Paris FvdV is een weblog voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

donderdag 30 maart 2017

GRANDE GALERIE DE L'ÉVOLUTION PARIS

Deze bijzondere plek in Parijs wordt omgeven door straten die namen dragen als rue Geoffroy Saint-Hilaire, Rue Cuvier, Quai Saint-Bernard en rue Buffon. Aan de oostzijde, langs de Seine, ligt een van de mooiste groene ruimtes van Parijs. Een oase van bosjes, gazons, een rosarium met meer dan 300 soorten rozen en slingerende paden langs eeuwenoude bomen waaronder een honingboom (Sophora Japonica) uit 1747; de Jardin des Plantes.  Dit park, is op zijn manier een erfenis van de pracht en praal van de monarchie. Het is gewijd aan de wetenschap en heeft dientengevolge eeuwigheidswaarde. Hendrik de IV koesterde al de wens, om op één plek alles te laten samenbrengen wat men kende aan al dan niet zeldzame planten en boomsoorten met medicinale, industriële en culinaire toepassingen. Hendriks plan werd gerealiseerd door zijn zoon Lodewijk XIII, die de 'Koninklijke tuin voor geneeskrachtige planten' liet aanleggen. In de hoogtij dagen van de handel met Holland kweekte men hier de eerste bolgewassen van Frankrijk. Kort na 1600 begonnen de prijzen van tulpenbollen te stijgen. Franse hofdames betaalden honderden guldens voor een tulpenbloem, die zij op een galabal in hun decolleté droegen. In die tijd kostte één enkele tulpenbol van een populaire soort 1000 gulden, terwijl het gemiddelde jaarinkomen op 150 gulden lag. De Tulpenmanie was een hausse in de tulpenhandel die rond 1634 opkwam en waaraan begin februari 1637 een abrupt einde kwam.

Aan de oostzijde, langs de Seine, ligt een van de mooiste groene ruimtes van Parijs: De Jardin des Plantes

Het initiatief voor de tuin werd genomen in 1626 en ze is pas in 1640 opengesteld voor het publiek. De oorspronkelijke bedoeling van het park was om de studenten farmacie en geneeskunde de gelegenheid te geven de kruiden- en plantenleer in de praktijk te kunnen bestuderen; een idee van de lijfartsen van Lodewijk XIII. In de 17e en 18e eeuw werden botanisten voortdurend naar de meest ver gelegen landen gestuurd om de collectie van de 'Jardin Royal des herbes médicinales' te verrijken met de meest exotische planten. Tot die reizigers behoorden onder andere de drie broers Jussieu, naar wie het quartier rond deze botanische tuin werd vernoemd.

In 1707 werd de toen 32 jarige Georges Louis Leclerc, Comte de Buffon, beheerder van de Jardin des Plantes. Buffon liet de tuin reorganiseren en door zijn toedoen kreeg de 'Jardin' een belangrijke functie in de wetenschappelijke wereld. Na de revolutie kreeg de tuin een nieuwe bestemming als Musée d'Histoire Naturelle en werd uitgebreid met een dierentuin (een van de oudste ter wereld en een creatie van Bernardin de Saint-Pierre) waar de dieren uit de Koninklijke menagerie in Versailles werden samengevoegd met de beesten uit de inmiddels verboden rondtrekkende dierenshows van kermisklanten. We praten hier over het jaar 1793. En dan te bedenken dat onlangs een verbod is aangenomen voor het werken met wilde dieren in circussen. De dierentuin was zo populair dat de komst van de giraffe, de eerste op Franse bodem, een groot spektakel werd, dat 600.000 Parijzenaars trok.

'Les Grande Serres' tonen de flora van het regenwoud, een woestijn en een verbazende diversiteit Nieuw- Caledonische flora

Het dier was een geschenk van de Pascha van Egypte aan Karel X.  De giraffe kwam per boot aan in Marseille en liep aan de hand van zijn Egyptische oppas Atir, op zachte pootjes heel Frankrijk door naar Parijs. Atir gaf hem te eten, borstelde hem, gaf hem te eten, borstelde hem opnieuw en opnieuw.....om toch iets om handen te hebben. Vandaar dat de Franse uitdrukking; 'peigner la giraffe', de giraf kammen zoiets betekent als geen klap uitvoeren. De giraffe leefde, mede dankzij de goede verzorging van Atir, nog 18 jaar en staat nu opgezet in het cabinet d'Histoire Naturelle.

In 1830 werden de prachtige kassen gebouwd onder leiding van Hector Horeau. Deze statige art-deco serres zijn in 2010 geheel gerenoveerd. Ze vormen een van de hoogtepunten van de Jardin des Plantes en worden beschouwd als vroege en toonaangevende voorbeelden van ijzer- en glasconstructie.  Les Grande Serres tonen de flora van het regenwoud, een woestijn en een verbazende diversiteit Nieuw- Caledonische flora.

