Regelmatig
schrijf ik in mijn blogs over de voortang van de ‘Grand Paris Express’. De
Grand Paris Express bestaat uit een fundamentele heroverweging, herontwerp en
focus op het openbaarvervoernetwerk op de schaal van het grootstedelijk gebied
de metropool Grand Paris die bestaat uit 131 gemeenten, waaronder Parijs zelf.
Het doel van deze oefening is om Grand Paris te voorzien van één multimodale
vervoersoplossing, meer geïntegreerde vervoersdiensten, en zo een model van
polycentrische ontwikkeling te ondersteunen, een stad die is opgebouwd uit
meerdere centra. Op de lange termijn zal het nieuwe transportnetwerk naar
verwachting het bruto binnenlands product van de regio île de France met meer
dan 100 miljard euro doen toenemen en 115.000 nieuwe banen moeten creëren. Wat
weinigen weten is dat Nicolas Sarkozy op 26 juni 2007 de basis legde voor het
grootste infrastructuur project van Europa, de lancering van ‘Métropole du Grand
Paris’.
‘Métropole du Grand Paris’ in cijfers:
Vier nieuwe
metrolijnen (lijn 15, 16, 17 & 18) plus 2 verlengingen van bestaande lijnen
(lijn 11 & 14)
200 km nieuwe
spoorlijnen, hierdoor zou de huidige metro (214 km), die voornamelijk de 20
arrondissementen binnen de Parijse ringweg bedient, in omvang bijna verdubbelen.
68 gloednieuwe
onderling verbonden stations.
15 jaren van
constructie, 2016 tot 2030.
2 miljoen
passagiers per dag, tegen 2035 ongeveer 3 miljoen.
Elke 2 à 3
minuten een trein.
Volledig
automatisch metrosysteem.
90% van de
lijnen wordt ondergronds aangelegd.
Totale kosten worden geraamd op 35,6 miljard euro.
Een visie
uit de 19e eeuw
Die zelfde
visie was er ook midden 19e eeuw voor lijn 6. Het waren de Franse
ingenieurs Brame en Flachat, van de spoorwegmaatschappij Paris-Saint-Germain,
die in 1855 met het idee kwamen, om een gesloten ondergronds netwerk aan te
leggen van Gare du Nord naar de markthallen in het centrum van Parijs. Dit om
de aanvoer van goederen naar de 'Buik van Parijs' efficiënter te laten
verlopen. Waren deze plannen direct uitgevoerd, dan was Parijs de eerste stad
in de wereld met een metro. Echter, het duurde een halve eeuw voordat de eerste
metrolijn werd geopend en wel op 19 juli 1900. Speciaal aangelegd voor de
wereldtentoonstelling. London was in
1863 de eerste stad met een metro, gevolgd door New York in 1868 en Glasgow en
Budapest in 1896.
Werkzaamheden voor lijn 6 - juni 1907
Tijdens de
'Exposition Universelle' van 1900 werd de eerste lijn van de 'Métro de Paris'
in gebruik genomen. Lijn 1, geopend op 19 juli 1900, 10,3 kilometer lang en
liep geheel ondergronds van Porte Vincennes naar Porte Maillot. Het project
stond onder leiding van ingenieur Fulgence Bienvenüe, die later geëerd is met
een metrostation: Montparnasse-Bienvenüe. 17 Maanden lang werd door 2000
arbeiders gewerkt om een traject van 10,3 kilometer ondergronds aan te leggen.
De lijn was eigendom van de 'Compagnie du chemin de fer métropolitain de Paris'
de CMP. Deze metro was vanaf dag een een hit. Een kaartje 2e klasse koste in
die tijd 0,15 Franse Franc en 0,25 Franse Franc voor reizen in de 1e klasse. Nu
loopt de metro van Porte Vincennes naar La Défense en is meteen de drukste
metrolijn van Parijs. Ruim 750.000 passagiers per dag, met een jaartotaal van
168 miljoen per jaar. Al snel volgden er
meerdere lijnen: Lijn 2 in 1900, lijn 3 in 1904, lijn 5 in 1906, Lijn 6 in 1907
en lijn 4 in 1908.
