel om de volgende reden. De meeste informatie die jullie en ik waarschijnlijk al hebben verorberd is een opsomming van wat er zoal te doen is zonder het met elkaar te verbinden. Een beetje zoek het zelf maar uit en zie maar waar je terecht komt. Daarom ga ik er in deze blog gewoon een wandeling van maken die je brengt naar de echte hoogtepunten van Kerst in Parijs. Let wel, overal in Parijs is de gezondheidspas (QR-code) en het dragen van een mondmasker verplicht vanaf 12 jaar.

Kerst volgens Galeries Lafayette

 

Parijs is normaal in december één groot zinnenprikkelend feest, een grote verleiding. En geef het maar toe, het is heerlijk om verleid te worden. In Parijs lukt dat moeiteloos. Jouw zintuigen gaan overuren draaien. Je zou alles willen bekijken, ruiken, aanraken, proeven en last but not least de ongrijpbare magie willen ervaren. Maar het is en blijft een kwestie van keuzes maken. Dus zijn er in eerste instantie twee opties: We gaan op wandeltour of ben je slecht ter been dan maak je gebruik van de Paris City Vision Tours die je uitnodigt voor het maken een panoramische bustour ‘Illuminations de Noël’ om de mooiste verlichte monumenten van de hoofdstad bij zonsondergang te ontdekken. Deze feestelijke tour door Parijs, becommentarieerd in negen talen middels een eigen koptelefoon, kan worden voortgezet met een onvergetelijke avond in een van de Parijse cabarets. Prijs vanaf € 24 per persoon.

 Boulevard Haussmann - Foto © Ronald Balder

De lichtjes wandelroute

Onze wandeling begint op het moment dat de zon ondergaat. Je begint aan de boulevard Haussmann bij metrostation Chaussée d’Antin. Je mond valt open van verbazing op het moment dat je het metrostation uitstapt. Hier bevinden zich de warenhuizen Printemps en Galeries Lafayette, geheel in kerstsfeer. Ik verzeker je, hier ben je wel een tijdje zoet!

 Kerst 2021 Galeries Lafayette

Galeries Lafayette Haussmann laat elk jaar weer een gigantische kerstboom zien onder de evenzo kleurrijke koepel die dateert uit 1912. De monumentale koepel in Byzantijnse stijl van gekleurd glas en smeedijzer is een ontwerp van de Franse architect Ferdinand Chanut en maar liefst 33 meter hoog. Het metalen frame hoog boven de mega kerstboom steunt op 10 punten en is voorzien van  gebrandschilderd glas, rijkelijk versierd met bloemmotieven, dat weer zorgt voor een prachtig goudkleurig licht. De rijk geornamenteerde balustrades zijn van de hand van Louis Majorelle. TIP: Vanaf de derde etage heb je een prachtig uitzicht. Elke 30 minuten wordt je gefêteerd op een prachtige geluids- en lichtshow. Je kunt ook gebruikmaken van de glazenloopbrug waar je als het ware de enorme kerstman in ruimtepak door de centrale koepel ziet zweven. Vervolgens weer naar buiten om je te laten betoveren door de prachtige kerstetalages van zowel Galeries Lafayette en Printemps. De eerste neemt je mee langs de werkplaats van de Kerstman waar het al het speelgoed wordt gefabriceerd en vervolgens wordt ingeladen in de ‘ruimteslee’ van de Kerstman. Verder maak je kennis met bekende personages uit disney, Pixar en Star Wars die de etalages tot leven laten komen. De drie etalages zijn een schepping van Bournilat en illustrator Léa Chassagne.

Galeries Lafayette Haussmann laat elk jaar weer een gigantische kerstboom zien onder de evenzo kleurrijke koepel die dateert uit 1912

TIP: Bezoek het nieuwe dakterras boven op het warenhuis waar je mede dankzij een glazen omheining een prachtig oneindig uitzicht hebt over Parijs. Bovendien installeert het warenhuis voor het eerst een echte rolschaatsbaan van 176 m² op het dakterras van de winkel. Tot en met 23 december 2021 kun je hier gratis terecht van 10.00 uur tot 20.00 uur.

De magische kerstetalages van Printemps vormen een traditie die al meer dan 150 jaar oud is. Dit jaar onthult Printemps Haussmann ‘de ongelooflijke Elfenfabriek’ ... 125 Kerstman elfjes vrolijken de kerstetalages op. Maar liefst elf eigenzinnige etalages zijn ontworpen en gedecoreerd door Aurélia Fronty. We krijgen een inkijkje in de postwerkplaats van de Kerstman maar ook de gastronomische werkplaats. Er is een heuse Elfenparade en bovendien, mede dankzij Chanel N° 5 – parfum, zien we de alchemisten aan het werk in het 'Atelier des Étoiles’ waar ze ook de mooiste Prada outfits ontwerpen. Kortom een groot Printemps-feest. Ook hier breng je een bezoek aan de binnenkant van het warenhuis. Daar begeef je je naar de zesde etage voor een pauze bij brasserie Printemps onder een glazen koepel, geheel in art nouveau-stijl en een van de mooiste van Parijs. De zogeheten ‘Charras Dome’, gebouwd in 1923 en maar liefst 42 meter hoog, is opgebouwd uit 3.185 glazen panelen. Ook hier weer een fraaie kerstboom, maar eerlijk gezegd kan die niet tippen aan die van Galeries Lafayette.