De 'Galerie de Paléontologie  et d'Anatomie comparée' werd ingehuldigd in 1898

Drie majestueuze met bomen omzoomde lanen leiden elegant de weg naar het Musée d'Histoire Naturelle. Langs de laan drie gebouwen: Het eerste gebouw is 'Galerie de Paléontologie  et d'Anatomie comparée' (paleontologie en vergelijkbare anatomie), een grote gewelfde hal met duizenden dierenskeletten. Het tweede gebouw 'Galerie de Botanique' (botanische galerie) en het derde de onlangs gerestaureerde 'Galerie de Minéralogie et de Géologie' (mineralengalerie).

Het gebouw en het interieur zijn een absolute must om te gaan bekijken bovendien maakt u een reis van 540 miljoen jaar

De 'Galerie de Paléontologie  et d'Anatomie comparée' werd ingehuldigd in 1898, als onderdeel van de Exposition Universelle van Parijs van 1900 en was de creatie van de hoogleraren Jean Albert Gaudry (hoogleraar paleontologie), Georges Pouchet (hoogleraar vergelijkende anatomie) en Ernest Hamy (professor in de antropologie). De collecties kwamen voort uit de grote expedities van de reizigernaturalisten van de 18e en 19e eeuw en van de Ménagerie (dierentuin) van de Jardin des Plantes. De galerie van de vergelijkende anatomie omvat bijna duizend skeletten. Het opmerkelijke gebouw werd ontworpen door de architect Frederic Dutert en bestaat uit twee verdiepingen, met een oppervlakte van ongeveer 2500 vierkante meter. De grootste galerie is opgebouwd uit steen en metaal met een lengte van bijna 80 meter en heeft versierde gevels voorzien van beeldhouwwerken geïnspireerd door natuurkenners en grote ramen die een zee van natuurlijk licht bieden. Het gebouw en het interieur zijn een absolute must om te gaan bekijken bovendien maakt u een reis van 540 miljoen jaar. De vloer kraakt onder je voeten. De etalages bekleed met inmiddels verschoten fluweel, zijn voorzien van glazen potten vol met organen en beplakt met de hand geschreven etiketten. De skeletten in het midden van de zaal lijken de zwaartekracht te trotseren. 

Het opmerkelijke gebouw werd ontworpen door de architect Frederic Dutert en bestaat uit twee verdiepingen

We lopen verder naar de zuidwestelijke ingang van de Jardin des Plantes, aan de rue Geoffroy Saint-Hilaire 36. Daar bevindt zich de hoofdingang van het muséum National d'Histoire Naturelle met daarin het hoogtepunt van dit museum: De Grande Galerie de l'Évolution. In 1965 leidde het gebouw een kwijnend bestaan en werd deze bouwvallige galerij gesloten. In 1994, na een restauratie van jaren, werd het gebouw opnieuw geopend door de toenmalige President François Mitterand. Geheel gerenoveerd onder leiding van de architecten die ook verantwoordelijk waren voor de bouw van het ministerie van Financiën te Bercy (aan de overkant van de Seine). Het resultaat is spectaculair, en dat maakt dat dit deel van het museum nu een must is voor iedereen. De bezoekers komen binnen op de benedenverdieping, daar begint de onderzeese wereld. Niet te missen is het 16,5 meter lange skelet van een walvis.

De Grande Galerie de l'Évolution

Gelukkig is tijdens de renovatie de indrukwekkende oude metalen constructie van het gebouw uit 1872, een schepping van de architect Jules André, behouden gebleven en schitterend in het nieuwe ontwerp vervlochten. In de hoge ruimtes van het museum met zijn rondlopende galerijen wordt de bezoeker geïnformeerd over de veelzijdigheid van het leven op aarde, gebruikmakend van computergestuurde interactieve media. Suggestieve klankinstallaties simuleren verschillende weersomstandigheden zoals regen, onweer en storm. Dierengeluiden geven de bezoeker het gevoel te wandelen in de Afrikaanse savanne of in het Amazone regenwoud. Deze 'Son et Lumière' duurt ongeveer 75 minuten, de gemiddelde tijdsduur van een bezoek. Glazen liften brengen je naar de hoogste galerijen van waaruit je een prachtig uitzicht hebt op de dieren, die als het ware zo uit de Ark van Noah komen. Hier wordt wetenschap op een bijzondere levendige manier verpakt en dat maakt dit museum interessant voor jong en oud.

In de hoge ruimtes van het museum met zijn rondlopende galerijen wordt de bezoeker geïnformeerd over de veelzijdigheid van het leven op aarde

In het midden van de fraai verlichte Grande Galerie een lange kudde van opgezette dieren, voorstellend verschillende klimaten te land. Van de warmste (met zebra's giraffen, buffels en antilopen) tot de aller koudste (ijsberen). De apen en vogels vertegenwoordigen het tropisch regenwoud. Voor de restauratie van het museum hebben taxidermisten ruim 7000 dieren opnieuw gevuld, afgestoft en gerepareerd. Een klus die ruim drie jaar geduurd heeft. Verschillende dieren kennen een bijzondere historie: De Aziatische olifant die de rij dieren voorafgaat, komt oorspronkelijk uit de Parijse dierentuin. Siam, de naam van de olifant werkte eerst in Circus Knie in Zwitserland, speelde in diverse films en eindigde in de dierentuin van Vincennes. Hij woonde er van 1964 tot 1997. De majestueuze Masai giraffe werd gedood tijdens een jacht ergens tussen Kenia en Soedan en was een geschenk van de Hertog van Orléans in het begin van 1920. De andere giraffen zijn allen geboren en gestorven in de dierentuin van Vincennes. De andere Afrikaanse olifant is een geschenk van Baron de Rothschild.