.jpg)
De meeste metrolijnen zijn ondergronds, maar een tweetal gedeeltelijk bovengronds: lijn 2 en lijn 6. Oorzaak waren technische beperkingen in die tijd, hetzij vanwege de samenstelling van de bodem waardoor graven moeilijk was, hetzij vanwege de Seine of de noodzaak om spoorlijnen van Parijse stations te kruisen.
De beslissing
om een deel van lijn 6 op viaducten aan te leggen, werd ingegeven door de
topografie van dit deel van Parijs. Er was sprake van veel heuvels, behoorlijk
heuvelachtig, dus was het eenvoudiger om een relatief rechte route te hebben
dan de metro de hellingen te laten volgen en weer af te laten dalen. Lijn 2, de
andere iconische bovengrondse lijn van het Parijse netwerk, maakte het mogelijk
om de spoorlijnen van Gare du Nord en Gare de l'Est te kruisen. Over beide
lijnen straks meer.
Grand Paris
Express
Met de komst
van de Grand Paris Express zullen er nieuwe verhoogde metrolijnen worden
aangelegd. De toekomstige lijn 18 zal het meest omvangrijke gedeelte omvatten
(midden), met een viaduct van 18 km tussen Palaiseau ( Essonne ) en
Saint-Quentin-en-Yvelines ( Yvelines). Een volledig verhoogd traject met een
6,7 kilometer lang viaduct – het langste van Frankrijk – zal de
studentenstations van Polytechnique en Université Paris-Saclay bedienen. De
eerste tests op dit traject vonden plaats aan het einde van de dag op donderdag
18 december 2025, wat een aantal indrukwekkende beelden opleverde van een trein
die in de schemering de snelweg overstak.
Een volledig verhoogd traject met een 6,7 kilometer lang viaduct – het langste van Frankrijk – zal de studentenstations van Polytechnique en Université Paris-Saclay bedienen - Foto © Laurent Granguillot - Société des grands projets
Eind 2026
zullen tien volledig geautomatiseerde en elektrische treinen in gebruik worden
genomen. Elke trein biedt plaats aan 350 passagiers in drie rijtuigen. en haalt
een maximale snelheid van 100 km/u. De treinen zullen voorzien zijn van Wifi,
USB-poorten, 5G-connectiviteit, airconditioning, realtime informatieschermen en
speciale ruimtes voor mensen met een beperkte mobiliteit.
Wat betreft de gehele lijn 18, deze zal in twee fasen worden opgeleverd: eerst het oostelijke deel in 2027, richting luchthaven Orly; vervolgens, in 2030, de andere kant, richting Versailles-Chantiers.
‘Ligne 2
Nation – Porte Dauphine’
Terug naar de
visionaires van de 19e en 20e eeuw. Wist je dat het
Parijse metronetwerk 26 bovengrondse
metrostations telt, waarvan de meest iconische zich bevinden op lijn 2 en 6.
Lijn 2 tussen Stalingrad en Barbès-Rochechouart
Lijn 2 heeft vier verhoogde stations langs het twee kilometer lange traject: Barbès-Rochechouart, La Chapelle, Stalingrad en Jaurès. De perrons zijn voorzien van glazen wanden en worden beschermd door een overkapping die wordt ondersteund door een opengewerkt metalen frame zonder pilaren – een waar architectonisch hoogstandje dat de lichte en stralende elegantie van de verhoogde stations van Lijn 2 onthult. De toegang is via een centrale trap die zich vertakt in twee gedeelten, elk beschermd door een glazen overkapping, die toegang bieden tot elk perron. De buitenmuren van steen zijn versierd met bas-reliëf slingers.
Alle hoog boven de weg gelegen stations van lijn 2, links en rechts geflankeerd door betonnen steunen voorzien van het wapen van de stad Parijs
Wat meteen opvalt
is het werkelijk bijzondere ontwerp van de bovengrondse stations, allemaal 75
meter lang en gebouwd hoog boven de grond, op grote neoklassieke ijzeren
pilaren. Dit alles naar een ontwerp van de Franse architect Jean Camilla
Formigé en verwezenlijkt door de werkplaatsen van J. Leclaire in Montreuil, die
ook de opdracht kregen voor alle 22 meter lange viaducten van metrolijn 6 en
het viaduct van het station Austerlitz. Alle hoog boven de weg gelegen stations
van lijn 2, links en rechts geflankeerd door betonnen steunen voorzien van het
wapen van de stad Parijs, zijn aan de voorzijde en de achterzijde voorzien van
glas met daaronder sierlijke bouwelementen voorzien van guirlandes en
afbeeldingen van stoomtreinen en bijenkorven.