 

Brasserie Printemps

TIP: Sinds 22 september van dit jaar kun je ook een bezoek brengen aan de altijd verborgen ‘Binet Dome’ zelfs ouder dan de eerder genoemde ‘Charras Dome’. Deze is 13 jaar ouder en dateert uit 1910. Je komt er door de trap te nemen naar de zevende etage waar je terecht komt in de wereld van design en vintage. Vol met unieke merken gewijd aan, ja je leest het goed, tweede hands items of spullen die allemaal recyclebaar zijn. Printemps werkt samen met Marie Blanchet en haar collectief van experts om een exclusieve selectie over de hele wereld te vinden die een halve eeuw modegeschiedenis vertegenwoordigt; iconische en tijdloze items, uitzonderlijke kleding, accessoires, betaalbare producten, voor zowel mannen als vrouwen. Dankzij ‘Second Spring’ kun je hier designerstukken die je niet meer draagt laten omzetten in vouchers die je weer kunt besteden in het warenhuis. 

De 'Binet Dome' met een kunstwerk van Atelier Laps

Op de vloer van de 'Binet Dome' een tapijt, gesigneerd door street art kunstenaar Jordane Saget

Om deze nieuwe cyclus te vieren, werden kunstenaars uitgenodigd om het thema circulariteit op te pakken. Zoals een geleidend lint in de vorm van het oneindigheidsteken, ontworpen door Atelier Laps, op de vloer van de Binet Dome een tapijt, gesigneerd door street art kunstenaar Jordane Saget, het thema circulariteit symboliserend met suggestieve lijnen van bruggen tussen mensen en hun omgeving. De 12.000 origami-vogels, zijn ontworpen door ontwerper Charles Kaisin, om nog maar te zwijgen van de meeslepende installatie van straatkunstkunstenaar Romain Froquet bij de liften en de toiletten. De zogenaamde ‘Pont d'Argent’ is de verbinding tussen de koepel en het adembenemende dakterras met weer een ander uitzicht over Parijs en de prachtige met bladgoud behangen en feeëriek verlichte koepels van het warenhuis.

 

Boulevard Haussmann - Foto © Ronald Balder

Terug naar beneden, naar de uitgang. We vervolgen onze tour langs de etalages tot de hoek van rue du Havre. Hier steken we over en vervolgen de boulevard Haussmann terug tot aan de achterzijde van de Opéra Garnier. Zo krijg je prachtig zicht op de rijk versierde gevels van deze Parijse warenhuizen. We lopen zo richting de voorzijde van de Opéra via de rue Scribe en de rue Auber naar de place de l'Opéra en daar neem je schuin recht, de in feestverlichting gestoken, rue de la Paix, die uitkomt op een van de mooiste pleinen van Parijs de place Vendôme, zeker nu met de Kerst met haar indrukwekkende kerstbomen.  

 Place Vendôme - Foto © Ronald Balder

Nog een geheime tip: Langs deze route passeer je een aantal zeer luxe vijfsterren hotels. Niet bescheiden zijn en gewoon naar binnenlopen. Vaak zijn de interieurs van deze tophotels uitbundig versierd zoals, Le Grand Hotel aan de rue scribe 2, of Hotel Scribe, rue Scribe 1, Park Hyatt Paris-Vendôme, rue de la Paix 5 en het totaal vernieuwde paleishotel ‘De Ritz’ aan de place Vendôme 15. Let op het plein vooral op etalages van de andere luxe-iconen; beroemde juweliers zoals Cartier op nummer 23, Boucheron op 26, Van Cleef & Arpels op 22, Piaget op 16, Chaumet op 12, Dior op 8 en de iconische gouden gevel van koffermaker Louis Vuitton op nummer 2. Niet te missen het kerstchalet voor het Ritz Hotel met heerlijke zoete creaties van patissier François Perret.

 

Kerst volgens Chaumet

Keer terug naar het kruispunt van de Rue Saint-Honoré. Je kunt eerst de zuid-oost richting heen en weer bewandelen en vervolgens de lichtjesroute vervolgen in de noord-west richting.

Welke kant je ook kiest je blijft likkebaardend kijken naar de prachtige Kerst-etalages van onder andere  Isabel Marant op 354, Moynat lederwaren op 348.

In 1849 openden koffermakers Octavie en Francois Coulembier hun eerste zaak in Parijs. Zij bundelden hun krachten met Pauline Moynat, een specialiste in reisartikelen en openden hun winkel aan de avenue de l’Opéra. Het huis Moynat werd beroemd om zijn handgemaakte koffers speciaal voor auto’s. Mede dankzij technische innovaties, licht van gewicht en waterdicht dankzij het gebruik van guttapercha. Gom die wordt verkregen door het sap te koken van bepaalde bomen die alleen op Borneo, Maleisië en Nieuw-Guinea voorkomen; buigzaam en vezelachtig, niet zo elastisch als rubber maar een goede isolator.  Maison Moynat bestaat gelukkig nog steeds. De winkel heeft twee verdiepingen waarvan de bovenste is ingericht als een klein museum waar je kennis kunt maken met het unieke erfgoed uit de 19e eeuw.

 Koffermaker Maison Moynat sinds 1849

Reisplannen al gemaakt, dan gaan we verder naar Balenciaga op 336. Oversteken om weer aan de overzijde terug te gaan doe je bij de rue du 29 Juillet. Prachtig kersttafels kun je ontdekken bij Christofle op 221, ernaast zit Paul Smith zodat de heren ook een beetje aan hun trekken komen. Dan mogen de dames weer en wel bij Stella McCartney op 231.