De Afrikaanse olifant is een geschenk van Baron de Rothschild, de Aziatische olifant komt van Circus Knie

Vandaag de dag komen de meeste dieren uit dierentuinen. Het verwerven van de dieren en het opzetten kost gemiddeld 50.000 euro. Kiki, de mannelijke reuzenschildpad, kwam oorspronkelijk uit de Seychellen, geboren omstreeks 1873 en overleden in de menagerie van de Jardin des Plantes in 2009. Er is zelfs een tijger met een Nederlands tintje, geboren in de dierentuin van Rotterdam in 1973 en in 1989 in de Parijse zoo overleden. Het oudste opgezette dier is een Indische neushoorn die in 1170 werd geschonken aan Lodewijk XV. Het dier werd opgesloten in de dierentuin van Versailles maar stierf uiteindelijk drie jaar later. Dieropzetters gingen aan de slag met middelen die zij toen hadden: vier tafelpoten voor de poten en twee bodems van een vat voor het lijf. Hierover werd de huid van het dier getrokken en met olieverf bijgewerkt. Het is nog steeds de eerste opgezette neushoorn ter wereld.

Niet alleen de hoorns van de levende neushoorn zijn gewild

Wat weinigen weten en ook niet ontdekken zijn de twee majestueuze historische trappenhuizen die ook voor het publiek zijn geopend. Gerestaureerd in 1990. Geflankeerd door een reeks van 27 bustes voorstellend de belangrijkste naturalisten van het museum. Neem de klapdeuren op de verschillende galeries. Achter deze deuren aan de linkerzijde bevinden zich de monumentale trappenhuizen die u weer brengen naar de verschillende etages.

Bij de uitgang wacht je rechts de allée Haüy op de hoek van de rue Geoffroy Saint-Hilaire en de rue Daubenton nog een verrassing. Thee drinken op de binnenplaats van de grote Moskee van Parijs. In Moorse stijl en gebouwd tussen 1922 en 1926. Het Alhambra in Granada stond model voor de binnenplaats voorzien van zuilen, bogen en fraaie faiences. Toegegeven, het Moors café is helaas het slachtoffer van zijn eigen succes maar het gebak, de zoetigheden en de muntthee zijn niet te versmaden en absoluut een zonde waard. Thee en gebak vanaf €2

Thee drinken op de binnenplaats van de grote Moskee van Parijs, in Moorse stijl

Muséum National d'Histoire Naturelle - Grande Galerie de l'Évolution, rue Geoffroy Saint-Hilaire 36, 57, 5e arrondissement, métro Gare Austerlitz, Jussieu, Censier-Daubenton. Gesloten op dinsdag. Geopend overige dagen van 10.00 uur tot 17.00 uur. Entree € 9

De Ménagerie Jardin des Plantes (oudste dierentuin van Frankrijk), rue Cuvier 57, 5e arrondissement, métro Gare Austerlitz, Jussieu, Censier-Daubenton. Dagelijks geopend van 27 oktober 2014 to 8 februari 2015 van 09:00 uur tot 17.00 uur. van 9 februari - 8 maart 2015 van 09:00 uur tot 17.30 uur en van 09-22 maart 2015 van 09:00 - 18.oo uur. Vanaf 23 maart 2015 : door de week van 09:00 - 18.oo uur en op zon- en feestdagen van 9.00 uur - 18.30 uur. Entree €13

Grandes Serres, rue Cuvier 57, 5e arrondissement, métro Gare Austerlitz, Jussieu, Censier-Daubenton. Gesloten op dinsdag.
Geopend overige dagen van 10.00 uur tot 18.00 uur. Entree € 6

Galerie de Paléontologie et d'Anatomie comparée, hoofdingang Rue Bufon 2, 5e arrondissement, métro Gare Austerlitz, Jussieu, Censier-Daubenton. Gesloten op dinsdag.

Geopend overige dagen van 10.00 uur tot 17.00 uur. Entree € 7

4 opmerkingen:

  1. Prachtig artikel weer! Pas op: men zegt in het Frans « Muséum national d'histoire naturelle » en niet « Musée ». Maar wèl gewoon « Musée de l'homme » etc. Ik waag me er niet aan het verschil uit te gaan leggen! :)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dank je wel Wim voor je opmerkzaamheid. Inmiddels conform gewijzigd.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Bij W.F. Hermans, groot Parijs wandelaar, gebeurde ooit het omgekeerde, met alle gevolgen van dien voor de ongelukkige redactrice van zijn uitgever.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik heb het allemaal al bezocht en het zijn wat mij betreft allemaal aanraders!

    BeantwoordenVerwijderen