De perrons overdekt met als het ware gedrapeerd glas, gelijkend
gordijnen. Deze oplossing werd later voor lijn 6 te duur gevonden.
‘Ligne 6
Nation – Charles de Gaulle – Étoile’
Metrolijn 6 is
het meest iconische onderdeel van de Parijse skyline. Het verbindt de stations
Charles de Gaulle–Étoile en Nation. Deze metrolijn, zoals we die nu kennen, is
in fasen en in verschillende configuraties in gebruik genomen. Lijn 6 werd
aanvankelijk aangelegd onder de naam ‘2 Sud’. In 1900 bediende ze het traject tussen
Étoile en Trocadéro de Wereldtentoonstelling, terwijl de bouwwerkzaamheden
doorliepen tot aan Place d'Italie met de delicate oversteek van de Seine bij
Passy. Dit station werd geopend op 5 november 1903.
Metrostation Passy
Het Passy-viaduct
Het Passy-viaduct werd gebouwd tussen 1903 en 1906, is 237 meter lang en staat op het Île aux Cygnes (het Zwaneneiland). Het is een architectonisch uitzonderlijk bouwwerk, bestaande uit een metalen dek waarop de metrosporen liggen.
Dit dek wordt ondersteund door twee rijen slanke, 6,90 meter hoge kolommen van gewalst staal, die de verfijning en elegantie van het viaduct benadrukken. Het is sinds 1986 een beschermd monument. Gedecoreerd door Jean-Camille Formigé, vormt het een opmerkelijk rijk versierd monumentaal geheel. De gemetselde structuur op het Île aux Cygnes – de centrale boog van het viaduct – is versierd met vier allegorische figuren in bas-reliëf: Wetenschap, Arbeid, Elektriciteit en Handel.
Arbeid een van de vier allegorische figuren in bas-reliëf
Het Viaduct van Passy, beter bekend als de Pont de Bir-Hakeim, is een
symbool van de hoofdstad, vanuit elke hoek gefotografeerd en biedt een
adembenemend uitzicht (ook vanuit de metro) over Parijs: de Eiffeltoren die
uitkijkt over de Seine, het Trocadéro, het Grand Palais, Les Invalides en de
Sacré-Cœur-basiliek. De brug staat sinds 1986 op de monumentenlijst.
Op 24 april
1906 werd de lijn verlengd tot Place d'Italie. In oktober 1907 werd de
exploitatie ervan samengevoegd met die van lijn 5, die in juni 1906 was
geopend, waarbij lijn ‘2 Zuid’ werd opgeheven ten gunste van deze nieuwe aansluiting.
De nieuwe lijn 5, die Étoile met het Gare du Nord verbond, bleef in deze
configuratie in bedrijf tot 1942.. In 1931 werd, om de dienstverlening aan de
Koloniale Expositie* (Exposition coloniale internationale) te verbeteren,
besloten om lijn 6 te verlengen met behulp van de sporen van lijn 5. Lijn 6
vormde zo een zuidelijke, halfronde lijn van Nation naar Étoile, de huidige
route. Pas na de verlenging van lijn 5 naar Pantin op 6 oktober 1942, tijdens
de bezetting, werd de huidige configuratie van lijnen 5 en 6 definitief
vastgesteld. Lijn 5 verbond toen Place d'Italie met de Église de Pantin, en
lijn 6 verbond Étoile met Nation.
De
Koloniale Tentoonstelling van Parijs (Exposition coloniale internationale) vond
plaats van 6 mei tot 6 november 1931 in het Bois de Vincennes. Het was een
grootschalig evenement met 8 miljoen bezoekers, bedoeld om de rijkdommen en
culturen van de Franse koloniën te tonen, inclusief bijdragen van andere landen
zoals Nederland en België. Het markeerde het hoogtepunt van het koloniale
denken.