Bij koffers en tassen denken we al snel aan het luxe merk Louis Vuitton maar ik laat je nu even stil staan bij een van de oudste en nog steeds bestaande koffermerken van Parijs; Maison Goyard, gesticht in 1792 door Pierre-François Martin, toen nog met de naam Maison Martin. Het huis Martin werd al snel een favoriet bij de Franse aristocratie, en kreeg uiteindelijk de prestigieuze tittel van hofleverancier van Maria Carolina Ferdinande Louise van Bourbon-Sicilië, hertogin van Berry. In 1834 verhuisde het huis van de rue Neuve des Capucines nummer 4 naar de rue Saint-Honoré 347. Hoewel het postadres veranderd is in rue Saint-Honoré 233 in 1856, vanwege een nieuw straatnummeringssysteem, is de locatie nog altijd dezelfde gebleven.  In 1845 maakte de jonge François Goyard zijn entree als leerling. Toen de eigenaar in 1852 overleed nam Goyard de leiding van het bedrijf over. Hoewel het merk Goyard bekend staat om een zekere mate van geheimhouding weten we de namen van beroemde klanten. De hertog en hertogin van Windsor kochten hun eerste kofferset in 1939. Maar ook royalty’s waaronder de Grimaldis, de Maharadja van Kapurthala, de Aga Khan, prinses Radziwill en de prins en prinses von Fürstenberg waren graag geziene klanten. Tegenwoordig zien we de iconen van het heden met koffers en tassen van het Huis Goyard: Victoria Beckham, Carla Bruni-Sarkozy en rapper Kanye West die zelfs een videoclip opnam in de Goyard winkel.

 

De etalage van Maison Goyard, gesticht in 1792 - Foto © Atelier 2A

We steken nu de rue Castiglione over. Schuin aan de overkant (links) het vijf-sterren hotel The Westin Paris, rue de Castiglione 3.  Weer in de rue Saint-Honoré passeren we het zeer trendy hotel, Hôtel Costes op 239, links en rechts weer luxe-iconen met etalages om van te smullen. Bij komen kun je even in de bar van het super de luxe Mandarin hotel op 251 waar een kamer meer kost dan €1.000 per nacht. Het hotel is omgeven door namen als Armani, Brioni, Alexander Mcqueen, Balmain, Chloé en Moschino. En woorden kom je te kort op de hoek van de rue Cambon met tegen over elkaar Chanel en Dior met een over de top aankleding, overigens ook aan kleding! De kerk is de Église Notre-Dame-de-l'Assomption.

 Kerst volgens Dior en Chanel, rue Saint-Honoré - Foto's © Ronald Balder

We vervolgen onze weg langs Fendi, Céline, Guerlin, Christian Louboutin, Valentino, Max Mara, tot aan de rue Royale waar je een prachtig vergezicht hebt op de fraai verlichte Madeleine kerk (helaas nog in de steigers). Neem even de moeite om de prachtige en rijk versierde Cité Berryer te bezoeken (overzijde rechts) herkenbaar aan de kroonluchters met de gouden lampenkapjes. Keer weer terug naar de drukke rue Royale en vervolg je route via de eveneens fraai verlichte rue du Faubourg-Saint-Honoré vol met wéér chique modezaken en feestelijke etalages, waaronder die van Gucci, Dolce et Gabana, Prada, Hermès, Cartier, Boucheron Yves Saint Laurent en zo kan ik nog een hele tijd doorgaan.

 

De winkel van Hermes aan de rue Faubourg Saint-Honoré - Foto © Ronald Balder

Deze lange winkelstraat uitlopen tot de kruising met de avenue Matignon. Terloops passeer je aan de linkerzijde het paleis van de Franse President Macron, het Élysées. We nemen links de avenue Matignon (sorry, even een donker en saai stukje) die ons brengt naar de Rond Point des Champs Elysées Marcel Dassault, alwaar je het mooiste uitzicht hebt op de gehele avenue des Champs Elysées, met aan het ene uiteinde de Arc de Triomphe en aan het andere uiteinde place de la Concorde. Niet voor niets noemen ze dit 'La Voie Triomphale'.

De ‘Illuminations Flamboyance’ kleuren dit jaar de Champs Elysées in het rood

 

Het officiële kerstseizoen in Parijs begint natuurlijk niet voordat de kerstverlichting op de Champs Elysées is ontstoken. Dit gebeurde 21 november 2021 en natuurlijk, zoals de traditie betaamt, weer door een (Franse) beroemdheid. Na Marion Cotillard (2008), Charlotte Gainsbourg (2009), Mélanie Laurent (2010), Audrey Tautou (2011), Diane Kruger (2012), Laetitia Casta (2013) en Omar Sy (2014). In 2015 slechts 5 dagen na de aanslagen op vrijdag 13 november werd terecht besloten om de verlichting te ontsteken zonder enige ruchtbaarheid. De filmster Jean Dujardin, die vooral bekend was geworden door zijn rol van George Valentin in de film The Artist (2011), wat hem een Oscar opgeleverde voor beste acteur, liet het terecht afweten. Wereldkampioen judo Teddy Riner (2016) actrice Lily Rose Depp, de 18 jarige dochter van Vanessa Paradis en Johnny Depp (2017). In 2018 was de eer aan de inmiddels overleden couturier, artistiek directeur van Chanel en Fendi, fotograaf en regisseur; Karl Lagerfeld. De actrice Ludivine Sagnier in 2019 en zangeres Louane in 2020. Ook in 2021 werd gekozen voor een zangeres Clara Luciani, schijnbaar bekend van haar chanson ‘Respire’ een hymne van ontsluiting en herontdekte vrijheid aldus de krant Le Monde. (Mijn keuze zou zijn gevallen op Barbara Pravi. die internationaal doorbrak met haar tweede plaats op het Eurovisie Songfestival met ‘Voila’). Vanzelfsprekend werd Clara Luciani weer omringd door de burgemeester van Parijs, Anne Hidalgo, maar ook door de voorzitter van het Champs-Elysées-comité, Marc-Antoine Jamet. 

De Champs Elysées trekt jaarlijks 26 miljoen bezoekers waarvan 500.000 gedurende de feestdagen. Met een druk op de knop ontstak de zangeres de verlichting van 400 bomen langs de 2,2 kilometer lange avenue. De verlichting brandt elke dag van 17.00 uur tot 02.00 uur. Op 24 en 31 december de hele ochtend en de gehele nacht. De energierekening voor deze 7 weken van feestverlichting, bestaande uit 1 miljoen ledlampen, is gelijk aan het stroomverbruik van slechts één Parijs gezin, bestaande uit 4 personen, gedurende 1 jaar, aldus de trotse burgemeester Anne Hidalgo. De ‘Illuminations Flamboyance’ kleuren dit jaar de Champs Elysées in het rood.

 

Dior avenue Montagne - Foto ©  Ronald Balder

Natuurlijk kun je de hele avenue links en rechts bewandelen, maar je moet zeker de avenue Montaigne (in het verlengde van de avenue Matignon) niet vergeten met het absolute hoogtepunt het pand van Dior. Het is al met al een aardige tippel maar een die je altijd zal bijblijven.

 

Kerstmarkten

Ik moet u bekennen mijn minst favoriete onderwerp. Te toeristisch, te commercieel, te veel spullen die niets met kerst te maken hebben en vaak weinig of geen sfeer. Maar ik laat het graag aan u over. Ik noem er een paar. TIP: Openingstijden afhankelijk van Covidmaatregelen in Frankrijk. Dus controleer steeds de website van de Nederlandse Ambassade in Frankrijk. 

Marché de Noël in de Jardin des Tuileries: (Sinds een aantal jaren is deze in de plaats gekomen van de Kerstmarkt op de Champs Elysées) Geopend tot 2 januari 2022 van 11.00 uur tot 23.45 uur en tot 12:45 uur in het weekend. Metrostation Concorde, lijn 1, 8, 12. 

Marché de Noël de la Canopée des Halles. Metrostation Chatelet, lijn 1, 4, 7, 11, 14 (let op dit is het grootste en drukste metrostation van Parijs. TIP: Ik adviseer om metrostation Les Halles te nemen. Lijn 4. 

Marche de Noël Alsacien op het Gare de L'Est. Let op; deze markt is geopend tot en met 17 december. Metrostation: Gare de l'Est, lijn 4, 5, 7. 

Kerstmarkt bij de Notre-Dame-kathedraal. 23 quai Montebello, square René Viviani. Geopend tot en met 25 december. Metrostation Cité, lijn 4. 

Kerstdorp Eiffeltoren, terug op de Champs de Mars. Geopend tot en met 1 januari 2022. Metrostation Bir Hakeim, lijn 6 of Trocadero, lijn 6,9.

TIP: Iets verder lopen maar je hebt vanuit hier wel een riant uitzicht op de Eiffeltoren vanaf de esplanade voor het Palais de Chaillot. 

Marche de Noël La Défense : Op de Parvis de la Défense tot en met woensdag 29 december. Metrostation La Défense, lijn 1

Een verlicht bos op place de l'Hôtel de Ville: ‘Paris Scintille’ - Foto © Mairie Paris

Een idee gelanceerd door de stad Parijs, het voorplein van het ‘Hôtel de Ville’ zal letterlijk veranderen in een verlicht bos. Vanaf 3 december wordt de gevel van het stadhuis aangekleed met een ‘fonkelende’ projectie van sneeuwvlokken. Het plein vol met houten chalets met fraaie houten dieren gesneden door de houthakkers van de stad zelf. Kerst figuranten zorgen voor een magische muzikale sfeer. Natuurlijk zullen ook hier de pretzels, wafels, glühwein en andere kerst lekkernijen niet ontbreken. Om dit kerstepos in stijl af te sluiten, krijgen de kleine Parijzenaars de mogelijkheid om gratis de houten paarden te berijden in de twee carrousels die op het voorplein van het stadhuis zijn geïnstalleerd.

Bercy Village - Foto's © Ronald Balder

 

Must do, Must see: 'Le Festival du Merveilleux'

Hoewel Bercy Village nogal ver van het stadscentrum ligt, kan ik je deze plek in het bijzonder aanbevelen. Want op weg naar het het Musée des Arts Forains passeer je Bercy Village, zoals elk jaar weer kunstzinnig verlicht. 1.200 Hangende paraplu's, geïnspireerd op Mary Poppins, 200 meter lang en 6 meter breed, vormen een betoverende wandeling die leidt naar een  gigantische kerstboom versierd met weer een dertigtal parasols. Dit alles gecreëerd door Patricia Cunha. Hier kun je trouwens ook heerlijk lunchen, dineren of gewoon genieten van een goed glas wijn in een van de vele restaurantjes, gevestigd in de gerestaureerde wijnpakhuizen. Op de binnenplaats, geplaveid met meer dan 17.000 oude straatstenen en een oude spoorbaan, zie je duidelijk de sporen van een rijk wijnverleden.

 

Le Festival du Merveilleux

Slechts één keer per jaar krijg je de kans om als 'gewone' bezoeker binnen te kijken in een van de best bewaarde geheimen van Parijs. Een juweeltje, dat alléén tijdens de  kerstperiode geopend is voor het publiek. Normaal kun je hier uitsluitend terecht op afspraak. Het is gevestigd op een van de mooiste verborgen stukjes Parijs en gevestigd in de oude wijndepots van Bercy (12e). Het Musée des Arts Forains gesitueerd in een kwadrant, tussen de rue des Pirogues de Bercy, rue Baron le Roy, avenue des Terroirs de France en de rue l'Heureux. 1,5 Hectare groot en inmiddels benoemd tot cultureel erfgoed. In een van de voormalige wijnmagazijnen,  gebouwd door een leerling van Eiffel, is het kermismuseum gevestigd. De Fransman Jean-Paul Favand verzamelde gedurende 35 jaar duizenden zeldzame objecten, daterend van 1850 tot 1930, uit de wereld van; kermissen, entertainment, variété, theater en music hall. Het is een van de belangrijkste particuliere kermis kunstcollecties van de wereld, zo uniek, dat het zelfs als decor diende in de heerlijke film van Woody Allen, 'Midnight in Paris'.

 

Musée des Arts Forains 

Het zeer bijzondere interieur van het Musée des Arts Forains zal bij wijze van uitzondering worden open gesteld van 10.00 uur tot 18.00 uur voor het publiek van 26 december 2021 tot en met 1 januari 2022, waar je kunt kennismaken met de dromerige en surrealistische fantasiewereld van de kermis tijdens 'Le Festival du Merveilleux'. Verder heb je ook de unieke kans om een bezoek te brengen aan de Venetiaanse kamers (Salons Vénetiëns) het Théâtre du Merveilleux en de nieuwe magische spiegelzaal 'Le Magic Mirror'. Dit paviljoen dateert uit 1925, gebouwd in exotische houtsoorten, waaronder mahonie, is een van de nog zes resterende originelen in de wereld. De binnenplaatsen tussen de depots zijn helemaal in kerstsfeer met grote houtvuren en optredens van diverse variété artiesten, dit alles geheel in de stijl van de Belle Epoque het Parijs van 1900. Vooraf online kaarten bestellen is een must.

 

Het festival van licht

‘Espèces en voie d'illumination’, het is de naam van het lichtfestival in de Jardin des Plantes. Maak een spectaculaire reis door de tijd en reis 600 miljoen jaar op één avond met deze meeslepende nieuwe nachtwandeling, gewijd aan de evolutie van het leven. Tot en met 29 januari 2022 kun je wandelen onder de sterren langs reusachtige , dinosaurussen. De wandeling ‘L'Évolution en voie d'illumination’ begint op place Valhubert, waar gigantische lantaarns diersoorten uitbeelden die inmiddels verdwenen zijn.

Het festival van licht

De ontdekkingstocht kan beginnen om 18.00 uur tot en met 23.00 uur (laatste toegang om 21.30 uur) en de entree is € 12 tot € 15 per persoon. Ook hier is het te adviseren om vooraf, online, je kaarten te bestellen. Elke avond geopend met uitzondering van 24 en 31 december. Metrostation Gare Austerlitz, lijn 5, 10.

 

Dus mocht je het nog niet gedaan hebben dan is het hoog tijd om nu plannen te maken om je Kerst dit jaar toch maar door te brengen in Parijs. Want zeer waarschijnlijk zal alles in  Nederland om 17.00 uur moeten sluiten. Echter Parijs bruist, Parijs leeft en je ontdekt de vele voordelen. Allereerst is er een keur van evenementen die ook op zaterdag 25 december, de eerste kerstdag, gewoon geopend of te zien zijn. Verder zijn alle restaurants, met uitzondering van de typische familierestaurants, geopend zonder verhoogde prijzen. Daar moet je in Nederland eens om komen. Ook op zondag 26 december, tweede kerstdag, zijn restaurants en musea gewoon geopend (vaak is vooraf reserveren wel gewenst). De Fransen vieren kerstavond (24e), de avond voor de eerste kerstdag, met een familiediner in een restaurant. Op die avond is reserveren in een restaurant een must en dan gelden er wel degelijk verhoogde prijzen.

EIFFEL

Op 28 oktober 2021 ging hij in Nederland in première, de film EIFFEL, over de bouw van de Eiffeltoren, de creatie van ingenieur Gustave Eiffel (1832-1923). Het heeft als het ware tot 2020 / 2021 geduurd alvorens de Fransen effectief een internationale film maakten over de bouw en de romantiek achter de Eiffeltoren. Als een gepassioneerd lief-hebber van Parijs moest ik de film natuurlijk gaan zien, alhoewel ik van de vooraf gelezen recensies niet lyrisch werd: Een historisch gegeven waar een romance aan de haren wordt bijgesleept met als gevolg een hoop middelmatigheid – Je voelt gewoon aan alles dat de makers van deze film naarstig op zoek zijn geweest naar een lekker commercieel kader om dit verhaal te vatten – Wie zin heeft in drakerige romantiek zit helemaal goed bij deze zwierige reclamespot voor de Franse hoofdstad – Een muffe cocktail met schaamteloos kitscherige liefdes-beslommeringen – Een gemiste kans, deze uit de lucht gegrepen keukenmeidenroman – Wat een zoete romantische komedie – Een gemiste kans want met de allure van de stad van de liefde moet je het toch beter doen. Tony French Meller verzint banale romantiek als inspiratie voor de Eiffeltoren.

Bronnen: Film Totaal, Volkskrant, Trouw, NRC, De Telegraaf, IMDb - Foto © Pathé

 

Even voor de duidelijkheid, het zijn niet mijn woorden, want ik ging er natuurlijk naar toe met mijn Parijse roze bril op. Eiffel is alles behalve een slechte film, alleen volgt de film net iets te veel het romantische spoor. De romantische ader neemt te veel ruimte in met een proces dat permanent verweven is tussen twee tijdperken met een overvloed aan flashbacks. Maar de beelden over het tot stand komen van hèt beroemdste fallussymbool van Frankrijk zijn episch te noemen. Met behulp van de nodige CGI, Computer Generated Imagery worden de verschillende stadia van het bouwproces van de toren schitterend in beeld gebracht. CGI wordt veel gebruikt voor video games maar ook voor films. Een bekend voorbeeld is de film Hugo geregisseerd door Martin Scorsese. die zich afspeelt in het Parijs zo rond 1930. Hugo Cabret is een 12-jarige weesjongetje dat in de muren van het treinstation Gare Montparnasse woont. Begin 2012 won Martin Scorsese met Hugo de Golden Globe voor beste regisseur. De film werd ook genomineerd voor elf Academy Awards (Oscars) in 2012, waarvan het er uiteindelijk vijf in de wacht sleepte. Maar ik dwaal af.

Foto © Pathé 

 

Een stalen monument voor de liefde

De film begint in 1858 bij de bouw van een spoorbrug over de Garonne in de Franse stad Bordeaux. De brug, ontworpen door Stanislas de la Laroche-Tolay en Paul Régnauld wordt gebouwd onder leiding van civiel ingenieur Gustave Eiffel. Daar ontmoet Eiffel de mooie Adrienne Bourgès op een soiree van een van de geldschieters van de brug. Via flashbacks leren we hoe de jonge Gustave haar het hof maakt maar toch het huwelijksbootje mist. Na een succesvolle samenwerking met Frédéric-Auguste Bartholdi, waarvoor hij het skelet van het  Vrijheidsbeeld verzorgde, ligt de wereld aan zijn voeten. De Franse overheid vraagt hem om mee te dingen naar een ontwerp voor de Wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs. Het moet iets spectaculairs worden maar Eiffel houdt zich liever bezig met het ontwerpen van de metro.

Met behulp van Computer Generated Imagery worden de verschillende stadia van het bouwproces van de toren schitterend in beeld gebracht - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Het ontwerp van de Eiffeltoren kwam in de eerste plaats van twee van zijn medewerkers Maurice Koechlin en Émile Nouguier. Eiffel zelf vond het ontwerp lelijk, en het zou volgens hem ook niet kunnen worden uitgevoerd binnen het budget van anderhalf miljoen franc dat de gemeente Parijs in het vooruitzicht had gesteld. Dan ontmoet Eiffel op een diner met hoogwaardigheidsbekleders zijn oude liefde Adrienne waar hij, om haar te imponeren een bezielend betoog houdt over een toren van 300 meter, geheel van staal, een structuur die voor iedereen toegankelijk zal zijn, rijk en arm, geen klassenverdelingen meer.

De beelden over het tot stand komen van hèt beroemdste fallussymbool van Frankrijk zijn episch te noemen - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Daarna volgt de film de bouw van de Eiffeltoren met indrukwekkende beelden van de steunpoten van de toren die gecreëerd worden in een leeg veld vlakbij de Seine. De film maakt niet de fout om de bouw van de toren slechts als een decor te behandelen. Er wordt uitgelegd hoe de constructie in elkaar zit en zo wordt het nog eens duidelijk wat een ongelofelijke prestatie het is geweest. De Eiffeltoren verrees in twee jaar zonder elektrisch gereedschap of computers of bouwkranen. Mannen die op duizelingwekkende hoogte klinknagels in het metaal slaan, de kolossale delen die op de millimeter nauwkeurig tegen elkaar aan gemanoeuvreerd worden. Vooral de scènes waarin de voeten van de toren voorbestemd lijken te zinken in moeras en modder en de spanning, om je adem bij in te houden, rond het ingenieuze op zand gebaseerde systeem dat bedoeld is om de hele structuur goed uit te lijnen, zijn werkelijk spectaculair verfilmd.

De hoofdrollen worden gespeeld door Romain Duris & Emma Mackey - Foto © Pathé - 2021- WW Entertainment

Filmlocaties

De hoofdrollen worden gespeeld door Romain Duris als Gustave Eiffel en Emma Mackey als Adrienne Bourgès. De ‘A’ van Adrienne vertegenwoordigt natuurlijk de vorm van de Eiffeltoren. Gelukkig heette ze niet Yvette, want dan weet ik niet hoe de toren het zou hebben volgehouden. Maar dat terzijde. Tijdens het kijken van de film ben ik steeds op zoek of ik locaties herken waar de film is opgenomen.

Het zicht op de bouw van de toren is steeds te zien vanuit de hoek van rue de l’Université en de avenue de La Bourdonnais van waaruit je heden ten dage nog steeds een prachtig uitzicht hebt op de ‘IJzeren Dame’.

Het interieur van brasserie Floderer - Foto Guild of Saint Luke

 

Het restaurant waar Eiffel dineert met zijn dochter is de beroemde brasserie Flo. De geschiedenis van brasserie Floderer gaat terug tot 1861 toen Jean Voitenleitner een opslagplaats voor bier begon in de Cour des Petites Écuries. De huidige inrichting stamt uit de tijd toen een zekere Floderer de zaak overnam en grondig verbouwde. Donkere lambriseringen, ramen met glas-in-lood waardoor je niet naar buiten kunt kijken geven het restaurant een intieme sfeer. De wanden en de plafonds zijn beschilderd met landschappen uit de Elzas. Het restaurant met twee eetzalen ligt verscholen in een binnenplaats achter een poort in de rue du Faubourg Saint in de cour des Petites Écuries in het 10e arrondissement.

 De weelderige binnentuin van het Petit Palais

De locatie waar alle kanshebbers hun idee presenteren voor de Wereldtentoonstelling van 1889 is opgenomen in de weelderige tuin van het Petit Palais aan de avenue Winston-Churchill in het 8e arrondissement. Hier wordt bekend gemaakt dat de keuze is gevallen op het idee van Gustave Eiffel; de bouw van een 300 meter hoge stalen toren.

 Le Shack Parijs - Foto’s  © Le Shack Paris

Eiffel gaat vervolgens aan de slag in zijn kantoor en brengt de nodige verbeteringen aan, aan het oorspronkelijke ontwerp van Maurice Koechlin en Émile Nouguier. Deze scenes zijn opgenomen in ‘Le Shack’, een cultureel centrum gelegen in de impasse Sandrié tussen de rue Scribe en de square de l’Opera-Louis Jouvet, in het 9^e arrondissement. Het gebouw zelf, dat in 1892 werd gebouwd, is een ontwerp van niemand minder dan Gustave Eiffel, toen het in opdracht van Henri Fèvre werd gebouwd om de uitgeverij van Calmann-Lévy te huisvesten. Er is zelfs een wenteltrap die liefkozend 'Eiffeltrap' wordt genoemd vanwege zijn smalle toegang en laag plafond. Gustave Eiffel was namelijk zelf maar  164 cm groot.

De oude fabriek van Christofle - Foto © Google street view

Foto © Commission du Film d'Île-de-France

Voor de opnames van de staalfabrieken van Eiffel viel de keuze op de vroegere werkplaatsen van Christofle, aan de rue Ambroise Croizat in Saint-Denis. De Christofle bestek- en goudsmidfabriek werd opgericht in 1842 in de rue de Bondy in Parijs. De fabriek in Saint-Denis werd geopend in 1876, op een terrein gelegen tussen het Canal Saint-Denis en een spoorlijn. Het was eerst een klein ambachtelijk bedrijfje maar groeide uit tot groot industrieel bedrijf. De fabriek sluit in 2007 om te verhuizen naar een andere fabriek in Yainville (Normandië). De panden van Saint-Denis zijn sinds 2007 geklasseerd als historisch monument. De plaats wordt momenteel verhuurd aan bedrijven of voor filmopnames in afwachting van restauratie.

 Parc Monceau

Om politici, bankiers en het volk gunstig te stemmen, zoekt Eiffel contact met een oude schoolvriend, inmiddels een gerenommeerd journalist. Die blijkt echter getrouwd met Adrienne, Gustavs grote liefde van lang geleden, die plotseling uit zijn leven verdween. Opnieuw verliefd gaat hij op zoek naar haar woonhuis. Deze scenes zijn opgenomen in het Parc Monceau, gelegen in het 8e arrondissement. Het park was eigendom van Louis Philippe Joseph d'Orléans, Hertog van Chartres en werd ontworpen door Louis Carrogis in 1769. De opnames worden gemaakt aan de allee de la Comtesse de Ségur en de allee Jacques Garnerin.

 Hôtel de Castries - Foto Wikimedia

Andere binnen scenes zijn gedraaid in het vroegere Ministerie van Landbouw, later het Ministerie van Volkshuisvesting; het Hôtel de Castries, een Hôtel particulier, gelegen in het 7e arrondissement aan rue de Varenne 72. Het hotel werd oorspronkelijk gebouwd in de late 17e  eeuw door Jean Dufour, seigneur de Nogent. Vanaf 1946 werd het de zetel van verschillende ministeries van de Franse Republiek (Landbouw, Ambtenarenzaken, Stad, Ruimtelijke Ordening, Solidariteit). Vanaf mei 2017 herbergde het de kantoren van het Ministerie van Territoriale Cohesie (Le ministère de la Cohésion des territoires et des Relations avec les collectivités territoriales), verantwoordelijk voor de uitvoering van het regionaal planningsbeleid in Frankrijk. Een van de 16 ministeries onder PM Jean Castex.

 

Dan nu het ware verhaal

Gustave Eiffel is op 15 december 1832 in Dijon geboren en studeerde in Parijs aan de École centrale des Arts et Manufactures, met als hoofdvak scheikunde, waarin hij op 23 jarige leeftijd afstudeert. Door zijn werk bij onder andere de Compagnie des Chemins de Fer de l'Ouest en de Compagnie Belge de Matériels de Chemin de Fer, doet hij ervaring op in het bouwen van bruggen, stations en metalen skeletbouw. Eiffel blijkt niet alleen een briljant ingenieur te zijn, maar ook iemand met een uitgesproken gevoel voor commercie. In 1884 wordt er al gewerkt aan plannen voor een groots monument voor de wereldtentoonstelling van 1889, dat het eeuwfeest van de Franse revolutie van 1789 moet markeren. Eiffel was in die tijd eigenaar van Eiffel en Cie, en was een van de weinige die het principe van het bouwen van stalen constructies onder de knie had. Het waren de twee hoofdingenieurs van Eiffel en Cie; Maurice Kœchlin en Emile Nouguier, die met een stoutmoedig plan kwamen voor de bouw van een metalen toren van 300 meter, gelijk aan het symbolische getal van duizend voet.

 

Gustave Eiffel (1832 - 1923)

Op 18 september 1884 kwam het patent nr. 164364 op naam te staan van Eiffel, Kœchlin en Nouguier, bij het Institut National de Propriété Industrielle. De inmiddels beroemdste ingenieur ter wereld bleek ook een vooruitziend zakenman te zijn. In ruil voor een procent van de totale bouwkosten kocht Eiffel het exclusieve eigendomsrecht van het patent van zijn twee hoofdingenieurs in 1886. In januari 1887 tekende Eiffel een overeenkomst met de Franse overheid, waardoor hij een vergunning kreeg om gedurende twintig jaar de toren onder eigen naam te exploiteren, plus een subsidie van 1,5 miljoen Franse Franc. De overige gelden voor de 7,8 miljoen Franse franc, die benodigd waren voor de bouw van de toren, betaalde hij voor de helft uit eigen vermogen en de andere helft werd geleend bij drie banken. 

Op 14 februari 1887 wordt een open brief gepubliceerd in de Franse krant, Le Temps: "Wij, schrijvers, schilders, beeldhouwers, architecten, liefhebbers, van de schoonheid onze stad Parijs, protesteren met al onze kracht, uit naam van de miskende Franse smaak en uit naam van de Franse kunst en geschiedenis, tegen de  bouw in het hart van onze hoofdstad van deze nutteloze en monsterlijke Eiffeltoren, een aantasting van onze goede smaak en nu reeds omgedoopt tot Toren van Babel. Was getekend Guy de Maupassant, Sully Prudhomme, De Graaf van Lisle, Paul Verlaine, en Alexandre Dumas.

Parijs in de Belle Epoque

Enkele dagen later, op 28 januari 1887, ging de eerste schop de grond in. Het duurde slechts zes maanden om de funderingen te bouwen en 21 maanden, om de geprefabriceerde metalen delen op zijn plaats te brengen. De fabriek van Eiffel, in Levallois Perret, fabriceerde onder leiding van 40 ingenieurs en tekenaars, de 18.038 metalen onderdelen waaruit de toren bestond. Het metaal werd geleverd door de ijzerfabriek van Dupont et Fould uit Pompey in de provincie Meurthe et Moselle. Alle metalen onder-delen werden op de tiende millimeter nauwkeurig voor-geponst met klinknagelgaten, zodat ze op locatie aan elkaar konden worden bevestigd met klinknagels, eveneens uit eigen fabriek. 

2,5 Miljoen klinknagels waren nodig voor de bouw van de Eiffeltoren. Alleen al voor het monteren van de klinknagels was een team van vier man nodig. Een om ze roodgloeiend te verhitten, twee om ze bij de voorgevormde kop in de gaten te plaatsen en te houden en de vierde om de klinknagel aan de achterzijde plat te slaan. Als de verhitte klinknagels afkoelden krompen ze en trokken zo de onderdelen strak tegen elkaar. De eerste verdieping werd bereikt op 7 december 1887, de tweede op 15 augustus 1888 en de toren werd voltooid op 31 maart 1889. Tijdens de wereldtentoonstelling van 1889 werd de toren bezocht door 2 miljoen mensen en de kosten van de bouw werden al tijdens de tentoonstelling zelf terugverdiend. Eiffel, toen 57 jaar was op slag multi-miljonair. Om te voorkomen dat de Eiffeltoren zou worden afgebroken in 1910, wanneer zijn huurovereenkomst afliep, begon Eiffel met allerlei natuurkundige experimenten. De toren fungeerde al als meteorologisch waarnemingsstation en werd 10 jaar later gebruikt voor militaire toepassingen op het gebied van draadloze telegrafie. Met de installatie van een permanent radiostation in 1906 werd het voortbestaan van de toren bezegeld. Op 1 januari 1910 werd de huurovereenkomst met Eiffel verlengd met 66 jaar. De dichter Guy de Maupassant vond het gezicht op de Eiffeltoren zo erg dat hij altijd in het Restaurant Jules Verne op de tweede verdieping at. “De enige plek in de stad waar hij het ding niet hoefde te zien”.

( Bron: La Tour de trois cents Mètres par Gustave Eiffel, 1900)

 De beroemde spiraalvormige trap

Ook na zijn dood op 27 december 1923 blijft de Eiffeltoren een absolute 'money maker'. Niet alleen vanwege de bijna 7 miljoen bezoekers per jaar. Sinds 1889 hebben al 300 miljoen mensen de Eiffeltoren bezocht. Ruim een op de vier toeristen brengt een bezoek aan de Eiffeltoren en Parijs trekt jaarlijks zo'n 23 miljoen toeristen (Bron: Mairie de Paris 2017) Een andere bron van inkomsten komt uit een heel andere onverwachte hoek. Namelijk het schroot, dat vrijkomt bij de noodzakelijke restauraties van de 123 jaar roestige oude 'ijzeren dame'. Dit ondanks het feit dat de toren elke zeven jaar wordt geschilderd. 

Zo werd in 1983 de beroemde spiraalvormige trap ontmanteld, die liep van de tweede naar de derde etage waar Eiffel's privéappartement was gevestigd. De trap werd voor het eerst beklommen door Gustave Eiffel, op 31 maart 1889, de dag van de inauguratie van de toren, voor het hijsen van de Franse vlag op 300 meter hoogte. De trap werd onderverdeeld in 24 stukken en werden op veilingen verkocht voor prijzen tussen de € 80.000 en € 552 750. Delen van de trap zijn aangekocht door de Parijse voorstad Nogent sur Marne, Musee d'Orsay en Musée de la Villette te Parijs en het Museum van de geschiedenis van de spoorwegen in Janville-Nancy. Maar ook het Nederlandse ICT bedrijf Eiffel heeft sinds 2007 een deel van de beroemde trap in zijn bezit. "Deze trap staat symbool voor het feit dat wij ons bedrijf naar nog grotere hoogtes willen brengen", aldus de directeur Erik Kurvers.

 Een indrukwekkend uitzicht op de Eiffeltoren heb je vanaf de avenue Wilson

Vanaf 2021 wordt de Eiffeltoren weer helemaal opnieuw overgeschilderd. De toren is sinds zijn opening in 1889 al 19 keer overgeschilderd en wisselde verschillende malen van kleur van Venetiaans rood naar bruin. De ‘IJzeren Dame’ krijgt nu een geelbruine kleur in drie tinten, speciaal voor de Olympische Spelen in Parijs van 2024. Donker bij de voet, het lichtst bij de top, zodat de toren van een afstand gezien een uniforme kleur heeft. De klus gaat zo’n drie jaar duren omdat zo’n 250.000 m² met de hand geschilderd moet worden. 

Een holle kandelaar, een trap naar de eeuwigheid, de toren van Babel of volière van de wereld: Hèt symbool van Parijs. In de 132 jaar van zijn bestaan verguisd en verheerlijkt. Parijzenaars begroeten overigens elk nieuw monumentaal werk in hun stad met een mengeling van afgrijzen, kritiek en ontsteltenis die een paar jaar duurt, waarna het een dierbaar nationaal symbool wordt. De Eiffeltoren is daarvan inmiddels een perfect voorbeeld. De toren is nu een onmisbaar onderdeel van de Parijse skyline. Middelpunt van ontelbare foto’s en schilderijen en de rode draad in even zo vele chansons. Het icoon van Parijs en het meest herkenbare gebouw van de wereld, zelfs voor mensen die de toren nog nooit in het echt hebben gezien.