Lijn 6 loopt ruim 6 kilometer bovengronds en bedient 13 stations. Deze stations verschillen aanzienlijk van die van lijn 2. Net als lijn 2 combineert de constructie een metalen structuur met rode baksteen en natuursteen, wat doet denken aan de architectuur van grote treinstations.
De viaducten bestaan uit gietijzeren
balken, ondersteund door stenen pilaren, die op hun beurt het metalen dek
dragen waarop de metrosporen rusten. Op de vier hoeken van de stations zijn
sierpilaren versierd met slingers en hoornen des overvloeds en afwisselend
voorzien van het wapen van de stad Parijs of een wereldbol. De bovengrondse
stations van lijn 6, richting Nation naar Charles de Gaulle- Étoile zijn: Bel-Air,
Quai de la Gare, Chevaleret, Nationale, Corvisart, Glacière, Saint Jacques,
Sèvres-Lecourbe, Cambronne, La Motte-Picquet - Grenelle, Dupleix, Bir-Hakeim en,
Passy.
De stations van lijn 6 hebben uit kostenoverweging een andere vormgeving dan die van lijn 2
Metrostation Quai de la Gare
Metrostation Sèvres-Lecourbe
Een route langs straatkunst.
De
muurschilderingen van het project Street Art 13, die deels langs lijn 6 van de
verhoogde metro te vinden zijn, bieden reizigers de mogelijkheid om tijdens hun
reis te genieten van een unieke artistieke wandeling tussen de stations Quai de
la Gare en Glacière. Ongeveer veertig kunstwerken zijn zowel overdag als 's
nachts direct vanuit de metro te bewonderen.
Pont de
Bercy
Heel bijzonder
is het metrogedeelte van lijn 5 tussen Gare de Lyon en Saint Marcel. De
bovengrondse metro, gebouwd in 1903-1906 loopt dwars door het station
Austerlitz (gebouwd in 1888 door de Compagnie du Chemin de fer de Paris à
Orleans) over metalen viaducten elk 50 meter lang en 10 meter boven de grond. De
brug werd in drie fasen gebouwd. De eerste constructie, met vijf stenen bogen
die overeenkomen met de rijbaan aan de Parijse kant, werd geopend in 1864 en in
1904 met 5,5 meter verbreed om plaats te maken voor het metroviaduct. In de
jaren negentig werd de brug aan de kant van de ringweg verbreed om de symmetrie
van de rijbanen aan weerszijden van het viaduct te behouden, waardoor het
viaduct van lijn 6 tussen de twee rijbanen kwam te liggen. Deze uitbreiding,
gebouwd van beton, is bekleed met steen om de harmonie van dit monumentale
bouwwerk te bewaren. De brug, tot 1996 de grootste brug van Frankrijk, is 175
meter lang en bestaat uit 41 kleine, halfronde bogen bekleed met steen.
Pont de Bercy
De bovengrondse metro, gebouwd in 1903-1906 loopt dwars door het station Austerlitz
Alle
bovengrondse stations van de Parijse metro zijn:
metrolijn 1 Bastille
metrolijn 2 Barbès-Rochechouart, La Chapelle, Stalingrad
en Jaurès
metrolijn 5 Station Austerlitz en Quai de la Rapée
metrolijn 6 Bel-Air, Quai de la Gare, Chevaleret, Nationale, Corvisart,
Glacière, Saint Jacques, Sèvres-Lecourbe, Cambronne, La Motte-Picquet -
Grenelle, Dupleix, Bir-Hakeim, Passy
metrolijn 8 Créteil - L'Echat, Créteil - Universiteit,
Créteil Pointe du Lac
metrolijn 11 Coteaux Beauclair
metrolijn 13 Malakoff rue Etienne Dolet en Châtillon
Montrouge
Mijn tip: maak
een wandeling door Passy (1), Neem daar de metro richting Nation en geniet
vanuit de metro van een stukje Parijs in vogelvlucht. Stap uit bij metrostation
Chevaleret en maak een wandeling langs het grootste Urban Art straatmuseum vanParijs (2). Klik op de twee nummers voor een uitgebreide omschrijving.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten